7592 Sayılı Kanun Yayımlandı: Üniversitelerde Öğrenci Affından Akademik Etik ve Vakıf Üniversitelerine Kadar Kapsamlı Değişiklik
9 Ağustos 2026 tarihli ve 33335 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7592 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, yükseköğretim sisteminde çok sayıda önemli düzenlemeyi yürürlüğe koydu.
Kanun; öğrenci affı, azami öğrenim süreleri, sözleşmeli öğretim üyeleri, akademik etik ihlalleri, tez ve makale yazdırılması, vakıf üniversitelerine uygulanacak yaptırımlar, teknoloji transfer ofisleri, üniversitelerin yurt dışı yapılanmaları ve bazı üniversitelerin teşkilat yapılarında değişiklikler içeriyor.
Kanun, 9 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Üniversite Öğrencilerine Yeni Af Düzenlemesi
Kanunun en geniş kesimleri ilgilendiren düzenlemelerinden biri, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen geçici 85’inci madde oldu.
Buna göre yükseköğretim kurumlarında hazırlık sınıfı dahil olmak üzere ön lisans, lisans, lisans tamamlama ve lisansüstü programlarda öğrenim görürken ilişiği kesilen veya bir programa yerleştiği halde kayıt yaptırmayan kişiler, belirlenen istisnalar dışında yeniden öğrencilik hakkından yararlanabilecek.
Düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurması gerekiyor.
Şartları sağlayan öğrenciler 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek.
Ancak bazı suçlardan mahkûm olanlar, sahte belge kullananlar veya kayıt sırasında sahte belge verenler ile terör örgütleriyle bağlantı nedeniyle ilişiği kesilenler düzenlemenin dışında bırakıldı.
Bazı Öğrencilere Yatay Geçiş İmkânı
Af düzenlemesinden yararlanarak yeniden öğrenci statüsü kazananlardan, giriş yılı itibarıyla ÖSYS/YKS puanı başka bir programın taban puanını karşılayanlar, aynı veya farklı diploma programlarına yatay geçiş talebinde bulunabilecek.
Ayrıca af kapsamında yeniden öğrenci olanlar başvurmaları halinde;
Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesindeki eşdeğer açık öğretim programlarına da yatay geçiş yapabilecek.
Askerde Olan Öğrencilere Özel Süre
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapanlar da düzenlemenin dışında kalmayacak.
Bu kişiler terhislerini takip eden iki ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde öğrenci affından yararlanabilecek.
Azami Öğrenim Süresini Dolduranlara Yeni Haklar
2547 sayılı Kanunun 44’üncü maddesinde yapılan değişiklikle, azami öğrenim süresini dolduran öğrencilerin durumuna ilişkin yeni kurallar getirildi.
Azami öğrenim süresi sonunda mezun olabilmek için yalnızca son sınıfta bulunan öğrencilere, intörn eğitimi dönemi hariç olmak üzere başarısız oldukları veya hiç alamadıkları bütün teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı verilecek.
Teorik ve uygulamalı derslerini tamamlamış ancak uygulamalı eğitim veya intörn eğitimini tamamlayamamış öğrenciler ise bu eğitimlerini tamamlama imkânından yararlanabilecek.
Buna karşılık azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı verilmeyecek.
Sözleşmeli Öğretim Üyelerinde Süre İki Yıla Çıkarıldı
Kanunla emeklilik sonrası veya özel koşullarda sözleşmeli çalıştırılan öğretim üyelerine ilişkin sistemde de değişikliğe gidildi.
Sözleşmeli öğretim üyeleriyle yapılan sözleşmelerin süresi bir yıldan iki yıla çıkarıldı.
Yükseköğretim Kurulu, sözleşmeli öğretim üyesi sayısını bölüm, program veya üniversite bazında sınırlandırabilecek ve uygulamanın akademik kriterlere uygun şekilde yürütülmesi için düzenleme yapabilecek.
Bu kapsamda çalışan öğretim üyeleri ayrıca bazı döner sermaye ek ödemeleri, ek ders ücreti, geliştirme ödeneği ve akademik teşvik ödeneğinden de yararlanabilecek.
67 Yaşını Doldurmuş Bazı Akademisyenlere Yeniden Çalışma İmkânı
Kanuna eklenen geçici 86’ncı maddeyle, devlet yükseköğretim kurumlarında daha önce çalışmış ve tıp veya diş hekimliği uzmanlığı bulunan 67 yaşını doldurmuş öğretim üyelerine de yeni bir imkân getirildi.
Bu kişiler, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl içinde ihtiyacı bulunan bir yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde sözleşmeli olarak yeniden çalıştırılabilecek.
Akademik Çalışmayı Başkasına Yaptırmaya Ağır Yaptırım
7592 sayılı Kanunun en dikkat çekici düzenlemelerinden biri akademik etik alanında yapıldı.
Yeni ek 47’nci maddeye göre, kişinin kendi emeği ve akademik birikimi dışında başkasına tamamen veya kısmen hazırlattığı;
tez, makale, kitap veya proje gibi akademik çalışmalarla ön lisans, lisans, lisansüstü diploma ya da akademik unvan elde ettiği belirlenirse, kişi üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak ve bu yolla elde ettiği akademik derece ile unvan geri alınacak.
Anket uygulanması veya veri toplama gibi akademik değerlendirme içermeyen katkılar ise bu kapsamda değerlendirilmeyecek.
Tez ve Makale Yazana da Adli Para Cezası
Düzenleme yalnızca çalışmayı kullanan kişiye değil, başkaları adına tez, makale, kitap veya proje hazırlayanlara da yaptırım getiriyor.
Bu tür çalışmaları ücretli veya ücretsiz şekilde hazırlayan, üreten ya da bunlara aracılık edenlere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilebilecek.
Bu işi meslek haline getirenler açısından ceza daha da ağırlaştırılarak 10 bin günden 20 bin güne kadar adli para cezası öngörüldü.
Bu çalışmalar sayesinde diploma veya akademik unvan alan kişiler de 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezasıyla karşılaşabilecek.
Yasa Dışı Yükseköğretim Faaliyetlerine Hapis Cezası
Kanuna eklenen 48’inci maddeyle, Türkiye’de mevzuata aykırı biçimde yükseköğretim programı açılması veya yürütülmesi de açık biçimde cezai yaptırıma bağlandı.
Yurt dışındaki bir eğitim kurumu adına Türkiye’de mevzuata aykırı ön lisans, lisans veya lisansüstü program açan ya da yürütenlere 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve adli para cezası verilecek.
Türkiye’de mevzuata aykırı yükseköğretim kurumu açan veya işletenler için de aynı ceza uygulanacak.
Bu kurum veya faaliyetlerin reklam ve tanıtımını yapan kişiler ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşabilecek.
Sahte Diploma Düzenleyenlere Türk Ceza Kanunu Uygulanacak
Türk veya yabancı yükseköğretim kurumlarına ait diploma, mezuniyet belgesi veya sertifikayı sahte olarak düzenleyen veya düzenletenler hakkında Türk Ceza Kanunu’nun resmi belgede sahtecilik hükümleri uygulanacak.
Vakıf Üniversitelerine Yeni Yaptırım Sistemi
7592 sayılı Kanun, vakıf yükseköğretim kurumlarının denetim sisteminde de kapsamlı değişiklik yaptı.
Mevzuata aykırı işlemlerin ağırlığına göre uygulanabilecek yaptırımlar kademeli olarak yeniden belirlendi.
Yeni sistemde vakıf üniversitelerine;
uyarma veya düzeltme isteme, yeni akademik birim veya program açma taleplerinin askıya alınması, öğrenci kontenjanının kısıtlanması, öğrenci alımının durdurulması, faaliyet izninin geçici olarak durdurulması ve faaliyet izninin kaldırılması
gibi yaptırımlar uygulanabilecek.
Vergi ve SGK Borcunun Ödenmemesi de Yaptırım Nedeni
Yeni düzenlemede vakıf yükseköğretim kurumlarının vergi dairelerine olan borçları ile sosyal güvenlik prim borçlarının zamanında ödenmemesi, uyarma veya düzeltme isteme yaptırımını gerektiren fiiller arasında açıkça sayıldı.
Aynı şekilde öğrenci ücretlerinin Kanuna aykırı şekilde artırılması, ücretsiz okutulması gereken öğrenci oranına uyulmaması ve akademik personelin mevzuata aykırı şekilde istihdam edilmesi de yaptırım kapsamına alındı.
Öğrenci Kontenjanı Yüzde 40’a Kadar Azaltılabilecek
Bazı ihlallerin tespit edilmesi halinde vakıf üniversitesinin ilgili programındaki öğrenci kontenjanı bir yıl süreyle azaltılabilecek.
Kontenjan azaltımı mevcut öğrenci kontenjanının yüzde 40’ını geçemeyecek.
Aynı ihlal sonraki denetim döneminde de devam ederse ilgili programa bir yıl süreyle öğrenci alımı tamamen durdurulabilecek.
Faaliyet İzni Üç Yıla Kadar Askıya Alınabilecek
Ağır ve tekrarlanan ihlallerde vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyet izni birer yıllık dönemlerle ve toplamda üç yılı geçmemek üzere geçici olarak durdurulabilecek.
Bu durumda üniversitenin yönetimi garantör üniversiteye veya YÖK tarafından belirlenecek aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilecek.
Belirli koşulların devam etmesi durumunda ise üniversitenin faaliyet izninin tamamen kaldırılması gündeme gelebilecek.
Tıp Fakültelerine 30 Ay Ek Süre
Kanunla, gerekli hastane altyapısını oluşturmakta geciken bazı tıp fakültelerine de ek süre tanındı.
İmar iptali, yargı süreci gibi zorunlu nedenlerle hastane yapımına başlayamayan veya başlayan inşaatını tamamlayamayan ya da hastane mülkiyeti, irtifak hakkı, işletme hakkı veya ruhsat devri sürecini tamamlayamayanlara 30 ay ek süre verilecek.
Süre sonunda şartları sağlayamayan tıp fakültelerinin öğrencileri hakkında Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanacak.
Yan Dal Uzmanlarının Döner Sermaye Oranları Artırıldı
Kanunla tıp alanındaki yan dal uzmanlıklarına ilişkin döner sermaye ek ödeme oranlarında da artış yapıldı.
Yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri, araştırma görevlileri ve uzman tabipler için farklı oranlarda daha yüksek ek ödeme imkânı getirildi.
Bazı durumlarda yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri için ek ödeme oranı yüzde 2.300’e kadar çıkabilecek.
Üniversitelerin Ortak Ar-Ge Merkezlerine Yeni Mali Sistem
Birden fazla üniversitenin ortaklaşa kurduğu uygulama ve araştırma merkezlerinde yürütülen Ar-Ge projelerinden elde edilen gelirler koordinatör üniversitenin döner sermaye işletmesinde ayrı hesapta toplanacak.
Gelirin en fazla yüzde 50’si projeye katkı sağlayan öğretim elemanlarına dağıtılabilecek.
Kalan tutar ise bilimsel ve akademik faaliyetlerde kullanılacak.
Teknoloji Transfer Ofislerinin Yetkileri Genişledi
Üniversitelerin teknoloji transfer ofislerine ilişkin düzenlemelerde de önemli değişiklikler yapıldı.
Yükseköğretim kurumu yönetim kurulları, hizmet buluşlarının hak sahipliğini teknoloji transfer ofisine devredebilecek.
Ofis adına tescil edilen buluşlardan elde edilen gelirin;
üçte biri yükseköğretim kurumunun döner sermayesine, en az üçte biri buluşu yapan kişiye, kalan kısmı ise teknoloji transfer ofisine
ait olacak.
Ofisler ayrıca şirketlere yatırım yapabilecek veya kamu ve özel sektör şirketleriyle ortaklık kurabilecek.
Üniversitelere Yurt Dışında Yerleşke Açma Yetkisi
Devlet üniversiteleri, Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim, program ve gerekli diğer tesisleri kurabilecek.
Bu birimlerde Türkiye’den görevlendirilen akademik ve idari personelin yanında yerel sözleşmeli personel de çalıştırılabilecek.
Yurt dışındaki faaliyetlerden elde edilen gelirler için ayrı mali ve muhasebe esasları oluşturulacak.
Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesinin Adı Değişti
Kanunla Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesinin adı İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi olarak değiştirildi.
Üniversitenin bazı fakülte ve meslek yüksekokullarının bağlantıları Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine aktarıldı.
Bazı öğrenci, akademik personel, bütçe ödeneği ve laboratuvar donanımları da yeni üniversite yapılanmasına göre devredilecek.
Öğrencilerin Diploma Tercihi Korundu
Bağlantısı değiştirilen üniversite birimlerinde mevcut öğrenciler açısından da özel bir düzenleme yapıldı.
Bu öğrenciler istemeleri halinde mezuniyet belgeleri ve diplomalarını kayıt oldukları tarihte bağlı bulundukları üniversitenin adıyla alabilecek.
Bu konuda çıkabilecek uyuşmazlıkları çözme yetkisi Yükseköğretim Kuruluna verildi.
Hazine Hibe Alabilecek
Kanunun yükseköğretim dışındaki hükümlerinden biri de 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda yapıldı.
Hazine geri ödeme garantisi verme yetkisinin yanında, ilgili düzenleme çerçevesinde hibe alma yetkisi de hükme eklendi.
7592 Sayılı Kanun Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?
7592 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun tüm hükümleri, Resmî Gazete’de yayımlandığı 9 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütecek.
