Ticaret Bakanlığı, helal işareti taşıyan ithal ürünlere yönelik yeni bir denetim mekanizması oluşturdu. 25 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Helal Uygunluk Belgeli Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/35) ile helal ibaresi taşıyan belirli ithal ürünlerin TAREKS üzerinden denetlenmesi ve akredite kuruluşlarca düzenlenmiş helal uygunluk belgesiyle ithal edilmesi zorunlu hale getirildi. Tebliğ, yayımı tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girecek.
Yeni düzenleme, helal işareti ve belgelerinin tüketiciyi yanıltacak şekilde kullanılmasını önlemeyi, ithal ürünlerde güvenilir ve doğrulanabilir bir belgelendirme sistemi oluşturmayı amaçlıyor.
Helal İşareti Taşıyan Ürünler Denetime Tabi Olacak
Tebliğ kapsamında, Helal Akreditasyon Kurumu'nun (HAK) akreditasyon hizmeti verdiği alanlarda yer alan ve ek listede bulunan ürünler denetim kapsamına alındı.
Bu ürünlerin üzerinde;
- helal işareti,
- helal logosu,
- damga,
- resim,
- marka veya
- herhangi bir helal ibaresi
bulunması halinde, ürünlerin HAK tarafından akredite edilmiş kuruluşlar veya karşılıklı tanıma anlaşması bulunan yabancı akreditasyon kuruluşlarınca belgelendirilmiş olması gerekecek.
Başvurular TAREKS Üzerinden Yapılacak
İthalatçılar, denetime tabi ürünler için başvurularını Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) üzerinden gerçekleştirecek.
Başvuru sırasında helal uygunluk belgelerinin sisteme yüklenmesi zorunlu olacak. Risk analizi sonucunda gerekli görülmesi halinde ürünler fiziki denetime tabi tutulacak.
Denetimlerde ürün ambalajında yer alan helal ibaresi ile sunulan belgelerin mevzuata uygunluğu Ticaret Denetmenleri tarafından kontrol edilecek.
Uygun Ürünlere TAREKS Referans Numarası Verilecek
Denetim sonucunda uygun bulunan ürünler için TAREKS referans numarası oluşturulacak.
Risk analizinde fiili denetime gerek görülmeyen ürünler için ise referans numarası sistem tarafından doğrudan üretilecek.
Oluşturulan referans numarasının ithalat sırasında gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine yazılması zorunlu olacak. Referans numarası verildiği tarihten itibaren bir yıl süreyle geçerli olacak.
Kapsam Dışı Ürünler İçin Ayrı Uygulama
Ek listede yer almakla birlikte üzerinde herhangi bir helal ibaresi bulunmayan ürünler tebliğ kapsamı dışında değerlendirilecek.
Bu durumda ithalatçılar, Tebliğde belirtilen kapsam dışı referans numarasını gümrük beyannamesinin ilgili hanesine kaydedecek. Ancak ürünün gerçekten kapsam dışında olduğuna ilişkin beyanın doğruluğundan tamamen ithalatçı sorumlu olacak.
Gümrük idareleri gerekli gördükleri durumlarda bu ürünleri de TAREKS denetimine yönlendirebilecek.
Mevzuata Aykırı Ürünlerin İthalatına İzin Verilmeyecek
Denetim sonucunda helal uygunluk beyanının mevzuata aykırı olduğunun tespit edilmesi halinde ürünün mevcut haliyle ithalatına izin verilmeyecek.
Bununla birlikte, uygunsuzluğun yalnızca helal ibaresinden kaynaklanması halinde söz konusu ibarenin Ticaret Bakanlığınca uygun görülen yöntemle kaldırılması durumunda ithalat mümkün olabilecek.
Aksi durumda ürün;
- mahrecine iade,
- üçüncü ülkeye transit,
- ihraç kaydıyla satış veya
- imha edilmek üzere gümrüğe terk
edilebilecek.
İthalatçının Sorumluluğu Devam Ediyor
Tebliğ, TAREKS denetiminden geçmiş olmanın ithalatçının sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını da açıkça düzenliyor.
Buna göre firma, ürün denetlensin veya denetlenmesin, ithal ettiği ürünlerin ilgili mevzuata uygunluğundan ve TAREKS'e sunulan bilgi ile belgelerin doğruluğundan sorumlu olmaya devam edecek.
Ayrıca TAREKS referans numarası verilmesi, ürünün tüm mevzuata uygun olduğu veya güvenli olduğu anlamına gelmeyecek.
Yanlış Beyana Yaptırım Uygulanacak
Tebliğe aykırı hareket edenler ile yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunanlar hakkında 7060 sayılı Helal Akreditasyon Kurumu Kanunu, Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararı ve ilgili ürün güvenliği mevzuatı kapsamında idari yaptırımlar uygulanacak.
