Türkiye'de Tüketim Harcamalarının Yüzde 25,6'sı İstanbul'da Gerçekleşti
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 16 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı 2025 yılı Bölgesel Hanehalkı Tüketim Harcaması araştırmasıyla Türkiye'deki harcamaların bölgelere göre dağılımını açıkladı. Araştırmaya göre toplam hanehalkı tüketim harcamalarının yüzde 25,6'sı İstanbul'da gerçekleşti. İstanbul'u yüzde 14,5 ile Ege, yüzde 12,6 ile Akdeniz bölgesi izledi. Veriler, konut, kira, gıda, ulaştırma ve diğer tüketim kalemlerine ayrılan bütçe paylarında önemli bölgesel farklılıklar bulunduğunu ortaya koydu.
TÜİK 2025 Yılı Bölgesel Tüketim Harcamalarını Açıkladı
TÜİK tarafından yayımlanan Hanehalkı Tüketim Harcaması (Bölgesel), 2025 araştırması, Türkiye'deki hanelerin tüketim harcamalarının coğrafi dağılımına ilişkin ayrıntılı veriler sundu.
Araştırmada bölgelerin toplam tüketim harcamalarından aldıkları payların yanı sıra farklı harcama gruplarının hanehalkı bütçeleri içerisindeki ağırlıkları da incelendi.
16 Ekim 2026 tarihinde açıklanan sonuçlara göre İstanbul, Türkiye genelindeki tüketim harcamalarından en yüksek payı alan bölge oldu.
Araştırma, hanelerin harcama alışkanlıklarının yalnızca gelir düzeyiyle değil, yaşadıkları bölgenin ekonomik ve demografik özellikleriyle de ilişkili olabileceğini gösteren istatistikler içeriyor.
Ancak açıklanan paylar tek başına hanelerin refah düzeylerini veya satın alma güçlerini ortaya koymuyor.
Tüketim Harcamalarının Dörtte Birinden Fazlası İstanbul'da
TÜİK'in İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) 1. Düzey verilerine göre toplam tüketim harcamalarının yüzde 25,6'sı İstanbul bölgesinde gerçekleşti.
İstanbul'u yüzde 14,5 ile Ege ve yüzde 12,6 ile Akdeniz bölgeleri takip etti.
Bu üç bölgenin toplam tüketim harcamalarından aldığı pay yüzde 52,7'ye ulaştı.
Diğer bir ifadeyle Türkiye genelindeki hanehalkı tüketim harcamalarının yarısından fazlası bu üç bölgede gerçekleşti.
Tüketim harcamalarından en düşük payı ise yüzde 1,4 ile Kuzeydoğu Anadolu aldı.
Bu bölgeyi yüzde 2,5 ile Ortadoğu Anadolu ve yüzde 2,8 ile Doğu Karadeniz izledi.
Bölgelere Göre Tüketim Harcamalarının Dağılımı
TÜİK tarafından açıklanan seçilmiş bölgesel paylar şöyle:
| Bölge | Türkiye toplamından aldığı pay |
|---|---|
| İstanbul | %25,6 |
| Ege | %14,5 |
| Akdeniz | %12,6 |
| Doğu Karadeniz | %2,8 |
| Ortadoğu Anadolu | %2,5 |
| Kuzeydoğu Anadolu | %1,4 |
Tablodaki oranlar, Türkiye genelindeki toplam hanehalkı tüketim harcamasının ilgili bölgelerde gerçekleşen bölümünü gösteriyor.
Bu oranlar, söz konusu bölgelerde yaşayan tek bir hanenin gelirinin veya harcamasının Türkiye ortalamasına göre aynı oranda farklı olduğu anlamına gelmiyor.
Bölgesel nüfus büyüklüğü ve hane sayısı, toplam harcamaların dağılımını etkileyebilen unsurlar arasında bulunuyor.
İstanbul'da Harcamaların Yüzde 29,6'sı Konut ve Kiraya Ayrıldı
TÜİK araştırmasının dikkat çeken sonuçlarından biri, İstanbul'da konut ve kira harcamalarının hanehalkı bütçesi içerisindeki ağırlığı oldu.
İBBS 1. Düzey bölgeleri arasında konut ve kiraya en yüksek payı ayıran bölge yüzde 29,6 ile İstanbul olarak belirlendi.
En düşük pay ise yüzde 22,1 ile Kuzeydoğu Anadolu'da gerçekleşti.
Bu veriler, İstanbul'daki hanelerin toplam tüketim harcamalarının yaklaşık üçte birini konut ve kira grubuna ayırdığını gösteriyor.
Ancak konut ve kira harcamaları yalnızca kiracıların ödediği nakit kiradan oluşmuyor. Hanehalkı tüketim harcaması istatistiklerinin ilgili kapsamı, konut kullanımına ilişkin farklı harcama unsurlarını da içerebiliyor.
Bu nedenle yüzde 29,6'lık oran, İstanbul'daki her kiracının gelirinin aynı bölümünü kira olarak ödediği şeklinde yorumlanmamalı.
Konut ve Kira Harcamalarında İzmir İlk Sıraya Yerleşti
TÜİK verileri daha ayrıntılı İBBS 2. Düzey bölgeleri açısından incelendiğinde farklı bir görünüm ortaya çıkıyor.
Buna göre konut ve kira harcamalarının toplam hanehalkı tüketimi içerisindeki payının en yüksek olduğu bölge yüzde 30,2 ile İzmir oldu.
En düşük pay ise yüzde 19,6 ile Van, Muş, Bitlis ve Hakkari illerini kapsayan TRB2 bölgesinde kaydedildi.
İzmir'deki yüzde 30,2'lik oran, kentteki hanehalkı tüketim harcamaları içerisinde konut ve kira grubunun ağırlığını ortaya koyuyor.
Bununla birlikte harcama payının yüksek olması, konut fiyatlarının veya kira tutarlarının Türkiye'deki en yüksek seviyede mutlaka İzmir'de bulunduğunu göstermiyor.
Harcamaların bütçe içindeki payı ile konutların mutlak fiyat seviyesi farklı göstergeler olarak değerlendirilmeli.
Gıda Harcamalarının Payı Güneydoğu Anadolu'da Yüzde 27,1'e Ulaştı
Araştırmaya göre hanehalkı tüketim harcamalarında gıda ve alkolsüz içeceklere ayrılan payın en yüksek olduğu İBBS 1. Düzey bölgesi Güneydoğu Anadolu oldu.
Güneydoğu Anadolu'da toplam tüketim harcamalarının yüzde 27,1'i gıda ve alkolsüz içeceklerden oluştu.
En düşük pay ise yüzde 14,2 ile İstanbul'da gerçekleşti.
Bu sonuç, bölgeler arasında harcama kalemlerinin bütçe içerisindeki ağırlıklarının önemli ölçüde farklılaştığını gösteriyor.
Ancak gıdaya ayrılan bütçe payının yüksek olması, o bölgede gıda ürünlerinin mutlaka daha pahalı olduğu anlamına gelmiyor.
Gelir, tüketim tercihleri, hane yapısı ve diğer harcama kalemlerinin büyüklüğü de gıda harcamalarının toplam bütçedeki payını etkileyebiliyor.
Şanlıurfa ve Diyarbakır Bölgesinde Gıdanın Payı Yüzde 29,6 Oldu
TÜİK'in İBBS 2. Düzey sonuçlarına göre gıda ve alkolsüz içecek harcamalarına en yüksek payı ayıran bölge Şanlıurfa ve Diyarbakır'dan oluşan TRC2 bölgesi oldu.
Bu bölgede gıda ve alkolsüz içeceklerin toplam tüketim harcamalarından aldığı pay yüzde 29,6 olarak hesaplandı.
En düşük oran ise yüzde 14,2 ile İstanbul'da gerçekleşti.
Aradaki fark 15,4 yüzde puanına ulaştı.
Bu fark, iki bölgedeki toplam tüketim bütçelerinin farklı kalemlere nasıl dağıldığını gösteriyor.
Ancak araştırmanın bu sonucu üzerinden bölgesel hane gelirleri veya yoksulluk oranları hakkında doğrudan kesin bir sonuca ulaşılması mümkün değil.
Ulaştırma Harcamalarında Batı Marmara Öne Çıktı
İBBS 1. Düzey sonuçlarına göre ulaştırma harcamalarına bütçesi içerisinde en yüksek payı ayıran bölge Batı Marmara oldu.
Batı Marmara'daki hanelerin toplam tüketim harcamalarının yüzde 23,3'ü ulaştırma grubunda gerçekleşti.
Ulaştırma harcamalarına en düşük payı ayıran bölge ise yüzde 16,5 ile Güneydoğu Anadolu olarak açıklandı.
TÜİK'in ulaştırma harcaması kapsamına motorlu taşıt alımları, akaryakıt, yolcu taşımacılığı, taşıt bakım ve onarım giderleri gibi kalemler giriyor.
Dolayısıyla ulaştırmaya ayrılan pay, yalnızca toplu taşıma bileti veya akaryakıt harcamalarını göstermiyor.
Özellikle motorlu taşıt alımlarının ilgili dönemdeki büyüklüğü de harcama grubunun toplam içerisindeki ağırlığını etkileyebiliyor.
Ulaştırmaya En Yüksek Payı Kocaeli ve Çevresindeki Bölge Ayırdı
İBBS 2. Düzey verilerinde ulaştırma harcamalarının en yüksek paya sahip olduğu bölge TR42 olarak belirlendi.
Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova illerini kapsayan bu bölgede ulaştırma harcamalarının toplam tüketim içerisindeki payı yüzde 25 oldu.
En düşük oran ise yüzde 12,9 ile Şanlıurfa ve Diyarbakır'dan oluşan TRC2 bölgesinde gerçekleşti.
Bu sonuçlar, ulaştırmanın tüketim bütçesindeki ağırlığının bölgeler arasında önemli ölçüde değişebildiğini ortaya koyuyor.
Bununla birlikte ulaşım harcamalarının yüksek paya sahip olduğu bölgelerde bütün hanelerin daha fazla seyahat ettiği veya daha fazla araç kullandığı şeklinde kesin bir değerlendirme yapılamaz.
Harcama yapısının ayrıntılı değerlendirilmesi için ilgili alt kalemlerin ve diğer ekonomik göstergelerin birlikte incelenmesi gerekiyor.
Eğitim Harcamalarının Yüzde 38,3'ü İstanbul'da Gerçekleşti
TÜİK'in araştırmasında İstanbul'un yalnızca toplam tüketim harcamalarında değil, eğitim harcamalarında da belirgin bir ağırlığa sahip olduğu görüldü.
Türkiye genelindeki eğitim hizmetleri harcamalarının yüzde 38,3'ü İstanbul bölgesinde gerçekleşti.
Lokanta ve konaklama hizmetleri harcamalarında İstanbul'un payı yüzde 32,2 oldu.
Konut ve kira harcamalarının yüzde 28,4'ü, eğlence, spor ve kültür harcamalarının ise yüzde 27,3'ü İstanbul'da gerçekleşti.
Bu oranlar, Türkiye genelindeki ilgili harcama grubunun ne kadarının İstanbul'da yapıldığını gösteriyor.
Örneğin eğitim harcamalarında yüzde 38,3'lük pay, İstanbul'daki bir hanenin bütçesinin yüzde 38,3'ünü eğitime ayırdığı anlamına gelmiyor.
Bu ayrım, araştırma sonuçlarının doğru değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.
Ege Bölgesi Sağlık ve Ev Eşyası Harcamalarında Dikkat Çekti
Türkiye genelindeki toplam tüketim harcamalarından yüzde 14,5 pay alan Ege bölgesi, bazı harcama gruplarında da önemli bir ağırlığa sahip oldu.
TÜİK'e göre Türkiye'deki alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri harcamalarının yüzde 17,9'u Ege bölgesinde gerçekleşti.
Sağlık harcamalarında bölgenin payı yüzde 15,9 oldu.
Mobilya ve ev eşyaları ile eğlence, spor ve kültür harcamalarında ise yüzde 15,5'lik pay kaydedildi.
Bu veriler, bölgelerin toplam tüketim içerisindeki ağırlıklarının harcama türlerine göre değişebildiğini gösteriyor.
Ankara ve İzmir Toplam Tüketim Harcamalarında Üst Sıralarda
TÜİK'in İBBS 2. Düzey sonuçlarına göre Türkiye genelindeki hanehalkı tüketim harcamalarının en yüksek payı yüzde 25,6 ile İstanbul'da gerçekleşti.
İstanbul'un ardından Ankara bölgesi yüzde 8,3 ile ikinci sırada yer aldı.
İzmir'in toplam tüketim harcamalarından aldığı pay yüzde 6,5 olarak hesaplandı.
Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova illerini kapsayan TR42 bölgesinin payı ise yüzde 5,7 oldu.
En düşük pay yüzde 0,5 ile Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan'dan oluşan TRA2 bölgesinde gerçekleşti.
Bu bölgeyi yüzde 0,7 ile Kastamonu, Çankırı ve Sinop bölgesi izledi.
Bölgesel Tüketim Harcamaları Nasıl Hesaplanıyor?
TÜİK, bölgesel hanehalkı tüketim harcamalarının hesaplanmasında birden fazla yılın verilerini birlikte kullanıyor.
2025 yılına ilişkin bölgesel tahminler, 2023, 2024 ve 2025 yıllarında gerçekleştirilen Hanehalkı Bütçe Araştırması verilerinin birleştirilmesiyle oluşturuldu.
Bu yöntem, bölgesel düzeyde daha güvenilir tahminler elde edilmesini amaçlıyor.
Dolayısıyla yayımlanan bölgesel sonuçların yalnızca 2025 yılında gerçekleştirilen tek bir araştırma döneminden elde edildiği düşünülmemeli.
Verilerin hangi yılları kapsadığı ve kullanılan istatistiksel yöntem, bölgesel karşılaştırmaların doğru yorumlanması bakımından önem taşıyor.
Hanehalkı Tüketim Verileri İşletmeler İçin Neden Önemli?
Bölgesel tüketim harcamaları, işletmelerin pazar araştırmalarında ve yatırım planlamasında yararlanabileceği göstergeler arasında bulunuyor.
Özellikle perakende, konut, eğitim, ulaşım ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren işletmeler açısından tüketim kalemlerinin bölgelere göre dağılımı önemli bilgiler sunabiliyor.
Örneğin bir işletme, faaliyet göstereceği bölgede belirli ürün ve hizmetlere yönelik toplam tüketim harcamalarının ağırlığını inceleyebilir.
Bununla birlikte bir harcama grubunun yüksek paya sahip olması, ilgili sektörde faaliyet gösteren bütün işletmelerin kârlı olacağı anlamına gelmiyor.
Yatırım kararlarında tüketim alışkanlıklarının yanında rekabet koşulları, bölgesel nüfus, gelir düzeyi, maliyetler ve diğer pazar göstergeleri de dikkate alınmalı.
Hanehalkı Harcamaları ile Enflasyon Arasındaki Fark Nedir?
Hanehalkı tüketim harcamalarının bölgesel dağılımı ile enflasyon göstergeleri farklı ekonomik bilgileri ortaya koyuyor.
Hanehalkı tüketim araştırması, harcamaların hangi ürün ve hizmet gruplarına yöneldiğini ve bölgelere göre nasıl dağıldığını gösteriyor.
Tüketici Fiyat Endeksi ise belirli mal ve hizmetlerin fiyatlarında zaman içerisinde meydana gelen değişimi ölçüyor.
Dolayısıyla İstanbul'un toplam tüketim harcamalarından yüzde 25,6 pay alması, kentteki enflasyon oranının yüzde 25,6 olduğu anlamına gelmiyor.
Benzer şekilde konut ve kira harcamalarının bir bölgede yüksek paya sahip olması, yalnızca fiyat artışlarıyla açıklanabilecek bir sonuç değil.
Ekonomik değerlendirmelerde bu göstergelerin farklı amaçlarla kullanılması gerekiyor.
Türkiye'de Hanehalkı Harcamalarının Bölgesel Dağılımı Farklılaşıyor
TÜİK tarafından 16 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan 2025 yılı bölgesel tüketim harcamaları, Türkiye'deki hanelerin bütçe yapılarında belirgin coğrafi farklılıklar bulunduğunu ortaya koydu.
Toplam tüketim harcamalarının yüzde 25,6'sının İstanbul'da gerçekleşmesi, kentin ülke genelindeki tüketim ağırlığını gösterdi.
İstanbul'da konut ve kira harcamalarının, Güneydoğu Anadolu'da gıda harcamalarının ve Batı Marmara'da ulaştırma harcamalarının bütçe içerisindeki ağırlıkları dikkat çekti.
Araştırma sonuçları, hanehalkı bütçelerinin değerlendirilmesi, bölgesel tüketim alışkanlıklarının incelenmesi ve işletmelerin pazar analizleri açısından önemli istatistiksel veriler sunuyor.




