Savunması Alınmadan Raporlu İşçinin Feshi Geçersiz Sayıldı
Raporlu İşçinin Savunması Beklenmeden Yapılan Fesih Geçersiz Kabul Edildi
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, raporlu olduğu dönemde savunması alınmadan iş sözleşmesi feshedilen işçinin işe iadesine karar verilmesini hukuka uygun buldu.
Kararda, işveren tarafından işçiye savunma için süre verilmiş olsa bile, bu sürenin işçinin istirahatli olduğu döneme denk gelmesi halinde savunma süresinin rapor bitiminden itibaren işlemeye başlayacağı vurgulandı.
Davanın Konusu
Uyuşmazlık, işçinin iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedilip edilmediği ve fesih öncesinde savunma hakkının usulüne uygun şekilde kullandırılıp kullandırılmadığına ilişkindir.
Davacı işçi, iş sözleşmesinin haklı veya geçerli bir neden olmaksızın işveren tarafından feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğinin tespitini ve işe iadesini talep etti.
Davalı işveren ise iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddini istedi.
İşverenin Fesih Gerekçesi
İşveren, fesih bildiriminde işçinin sık sık istirahat alarak işe gelmediğini, disiplinsiz davranışlarda bulunduğunu ve bu durumun işyerinde verimsizliğe neden olduğunu ileri sürdü.
Fesih yazısında, işçinin davranışlarının işin gerektiği gibi yapılmasına engel olduğu belirtilerek iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17 ve 18’inci maddeleri uyarınca feshedildiği ifade edildi.
İşçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödeneceği de fesih bildiriminde yer aldı.
Savunma İstemi İşçiye Tebliğ Edildi
İşveren, işçiden yazılı savunma istedi.
Savunma istem yazısında, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde yazılı savunma verilmesi gerektiği belirtildi.
Bu yazı işçiye 28 Aralık 2024 tarihinde tebliğ edildi.
İşçi Savunma Süresi İçinde Rapor Aldı
Savunma istem yazısının tebliğinden kısa süre sonra işçi sağlık raporu aldı.
İşçiye, 30 Aralık 2024 ile 23 Ocak 2025 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 25 günlük istirahat raporu verildi.
Bu nedenle işverenin savunma için verdiği 7 günlük süre, işçinin raporlu olduğu döneme denk geldi.
İşveren Rapor Döneminde Fesih Yaptı
İşveren, işçinin raporlu olduğu süre içinde savunmasını beklemeden 7 Ocak 2025 tarihinde iş sözleşmesini feshetti.
Bu nedenle uyuşmazlıkta temel mesele, işçinin raporlu olduğu dönemde savunma süresinin işleyip işlemeyeceği ve bu süre beklenmeden yapılan feshin geçerli olup olmayacağı oldu.
İlk Derece Mahkemesi Ne Karar Verdi?
İlk derece mahkemesi, işçiye savunma için süre verilmiş olmasına rağmen, işçinin raporlu olduğu dönemde savunmasının beklenmeden fesih yapıldığını tespit etti.
Mahkeme, bu durumun 4857 sayılı İş Kanunu’nun 19’uncu maddesine aykırı olduğunu belirterek davanın kabulüne karar verdi.
Bu kapsamda feshin geçersizliğine ve işçinin işe iadesine hükmedildi.
İşveren İstinafa Başvurdu
Davalı işveren, ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurdu.
İşveren vekili, zamanaşımı ve husumet itirazlarının dikkate alınmadığını, iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiğini ve işe iadenin mali sonuçlarına ilişkin hesaplamaların hatalı olduğunu ileri sürdü.
Bölge Adliye Mahkemesi Savunma Hakkına Dikkat Çekti
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, fesih nedeni dikkate alındığında işçiden fesih öncesinde savunma alınmasının zorunlu olduğunu belirtti.
Daireye göre, işverenin fesih gerekçesi işçinin davranışı ve yeterliliğiyle bağlantılı olduğundan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 19’uncu maddesi kapsamında savunma alınması gerekir.
Raporlu Dönemde Savunma Süresi İşlemez
Bölge Adliye Mahkemesi, işçiye verilen savunma süresinin istirahat raporu dönemine denk geldiğini tespit etti.
Kararda, savunma süresinin işçinin raporlu olduğu dönemde değil, istirahat süresinin bitiminden itibaren başlaması gerektiği kabul edildi.
Bu nedenle işçi henüz savunma hakkını kullanabilecek durumda değilken yapılan fesih geçerli sayılmadı.
Savunma Alınmadan Yapılan Fesih Geçersizdir
Mahkeme, işverenin işçinin savunmasını almadan ve rapor süresinin bitmesini beklemeden fesih yapmasını hukuka aykırı buldu.
Bu nedenle ilk derece mahkemesinin feshin geçersizliğine ve işe iadeye ilişkin değerlendirmesi yerinde görüldü.
Boşta Geçen Süre Ücretinde Düzeltme Yapıldı
Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararında boşta geçen süre ücreti yönünden ifade hatası bulunduğunu belirledi.
İlk derece kararında “en çok 6 aya kadar ücret ve diğer haklar” ifadesi yer almıştı. Ancak hesaplama 4 aylık ücret üzerinden yapılmıştı.
Daire, işe iade davalarında boşta geçen süre ücreti ve diğer hakların kanun gereği en çok 4 aya kadar belirlenebileceğini vurguladı.
Bu nedenle hüküm bu yönden düzeltilerek yeniden kuruldu.
İşe Başlatmama Tazminatı 4 Aylık Ücret Olarak Belirlendi
Bölge Adliye Mahkemesi, davacının yasal sürede başvurmasına rağmen işveren tarafından işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminatı 4 aylık brüt ücret tutarı olarak belirledi.
Bu kapsamda işe başlatmama tazminatı 180.459,00 TL olarak tespit edildi.
Boşta Geçen Süre Ücreti 4 Aya Göre Hesaplandı
Mahkeme, işçinin işe iade için yasal süresi içinde başvurması halinde hak kazanacağı boşta geçen süre ücreti ve diğer hakları en çok 4 aya kadar olmak üzere 261.846,00 TL olarak belirledi.
İşçinin işe başlatılması halinde, daha önce ödenen kıdem ve ihbar tazminatının bu tutardan mahsup edilmesine karar verildi.
Kararın İş Hukuku Açısından Önemi
Karar, işverenlerin fesih öncesi savunma alma yükümlülüğüne dikkat çekmesi bakımından önem taşıyor.
İşçinin davranışı veya yeterliliği nedeniyle geçerli fesih yapılacaksa, işçiye yöneltilen iddialar açık şekilde bildirilmeli ve işçiye savunma yapabilmesi için gerçek ve makul bir imkân tanınmalıdır.
Savunma süresi işçinin raporlu olduğu döneme denk geliyorsa, bu sürenin rapor bitiminden itibaren değerlendirilmesi gerekir.
Raporlu İşçiye Savunma Hakkı Nasıl Kullandırılmalı?
İşveren, raporlu işçiden savunma istemişse, işçinin fiilen savunma verebileceği bir dönemi dikkate almalıdır.
Raporlu dönemde savunma süresinin dolduğu kabul edilerek fesih yapılması, savunma hakkının şeklen tanındığı ancak fiilen kullandırılmadığı anlamına gelebilir.
Bu nedenle işverenin, rapor süresinin bitmesini beklemesi ve işçiye savunmasını sunabilmesi için makul imkân sağlaması gerekir.
İşverenler İçin Pratik Sonuç
İşverenler, davranış veya performans gerekçesiyle fesih yapmadan önce savunma sürecini dikkatle yürütmelidir.
Savunma istem yazısı işçiye tebliğ edilmeli, isnat edilen olaylar açıkça belirtilmeli ve işçiye makul süre verilmelidir.
İşçi bu süre içinde raporluysa, fesih işlemi rapor süresi bitmeden ve savunma alınmadan yapılmamalıdır.
İşçiler İçin Pratik Sonuç
İşçi raporlu olduğu dönemde savunma istem yazısı almışsa veya savunma süresi raporlu döneme denk gelmişse, bu durum fesih sürecinin geçerliliği bakımından önem taşıyabilir.
Savunması alınmadan yapılan fesihlerde, işçi koşulları varsa işe iade davası açabilir.
Sonuç
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, raporlu olduğu dönemde savunması alınmadan iş sözleşmesi feshedilen işçi yönünden feshin geçersiz olduğuna karar verdi.
Kararda, savunma süresinin işçinin istirahatli olduğu dönemde işlemeyeceği, sürenin rapor bitiminden itibaren başlaması gerektiği belirtildi.
Bu nedenle işverenin rapor süresini beklemeden ve işçinin savunmasını almadan yaptığı fesih geçerli kabul edilmedi.
