Küresel Asgari Kurumlar Vergisi İçin Yeni Süreç: Mükellefiyet ve Beyan Detayları Açıklandı
Gelir İdaresi Başkanlığı, küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi (Küresel ATV) uygulamasına ilişkin merak edilen konular hakkında yeni bir duyuru yayımladı. Yapılan açıklamada, mükellefiyet kapsamı, beyan süreci ve bildirim yükümlülüklerine dair önemli detaylara yer verildi.
Duyuru, özellikle çok uluslu şirket gruplarına bağlı Türkiye’deki işletmeleri doğrudan ilgilendiriyor.
Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Nedir?
Küresel ATV, çok uluslu şirketlerin faaliyet gösterdikleri ülkelerde belirli bir asgari vergi seviyesinin altında kalmasını engellemeyi amaçlayan bir düzenleme olarak öne çıkıyor. Türkiye’de bu uygulama, Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen düzenlemelerle hayata geçirildi.
Vergi hesaplamasında iki temel yöntem esas alınıyor:
- Gelirin dahil edilmesi yöntemi (IIR)
- Yetersiz vergilendirilen ödemeler yöntemi (UTPR)
Bu sistem, uluslararası vergi uyumunu artırmayı ve vergi matrahının aşınmasını önlemeyi hedefliyor.
Küresel ATV Mükellefi Kimlerdir?
Düzenlemeye göre, çok uluslu işletme gruplarına bağlı olup Türkiye’de faaliyet gösteren bazı şirketler küresel ATV mükellefi sayılıyor.
Buna göre Türkiye’de bulunan:
- Nihai ana şirketler
- Ara ana şirketler
- Kısmen sahip olunan ana şirketler
küresel ATV kapsamında mükellefiyet tesis etmek zorunda olacak.
Bu kapsamda yer alan şirketlerin, bağlı oldukları vergi dairesinde kendi adlarına özel bir mükellefiyet açtırmaları gerekiyor.
Küresel ATV Mükellefiyeti Nasıl Tesis Edilecek?
Yetkili açıklamaya göre, kapsama giren şirketlerin vergi dairesinde “0064 – Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi” kodu ile ayrı bir mükellefiyet oluşturması zorunlu olacak.
Bu işlem, mevcut kurumlar vergisi mükellefiyetinden bağımsız olarak ayrıca yapılacak ve beyan süreçleri bu başlık altında yürütülecek.
Küresel ATV Beyannamesi Nasıl Verilecek?
Küresel ATV kapsamındaki mükelleflerin, beyan döneminde iki temel belge sunması gerekiyor:
- Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi
- Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Bilgi Beyannamesi
Bu beyannamelere ilişkin taslaklar ön bilgilendirme amacıyla erişime açıldı. Böylece mükelleflerin sürece hazırlıklı olması hedefleniyor.
Türkiye’deki Bağlı Şirketler İçin Bildirim Zorunluluğu Var mı?
Küresel ATV mükellefi olmasa bile, çok uluslu bir grubun Türkiye’deki bağlı şirketleri için de bildirim yükümlülüğü bulunuyor.
Bu kapsamda:
- “Küresel Asgari Kurumlar Vergisi Bildirim Formu”
- Gerekli durumlarda “Çok Uluslu İşletme Grubu Genel Bilgiler Formu”
doldurulacak.
Özellikle uluslararası bilgi paylaşım anlaşmasına taraf ülkelerde beyan yapılmamışsa, ek formların doldurulması zorunlu hale geliyor.
Beyanlar Hangi Sistem Üzerinden Yapılacak?
Yeni dönemde beyannameler teknik dosya formatında gönderilmeyecek. Açıklamaya göre:
- XML veya JSON formatında dosya yükleme yapılmayacak
- Tüm bildirimler e-beyan sistemi üzerinden hazırlanacak
- Mükellefler, ilgili ekranları kullanarak formları doğrudan dolduracak
Bu uygulama ile sürecin daha standart ve kullanıcı dostu hale getirilmesi amaçlanıyor.
Düzenleme Şirketleri Nasıl Etkileyecek?
Küresel ATV uygulaması, özellikle uluslararası faaliyet gösteren şirketler için yeni bir yükümlülük alanı oluşturuyor. Hem mükellefiyet tesis işlemleri hem de beyan ve bildirim süreçleri, şirketlerin vergi uyum süreçlerinde daha dikkatli hareket etmesini gerektirecek.
Uzmanlara göre, bu düzenleme ile:
- Küresel vergi uyumu güçlenecek
- Çok uluslu şirketlerin vergi planlaması daha sıkı izlenecek
- Türkiye’deki bağlı şirketlerin sorumlulukları artacak
Bu nedenle kapsama giren şirketlerin, süreci yakından takip etmesi ve gerekli hazırlıkları zamanında yapması önem taşıyor.
