2023 hesap dönemi sonu itibarıyla yapılan enflasyon düzeltmesi sonrasında oluşan “sermaye düzeltmesi olumsuz farkları”nın, yine enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan “geçmiş yıl kârları” ile mahsup edilip edilemeyeceği uygulamada sıkça gündeme geliyor. Sakarya Defterdarlığı tarafından verilen özelge kapsamında yapılan değerlendirmede, bu mahsup işlemine mevzuat yönünden engel bulunmadığı ifade ediliyor.
Enflasyon Düzeltmesi Nedir
Vergi Usul Kanununda yer alan düzenlemeler çerçevesinde parasal olmayan kıymetler enflasyon düzeltmesine tabi tutuluyor ve oluşan farklar ilgili hesaplarda izleniyor. 31.12.2023 tarihli mali tablolar için ise geçici düzenleme kapsamında, şartlara bakılmaksızın enflasyon düzeltmesi yapılması ve bu düzeltmeden doğan kâr veya zararın geçmiş yıl kârları veya zararları hesaplarında gösterilmesi esas alınıyor. Bu kapsamda oluşan kârların vergiye tabi tutulmaması yaklaşımı öne çıkıyor.
Sermaye Düzeltmesi Olumsuz Farkları Nedir
Öz sermaye kalemlerinin enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sırasında, sermayenin düzeltilmesinden kaynaklı farklar ayrı hesaplarda takip ediliyor. Düzeltme sonucunda ortaya çıkan olumsuz farklar “sermaye düzeltmesi olumsuz farkları” hesabında izleniyor. Uygulamada bu kalemin nasıl kapatılacağı ve hangi öz sermaye unsurlarıyla dengelenebileceği önem kazanıyor.
Geçmiş Yıl Kârları İle Mahsup Mümkün mü
Mevzuatta, öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farklarının düzeltme sonucu oluşan geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebileceğine ilişkin açık düzenleme bulunuyor. Özelge kapsamında yapılan değerlendirmede ise enflasyon düzeltmesinden doğan geçmiş yıl kârlarının, sermaye düzeltmesi olumsuz farkları ile mahsup edilmesini engelleyen bir hüküm bulunmadığı yönünde görüş paylaşılıyor.
Mahsup İşlemi Kâr Dağıtımı Sayılır mı
Özelgede, sermaye düzeltmesi olumsuz farklarının geçmiş yıl kârları ile kapatılmasının kâr dağıtımı olarak değerlendirilmediği, bu nedenle ayrıca bir vergileme sonucu doğurmadığı ifade ediliyor. Bu yaklaşım, mahsup işleminin öz sermaye içinde bir dengeleme işlemi olarak ele alındığını gösteriyor.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Mahsup işlemi yapılırken, mahsup edilecek kalemlerin enflasyon düzeltmesinden kaynaklanıp kaynaklanmadığının doğru tespiti ve muhasebe kayıtlarının ilgili tebliğ ve hesap planı çerçevesinde yapılması önem taşıyor. Ayrıca şirketlerin öz sermaye hareketlerinin ilerleyen dönemlerde kâr dağıtımı, sermaye işlemleri ve finansal raporlama süreçlerine etkisi de değerlendirilmesi gereken başlıklar arasında yer alıyor.
