Tarhiyat sonrası uzlaşmada 2026 uygulaması
Vergi veya ceza ihbarnamesi tebliğ edilen mükellefler, belirli şartların bulunması halinde uyuşmazlığı yargıya taşımadan önce tarhiyat sonrası uzlaşma yoluna başvurabiliyor.
Güncel uygulamada ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergilere bağlı vergi ziyaı cezaları ile belirlenen tutarı aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları uzlaşma kapsamına giriyor.
Tarhiyat öncesi uzlaşmadan farklı olarak bu aşamada vergi veya ceza işlemi yapılmış ve ihbarname mükellefe tebliğ edilmiş oluyor.
Vergi aslı artık uzlaşma kapsamında değil
Uzlaşma sisteminde yapılan önemli değişikliklerden biri verginin kendisinin kapsamdan çıkarılması oldu.
Güncel uygulamada mükellef, ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergi aslı üzerinde uzlaşamıyor. Uzlaşma, bu vergilere ilişkin kesilen vergi ziyaı cezaları ile şartları sağlayan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları üzerinden yürütülüyor.
Bu nedenle eski dönemlere ait “vergi ve cezada uzlaşma” anlatımları 2026 uygulamasını tam olarak yansıtmıyor.
Usulsüzlük cezalarında 40 bin TL sınırı
2026 yılında usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının tarhiyat sonrası uzlaşmaya konu olabilmesi için cezanın 40.000 TL’yi aşması gerekiyor.
40.000 TL ve altındaki usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları tarhiyat sonrası uzlaşma kapsamına girmiyor. Bu tutarlarda Vergi Usul Kanunu’nun 376’ncı maddesindeki cezada indirim hükümleri ayrı olarak değerlendirilebiliyor.
Vergi ziyaı cezalarında ise bu 40.000 TL’lik parasal sınır uygulanmıyor.
Uzlaşma talebi için 30 günlük süre
Tarhiyat sonrası uzlaşma talebinin, ceza ihbarnamesinin mükellefe tebliğ edildiği tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içinde yapılması gerekiyor.
Başvuru yetkili uzlaşma komisyonuna veya mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine dilekçeyle yapılabiliyor. GİB’in güncel bilgilendirmesinde başvurunun Dijital Vergi Dairesi üzerinden veya taahhütlü posta yoluyla da iletilebildiği belirtiliyor.
Bu nedenle ihbarnamenin tebliğ tarihi, uzlaşma hakkının kaybedilmemesi açısından kritik önem taşıyor.
Hangi cezalar uzlaşma dışında kalıyor?
Her vergi cezasında uzlaşma imkânı bulunmuyor.
Vergi Usul Kanunu’nun 359’uncu maddesinde düzenlenen kaçakçılık fiilleri nedeniyle kesilen cezalar ile bu fiillere iştirak edenlere yönelik cezalar uzlaşma kapsamının dışında bulunuyor.
Ayrıca izaha davet uygulamasının belirli kapsamındaki cezalar ve Vergi Usul Kanunu’nun 153/A maddesinde yer alan bazı özel usulsüzlük cezaları da tarhiyat sonrası uzlaşmaya konu edilemiyor.
Uzlaşma sağlanırsa dava açılabilir mi?
Uzlaşmanın gerçekleşmesi halinde düzenlenen tutanak kesin nitelik taşıyor. Üzerinde uzlaşılan hususlar hakkında daha sonra dava açılamıyor ve herhangi bir mercie şikâyette bulunulamıyor.
Uzlaşmanın gerçekleşmemesi veya temin edilememesi durumunda ise mükellefin dava hakkı devam ediyor. Dava açma süresi bitmiş veya 15 günden daha az kalmışsa, tutanağın tebliğinden itibaren dava açma süresi 15 gün uzuyor.
Bu nedenle uzlaşma, cezada indirim ve dava yollarından hangisinin kullanılacağına karar verilmeden önce cezanın türünün, tutarının ve mevcut sürelerin birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.
