Dövizli Banka Hesaplarında Dönem Sonu Kur Değerlemesi Nasıl Yapılır?
Döviz cinsinden tutulan banka hesaplarının dönem sonlarında Türk lirası karşılığının yeniden hesaplanması gerekiyor. Kur değerlemesi sonucunda ortaya çıkan olumlu farklar kambiyo kârı, olumsuz farklar ise kambiyo zararı olarak muhasebeleştiriliyor.
Dövizli Banka Hesapları Dönem Sonunda Değerleniyor
İşletmelerin döviz cinsinden banka hesaplarında bulunan bakiyelerinin dönem sonlarında kur değerlemesine tabi tutulması gerekiyor.
Değerleme işleminde ilgili dönem sonu için esas alınacak TCMB döviz alış kuru üzerinden yabancı para bakiyesinin Türk lirası karşılığı hesaplanıyor.
Hesaplanan yeni değer ile banka hesabının muhasebe kayıtlarındaki mevcut TL değeri arasındaki fark ise kur farkı olarak kayıtlara alınıyor.
Olumlu Kur Farkı Kambiyo Kârı Olarak Kaydediliyor
Dönem sonu değerlemesi sonucunda yabancı para hesabının TL karşılığının muhasebe kayıtlarındaki değerinden yüksek çıkması durumunda olumlu kur farkı oluşuyor.
Bu fark muhasebe uygulamasında 646 Kambiyo Kârları hesabında izleniyor.
Tersi durumda, yani değerleme sonucunda hesabın TL karşılığının azalması halinde ortaya çıkan olumsuz fark ise 656 Kambiyo Zararları hesabına kaydediliyor.
10 Bin Dolarlık Banka Hesabı Üzerinden Örnek
30 Haziran 2026 tarihi itibarıyla bir işletmenin banka hesabında 10.000 ABD doları bulunduğunu ve bu tutarın muhasebe kayıtlarındaki değerinin 420.000 TL olduğunu varsayalım.
Örnekte dönem sonu değerlemesinde 29 Haziran 2026 tarihli 46,5551 TL TCMB döviz alış kuru esas alınıyor.
Buna göre dövizli banka hesabının dönem sonundaki TL karşılığı:
10.000 USD × 46,5551 TL = 465.551 TL
olarak hesaplanıyor.
45.551 TL Kur Farkı Geliri Oluşuyor
Banka hesabının kayıtlı değeri 420.000 TL iken dönem sonu değerinin 465.551 TL'ye yükselmesi nedeniyle 45.551 TL olumlu kur farkı ortaya çıkıyor.
Bu durumda muhasebe kaydında:
102 Bankalar: 45.551 TL borç
646 Kambiyo Kârları: 45.551 TL alacak
olarak kayıt gerçekleştiriliyor.
Kayıt sonrasında 102 Bankalar hesabındaki ilgili döviz bakiyesinin TL karşılığı 465.551 TL'ye ulaşmış oluyor.
Kur Düşerse Kambiyo Zararı Oluşabilir
Kur değerlemesi her zaman gelir oluşturmayabilir.
Dönem sonunda kullanılan kur nedeniyle döviz hesabının hesaplanan TL karşılığı kayıtlı değerinin altında kalırsa aradaki tutar kur farkı gideri niteliğinde değerlendirilerek 656 Kambiyo Zararları hesabında takip ediliyor.
Dolayısıyla dövizli banka hesaplarında dönem sonu işlemleri yapılırken yalnızca döviz miktarının değil, hesabın mevcut TL kayıt değerinin ve dönem sonunda uygulanacak kurun da birlikte kontrol edilmesi gerekiyor.
Dönem Sonu İşlemlerinde Kur Kontrolü Önem Taşıyor
Dövizli banka hesaplarının doğru değerlenmesi işletmenin dönem sonu finansal sonuçlarını doğrudan etkiliyor.
Özellikle yüksek tutarda yabancı para bakiyesi bulunan işletmelerde ortaya çıkan kambiyo kâr veya zararları dönem sonucunda önemli değişikliklere yol açabiliyor.
Bu nedenle dönem sonu muhasebe işlemlerinde döviz bakiyesi, muhasebedeki TL karşılığı, uygulanacak değerleme kuru ve oluşan kur farkının doğru hesaplara aktarılması önem taşıyor.
