İnşaat işi için kurulan adi ortaklıklarda, ortaklardan birinin ortaklık payı oranından farklı tutarda borç vermesi halinde “adat faizi” ve buna bağlı faturalandırma gündeme gelebiliyor. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilen 02.11.2022 tarihli özelgede, adat faizi faturalarının gider yazımı ve KDV uygulamasına ilişkin çerçeve hatırlatıldı.
Adi Ortaklık Vergi Mükellefi Sayılır mı
Özelgede, adi ortaklıkların tüzel kişiliği bulunmadığı ve gelir veya kurumlar vergisi mükellefi sayılmadığı vurgulandı. Buna rağmen faaliyet dönemindeki gelir ve giderlerin ortaklık adına belgelendirilmesi gerekiyor. Ortaklık kârı veya zararı ise ortaklar tarafından hisseleri oranında kendi kazançlarına dahil edilerek vergilendiriliyor.
Adat Faizi Gider Yazılabilir mi
Özelgeye göre, ortağın adi ortaklığa verdiği borç için emsallere uygun faiz uygulanması ve bu giderin ticari kazancın elde edilmesi ile idamesiyle bağlantılı olması şartıyla, hesaplanan faiz tutarı gider olarak dikkate alınabiliyor. Uygulamada belirleyici unsur faiz oranının piyasa koşullarına uygunluğu olarak öne çıkıyor.
Emsale Aykırı Faizde Örtülü Kazanç Riski Doğar mı
Özelgede, ilişkili kişiler arasında ödünç para verilmesinin transfer fiyatlandırması hükümleri kapsamında değerlendirilebileceği belirtildi. Faiz oranının emsallere uygun bulunmaması halinde, işlem transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı açısından ayrıca değerlendirmeye konu olabiliyor.
Adat Faizi İçin Fatura Nasıl Düzenlenir
Özelge yaklaşımına göre, borç veren ortağın anapara alacağı üzerinden hesaplanan veya tahakkuk eden faizler için adi ortaklık adına fatura düzenlenmesi gerekiyor. Faiz tahakkuku, bedel niteliğinde bir işlem olarak ele alındığı için belgelendirme yükümlülüğü bu şekilde kuruluyor.
Adat Faizi KDV Uygulamasında Nasıl Değerlendirilir
Özelgede, borç verme işlemi finansman temin hizmeti kapsamında değerlendirildiğinden, faiz tutarlarının KDV’ye tabi olduğu ifade edildi. Bu çerçevede, faturada gösterilen KDV’nin indirim konusu yapılabilmesi genel esaslar dahilinde mümkün görülüyor.
KDV İndirimi Ne Zaman Risk Altına Girer
Özelgede, faiz oranının emsallere uygunluk ilkesine aykırı olduğunun tespiti halinde, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı kapsamında değerlendirilen tutarlara ilişkin KDV’nin indiriminde kısıtlar doğabileceğine işaret edildi. Bu nedenle faiz oranının emsal şartlara uygunluğunun, KDV indirimi bakımından da kritik olduğu belirtildi.
Adat Uygulaması Sadece Borç Veren Ortakla Sınırlı mı
Özelgede, borcun hisse oranında verilmemesi nedeniyle adatlandırmanın gündeme geldiği belirtilirken, değerlendirmede esas çerçeve emsallere uygunluk ilkesi ve transfer fiyatlandırması hükümleri olarak çizildi. Uygulamada işlem bütünlüğü, ortaklık yapısı ve finansman akışının birlikte ele alınması gerektiği hatırlatılıyor.
