Dövizli Banka Hesaplarında Dönem Sonu Kur Değerlemesi Nasıl Yapılır?
Döviz cinsinden banka hesaplarında bulunan bakiyelerin dönem sonlarında Türk lirası karşılığının yeniden belirlenmesi, işletmelerin finansal tablolarının doğru hazırlanması açısından önem taşıyor. Döviz kurlarındaki değişimler nedeniyle banka hesabının kayıtlı TL değeri ile dönem sonundaki değeri arasında fark oluşabiliyor.
Bu farkın niteliğine göre muhasebe kayıtlarında kambiyo kârı veya kambiyo zararı ortaya çıkıyor. Bu nedenle özellikle geçici vergi ve hesap dönemi sonlarında yabancı para hesaplarının değerleme işlemlerinin doğru yapılması gerekiyor.
Dövizli Banka Hesabı Dönem Sonunda Nasıl Değerlenir?
Döviz cinsinden banka hesaplarında bulunan bakiyeler, dönem sonunda ilgili değerleme kuru kullanılarak Türk lirasına çevrilir.
Yeni hesaplanan TL karşılığı, banka hesabının muhasebe kayıtlarındaki mevcut TL değeriyle karşılaştırılır. İki değer arasındaki fark işletme açısından kur farkı gelirinin veya giderinin ortaya çıkmasına neden olur.
Örneğin 10.000 USD tutarındaki banka bakiyesinin muhasebe kayıtlarında 420.000 TL olarak bulunduğunu, dönem sonu değerleme sonucunda ise TL karşılığının 465.551 TL'ye yükseldiğini düşünelim.
Bu durumda 45.551 TL olumlu kur farkı oluşur.
Dönem Sonu Döviz Değerlemesinde Hangi Kur Kullanılır?
Dövizli banka hesaplarının dönem sonu değerlemesinde kullanılacak kurun doğru belirlenmesi, hesaplanan kambiyo kârı veya zararını doğrudan etkiler.
Uygulamada dönem sonu itibarıyla esas alınması gereken döviz kuru üzerinden yabancı para bakiyesi TL'ye çevrilerek kayıtlı değerle karşılaştırılır. Görseldeki örnekte 30 Haziran 2026 dönem sonu değerlemesi için 29 Haziran 2026 tarihli TCMB döviz alış kuru 46,5551 TL esas alınmıştır.
Kur Farkı Geliri Nasıl Hesaplanır?
Kur farkı hesabında öncelikle yabancı para bakiyesinin dönem sonundaki TL karşılığı belirlenir.
Örnekte:
10.000 USD × 46,5551 TL = 465.551 TL
Banka hesabının kayıtlı değeri 420.000 TL olduğundan:
465.551 TL - 420.000 TL = 45.551 TL
kur farkı geliri oluşmaktadır.
Bu işlem sonucunda işletmenin bankadaki yabancı parasının TL karşılığı arttığından olumlu değerleme farkının muhasebe kayıtlarına yansıtılması gerekir.
Kambiyo Kârı Hangi Hesaba Kaydedilir?
Dönem sonu değerlemesi sonucunda olumlu kur farkı oluşması halinde ortaya çıkan tutar 646 Kambiyo Kârları Hesabı ile ilişkilendirilir.
Örnekte banka hesabının TL karşılığındaki 45.551 TL'lik artış nedeniyle 102 Bankalar Hesabı 45.551 TL borçlandırılırken, 646 Kambiyo Kârları Hesabı aynı tutarda alacaklandırılıyor.
Kayıt sonrasında 102 Bankalar Hesabının TL karşılığı 465.551 TL'ye yükselmiş oluyor.
Kambiyo Zararı Hangi Hesaba Kaydedilir?
Kur hareketi her zaman işletmenin lehine gerçekleşmeyebilir. Dönem sonu değerlemesi sonucunda yabancı para banka hesabının TL karşılığı kayıtlı değerinin altında kalırsa olumsuz kur farkı meydana gelir.
Bu durumda ortaya çıkan kur farkı gideri 656 Kambiyo Zararları Hesabı üzerinden muhasebeleştirilir.
Dolayısıyla değerleme işleminin sonucuna göre 646 Kambiyo Kârları veya 656 Kambiyo Zararları hesabının kullanılması söz konusu olabilir.
Dövizli Banka Hesaplarında Kur Değerlemesi Neden Önemlidir?
Kur değerlemesi yapılmadığında yabancı para banka hesabının finansal tablolardaki TL karşılığı güncel durumu doğru şekilde yansıtmayabilir.
Özellikle yüksek tutarda döviz bakiyesi bulunan işletmelerde kur değişimleri dönem kâr veya zararını önemli ölçüde etkileyebilir. Bu nedenle dönem sonlarında dövizli banka hesaplarının kontrol edilmesi, yabancı para bakiyelerinin doğrulanması ve değerleme farklarının muhasebeleştirilmesi önem taşır.
Muhasebe kayıtları hazırlanırken döviz miktarı, uygulanacak değerleme kuru, hesabın mevcut TL karşılığı ve oluşan kur farkı birlikte kontrol edilmelidir.
