Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının hazırladığı “Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu”nda, deprem bölgesinde yürütülen yeniden imar çalışmaları ve kamu kaynaklı harcamalara ilişkin güncel veriler paylaşıldı. Rapora göre, deprem kaynaklı kayıp ve zararların telafisi ile afet risklerinin azaltılmasına yönelik olarak 2025 yıl sonu itibarıyla toplam 3,6 trilyon TL kamu harcaması gerçekleştirildi.
Deprem Bölgesine Yapılan Kamu Harcaması Ne Kadar Oldu
Raporda, merkezi yönetim bütçesi kaynaklarından yürütülen çalışmalar kapsamında 2025 yıl sonu itibarıyla toplam 3,6 trilyon TL harcama yapıldığı belirtildi. Bu harcamanın, yeniden imar yatırımlarının yanı sıra risk azaltımı ve temel kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliği için kullanıldığı aktarıldı.
Konut Ve İş Yeri Teslimlerinde Son Durum
Deprem sonrası barınma ihtiyacının karşılanmasına öncelik verildiği, kalıcı konut çalışmalarında ise önemli bir aşamaya gelindiği ifade edildi. Yapılan kura törenleri sonucunda toplam 433.667 konut ile 21.690 iş yerinin kurasının tamamlandığı bilgisi paylaşıldı.
Okul Derslik Yatırımları Ve Eğitim Altyapısı
Bölgede eğitim hizmetlerinin kesintisiz sürdürülebilmesi için derslik yatırımlarına da kaynak ayrıldı. 13.321 dersliğin inşası için 72 milyar TL, 2.776 dersliğin güçlendirilmesi için 6,9 milyar TL harcama yapıldığı bildirildi. İnşaatların tamamlanmasıyla deprem öncesine kıyasla derslik sayısında %15 artış hedeflendiği kaydedildi.
Üniversitelerde Yeniden Yapım Ve Güçlendirme Çalışmaları
Raporda, deprem bölgesindeki üniversitelerde fakülte binalarının yeniden yapımı, güçlendirme ve bakım-onarım çalışmaları ile kampüs altyapılarının yenilenmesi kapsamında 5,1 milyar TL harcama yapıldığı belirtildi. 2026 Yılı Yatırım Programı kapsamında aynı amaçlarla üniversitelere 2,4 milyar TL ödenek ayrıldığı aktarıldı.
İstihdamı Destekleyen Programlara Ayrılan Kaynak
İstihdam kaybını sınırlamak ve iş gücü piyasasını desteklemek amacıyla aktif iş gücü programlarına ağırlık verildiği ifade edildi. Deprem bölgesindeki 11 ilde 60.582 kişinin işbaşı eğitim programları ve meslek kurslarından yararlandığı, bu alana yaklaşık 2,9 milyar TL kaynak aktarıldığı bildirildi.
Belediyelere Altyapı Ve Ekipman Desteği
Yerel yönetimlerin hizmetlerinin aksamadan yürütülebilmesi için altyapı yatırımları, çevre düzenlemesi ve araç-ekipman temini amacıyla merkezi bütçeden yerel yönetimlere yaklaşık 4 milyar TL nakdi kaynak gönderildiği bilgisi verildi. Belediyelerin acil nitelikli altyapı ile araç ve ekipman taleplerini karşılamaya yönelik projelerin toplam tutarının 21,9 milyar TL olduğu belirtildi.
Enerji, Ulaştırma Ve Demir Yolu Yatırımları
Enerji altyapısında, özellikle elektrik dağıtım şebekesi başta olmak üzere hasarların giderilmesine yönelik 2025 yıl sonu itibarıyla yaklaşık 51,1 milyar TL harcama yapıldığı aktarıldı.
Ulaştırma tarafında kara yolu ve otoyollardaki hasarın giderilmesi için yaklaşık 19,8 milyar TL harcandığı belirtildi. Yeni yerleşim alanları ile konut ve sosyal tesis bölgelerine erişimin sağlanması için 40 milyar TL, kent içi yolların onarımı için yaklaşık 8,5 milyar TL kaynak kullanıldığı ifade edildi.
Demir yolu hatlarının onarımına yönelik olarak 2025 yıl sonu itibarıyla 26,4 milyar TL yatırım yapıldığı, 2027 yılına kadar bu hatlar için toplam 31,5 milyar TL harcama planlandığı kaydedildi.
Tarım Destekleri Ve Sanayi İçin Sağlanan Kaynaklar
Tarım sektöründe 2025 yılında 11 ilde toplam 17,4 milyar TL destek ödemesi yapıldığı bildirildi. Bölgenin üretim ve ihracat kapasitesinin yeniden güçlendirilmesi amacıyla imalat sanayisi başta olmak üzere iktisadi faaliyetlerin iyileştirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğü aktarıldı.
Sanayi kesiminin toparlanması için küçük sanayi sitesi yatırımları ile KOSGEB ve kalkınma ajansları üzerinden yürütülen destekler kapsamında toplam 17,6 milyar TL kaynağın harekete geçirildiği ifade edildi.
Raporda Toparlanma Sürecine İlişkin Değerlendirme
Raporda, yeniden imar çalışmalarında planlı ve birbirini tamamlayan yatırımların hayata geçirildiği, finansman ve insan kaynağının seferber edildiği ve kalıcı konut ihtiyacının karşılanması ile altyapının güçlendirilmesi yönünde önemli ilerleme sağlandığı vurgulandı.
