Özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlere yapılan ek ödemelerin ücret sayılıp sayılmayacağı ve gelir vergisi kesintisine tabi olup olmadığı, bordro uygulamalarında sık karşılaşılan bir konudur. Üniversiteye hazırlık kurslarında öğretmenlere ödenen “eğitim öğretim tazminatı” için de temel soru, bu ödemenin tamamının mı yoksa belirli bir kısmının mı gelir vergisinden istisna olacağıdır.
Konu Hangi Çerçevede Değerlendiriliyor
Ücret, işverene bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı yapılan para ve menfaat ödemelerini kapsar. Ödemenin “tazminat, zam, prim, ikramiye” gibi adlarla yapılması, ücret niteliğini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle eğitim öğretim tazminatı da kural olarak ücret kapsamında değerlendirilir ve ücret ödemelerinde genel ilke, gelir vergisi stopajı yapılmasıdır.
İstisna Uygulaması Ne Zaman Gündeme Gelir
Özel öğretim kurumlarında çalışan öğretmenlere yapılan bazı ek ödemeler için, kurumun mevzuat kapsamı ve ödemenin niteliğine göre gelir vergisi istisnası uygulanabilir. Bu noktada kritik unsur, kurumun 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında faaliyet göstermesidir. Kurum bu kapsamdaysa, “sosyal yardım kapsamındaki ek ödemeler” bakımından gelir vergisi kesintisi yapılmamasına imkân veren yaklaşım devreye girebilir.
Eğitim Öğretim Tazminatında Sınır Ne
Uygulamada eğitim öğretim tazminatı için istisna, otomatik olarak ödemenin tamamını kapsamaz. İstisna, kamu okullarında görev yapan öğretmenlere bütçe düzenlemeleriyle ödenen eğitim öğretim tazminatı tutarına kadar olan kısım ile sınırlı kabul edilir. Özel öğretim kurumunda yapılan ödeme bu tutarı aşıyorsa, aşan bölüm ücret olarak değerlendirilip genel kurallara göre gelir vergisi stopajına tabi olabilir.
Bordroda Nasıl Uygulanır
Bordro hazırlanırken önce kursun 5580 sayılı Kanun kapsamında özel öğretim kurumu statüsünde olup olmadığı teyit edilir. Ardından, ilgili dönemde kamu öğretmenlerine ödenen eğitim öğretim tazminatı tutarı esas alınarak bu tutara kadar olan bölüm için istisna uygulanır. Ödeme daha yüksekse, istisna sınırını aşan kısım için ücret stopajı hesaplanır.
