Gelecek Aylara ve Yıllara Ait Giderlerde Enflasyon Düzeltmesi Nasıl Uygulanır
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilen özelgede, 31/12/2023 tarihli bilançonun enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucunda “180 Gelecek Aylara Ait Giderler” ve “280 Gelecek Yıllara Ait Giderler” hesaplarında oluşan farkların muhasebe ve beyan sürecine etkisi açıklığa kavuşturuldu.
Özelgede, söz konusu hesapların Vergi Usul Kanunu kapsamında “parasal olmayan kıymet” niteliğinde olduğu ve bu nedenle enflasyon düzeltmesine tabi tutulması gerektiği belirtildi.
Gelecek Aylara ve Yıllara Ait Giderler Nedir
180 hesabı, peşin ödenmiş ancak ilgili dönemde gider yazılmaması gereken, ileriki aylara ait giderlerin izlenmesi için kullanılıyor.
280 hesabı ise gelecek yıllara ilişkin peşin ödenmiş giderlerin takip edildiği hesap olarak yer alıyor.
Tekdüzen Hesap Planı’nda bu hesapların işleyişi açıkça düzenlenmiş durumda. Peşin ödenen giderler önce bu hesaplara kaydediliyor, ilgili dönemi geldiğinde ise gider hesaplarına aktarılıyor.
Enflasyon Düzeltmesine Tabi Mi
Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298’inci maddesi ile geçici 33’üncü maddesi uyarınca, 31/12/2023 tarihli mali tablolar enflasyon düzeltmesine tabi tutuldu.
Bu kapsamda parasal olmayan kıymet sayılan 180 ve 280 hesapları da düzeltmeye dahil edildi.
Dönem sonu itibarıyla bu hesaplarda yer alan tutarlar enflasyon düzeltmesine tabi tutulurken ortaya çıkan farklar mali tablolara yansıtıldı.
Oluşan Kâr Zarar Farkı Nasıl Değerlendirilecek
2023 yılı sonu enflasyon düzeltmesinden doğan kâr veya zarar farkı, geçmiş yıllar kâr veya zararı hesabında gösteriliyor.
Bu şekilde oluşan geçmiş yıl kârı vergiye tabi tutulmuyor. Geçmiş yıl zararı da zarar olarak kabul edilmiyor.
Ayrıca bu farklar gider olarak dikkate alınmıyor ve kurumlar vergisi beyannamesinde kanunen kabul edilmeyen giderler bölümünde gösteriliyor.
Hesaplar Arası Aktarım Nasıl Yapılacak
280 hesabından 180 hesabına yapılacak aktarımlarda, enflasyon düzeltme farkı da dikkate alınarak işlem yapılması gerekiyor.
Benzer şekilde 180 hesaptan ilgili gider hesabına aktarım yapılırken de enflasyon düzeltmesi farkı dahil tutar üzerinden kayıt yapılması gerektiği belirtiliyor.
Bu uygulama, mali tablolarda doğru tutarın yer almasını sağlıyor.
Yasal Dayanak
Uygulamanın dayanağını Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298’inci maddesi ile geçici 33’üncü maddesi oluşturuyor. Ayrıca 555, 560 ve 563 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile 165, 170, 175, 176 ve 181 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Sirkülerlerinde enflasyon düzeltmesi uygulamasına ilişkin ayrıntılı düzenlemeler yer alıyor.
İdare tarafından yapılan değerlendirmede, 2023 hesap dönemine ilişkin enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan farkların gider yazılamayacağı ve beyannamede kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınması gerektiği ifade edildi.
