Sağlık Personelinin Eş Durumu Tayininde AYM Kararı! Kadrolu Eş Şartı Kaldırılmadı
Anayasa Mahkemesi (AYM), sözleşmeli sağlık personelinin aile birliği mazeretiyle yer değiştirmesinde uygulanan kadrolu eş şartının iptali talebini reddetti. 22 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan kararla, eşi başka bir kamu kurumunda sözleşmeli statüde çalışan sağlık personelinin üç yıllık zorunlu çalışma süresi dolmadan eş durumu tayini isteyebilmesine engel olan hüküm yürürlükte kaldı. Mahkeme, kararı oy çokluğuyla aldı.
Sözleşmeli sağlık çalışanlarının eş durumu tayinini ilgilendiren önemli bir Anayasa Mahkemesi kararı yayımlandı.
22 Ekim 2026 tarihli ve 33408 sayılı Resmî Gazete'de yer alan kararda, 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 45/A maddesinde bulunan “kadrolu statüde” ibaresinin Anayasa'ya aykırı olmadığına hükmedildi.
Anayasa Mahkemesi, 25 Haziran 2026 tarihinde verdiği kararla söz konusu ibarenin iptal edilmesi yönündeki başvuruyu reddetti.
Karar, özellikle Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarında 45/A maddesi kapsamında görev yapan sözleşmeli sağlık personelini ilgilendiriyor.
Anayasa Mahkemesinin Eş Durumu Tayini Kararı Nedir?
Anayasa Mahkemesi, sözleşmeli sağlık personelinin belirli şartlarda aile birliği mazeretiyle yer değiştirebilmesi için eşinin kadrolu statüde çalışmasını öngören hükmü inceledi.
Hakkâri 2. İdare Mahkemesi tarafından yapılan başvuruda, eşin başka bir kamu kurumunda sözleşmeli çalışması durumunda tayin imkânının tanınmamasının aile hayatına saygı hakkıyla bağdaşmadığı ileri sürüldü.
AYM ise mevcut düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olmadığı sonucuna ulaştı.
Bu karar yeni bir üç yıllık çalışma zorunluluğu getirmiyor. Mevcut düzenlemenin belirli bir bölümünün iptal edilmemesi sonucunu doğuruyor.
Sözleşmeli Sağlık Personelinde Üç Yıl Şartı Devam Ediyor mu?
Evet. 663 sayılı KHK'nın 45/A maddesi kapsamında atanan sözleşmeli sağlık personeli için üç yıl boyunca başka bir yere atanamama kuralı uygulanmaya devam ediyor.
Ancak mevzuatta aile birliği mazereti bakımından belirli istisnalar bulunuyor.
Bu istisnalardan yararlanılması için sağlık personelinin bulunduğu ilde en az bir yıl görev yapması ve ilgili yerde uygun, vizeli pozisyon bulunması gibi koşullar aranıyor.
Eşlerin çalışma statüsü de bu değerlendirmede önem taşıyor.
Anayasa Mahkemesinin son kararı, üç yıllık süre içerisindeki aile birliği mazeretine ilişkin istisnanın kapsamını belirleyen kadrolu eş şartını korudu.
Eşi Kadrolu Memur Olan Sağlık Personeli Tayin İsteyebilir mi?
İlgili hükme göre eşlerden birinin 45/A kapsamında sözleşmeli, diğerinin ise Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarında veya başka bir kamu kurumunda kadrolu statüde çalışması durumunda aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği imkânı bulunuyor.
Ancak tayin için yalnızca eşin kadrolu memur olması yeterli değil.
Sözleşmeli sağlık personelinin bulunduğu ilde bir yıllık görev süresini tamamlaması ve uygun pozisyon şartının karşılanması gerekiyor.
Ayrıca atama, mevzuatta belirtilen hizmet ihtiyacı değerlendirmesine göre gerçekleştiriliyor.
Bu nedenle kadrolu eş şartının sağlanması, talep edilen ile otomatik tayin yapılacağı anlamına gelmiyor.
Eşi Sözleşmeli Çalışan Sağlık Personeli Eş Durumu Tayini İsteyebilir mi?
Bu sorunun cevabı, eşin hangi kamu kurumunda ve hangi statüde çalıştığına göre değişiyor.
663 sayılı KHK'nın 45/A maddesinde eşlerin her ikisinin de Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarında sözleşmeli çalışması durumuna ilişkin istisna bulunuyor.
Buna karşılık eşlerden birinin 45/A kapsamında sözleşmeli sağlık personeli, diğerinin ise başka bir kamu kurumunda sözleşmeli personel olması durumunda aynı istisna uygulanmıyor.
Anayasa Mahkemesinin incelediği temel ayrım da bu noktada ortaya çıkıyor.
Mahkeme, başka bir kamu kurumunda çalışan eş için kadrolu statü şartı aranmasını Anayasa'ya uygun buldu.
Dolayısıyla bütün sözleşmeli personelin eş durumu tayini hakkının kaldırıldığı şeklindeki yorum doğru değil.
Sağlık Personelinin Eş Durumu Tayininde Hangi Şartlar Aranıyor?
Kararda incelenen kanun hükmüne göre üç yıllık zorunlu çalışma süresi içerisinde aile birliği mazeretiyle yer değişikliği yapılabilmesi belirli koşullara bağlı.
| Durum | Üç yıl dolmadan aile birliği mazeretine ilişkin değerlendirme |
|---|---|
| Her iki eş Sağlık Bakanlığı veya bağlı kuruluşlarında sözleşmeli | Kanundaki diğer şartlarla mümkün |
| Bir eş sözleşmeli sağlık personeli, diğer eş başka kamu kurumunda kadrolu | Kanundaki diğer şartlarla mümkün |
| Bir eş 45/A kapsamında sözleşmeli sağlık personeli, diğer eş başka kamu kurumunda sözleşmeli | İncelenen istisna kapsamında mümkün değil |
Tabloda belirtilen değerlendirme, 663 sayılı KHK'nın 45/A maddesindeki özel düzenlemeye ilişkin.
Başka personel statülerinde görev yapan kamu çalışanları için farklı yer değiştirme hükümleri uygulanabiliyor.
AYM Kadrolu Eş Şartını Neden İptal Etmedi?
Anayasa Mahkemesi, kararında kamu personelinin çalışma statüsü ile sağlık hizmetlerinin sürekliliği arasındaki ilişkiyi değerlendirdi.
Mahkeme çoğunluğu, sözleşmeli personel ile kadrolu personelin istihdam koşullarının farklı olduğunu belirtti.
Sözleşmeli personelin görev süresinin ve istihdam ilişkisinin belirli koşullarda sona erebilmesi, kararda değerlendirilen hususlar arasında yer aldı.
Çoğunluk, düzenlemenin sağlık hizmetinin devamlılığını ve kamu personeli planlamasını koruma amacına dayandığı sonucuna ulaştı.
Ayrıca üç yıllık zorunlu çalışma süresinin sınırsız olmadığına ve aile birliği mazeretine yönelik bütün imkânların ortadan kaldırılmadığına dikkat çekildi.
Bu gerekçeler doğrultusunda kadrolu eş şartının Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verildi.
Karara Karşı Çıkan Anayasa Mahkemesi Üyeleri Oldu mu?
Evet. Anayasa Mahkemesinin kararı oy çokluğuyla alındı.
Engin Yıldırım, Selahaddin Menteş ve Kenan Yaşar karara katılmayarak karşıoy kullandı.
Karşıoy görüşlerinde, eşin kadrolu veya sözleşmeli statüde çalışması nedeniyle aile birliği mazeretine ilişkin farklı haklar tanınmasının eşitlik ilkesi açısından sorun oluşturduğu savunuldu.
Ayrıca düzenlemenin aile hayatına saygı hakkı bakımından ölçülülük yönünden değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Ancak çoğunluk tarafından verilen ret kararı nedeniyle iptali istenen hüküm yürürlükte kaldı.
Sağlık Personeli Üç Yıl Dolduktan Sonra Tayin İsteyebilir mi?
İncelenen hükümdeki üç yıllık zorunlu çalışma süresi, söz konusu personel statüsündeki yer değiştirme kısıtlamasının temel unsurlarından biri.
Bu sürenin tamamlanmasıyla üç yıl dolmadan tayin yapılmasını sınırlayan hükmün etkisi sona eriyor.
Ancak bu durum, personelin istediği yere koşulsuz atanabileceği anlamına gelmiyor.
Üç yıl sonrasındaki yer değiştirme taleplerinde de uygulanabilir personel mevzuatı, kadro veya pozisyon durumu ve diğer atama koşulları dikkate alınıyor.
Bu nedenle üç yıllık sürenin tamamlanması, otomatik tayin hakkıyla karıştırılmamalı.
Karar Bütün Sağlık Çalışanlarını Kapsıyor mu?
Hayır. AYM'nin değerlendirdiği hüküm, 663 sayılı KHK'nın 45/A maddesine göre istihdam edilen sözleşmeli sağlık personelinin aile birliği mazeretiyle yer değiştirmesiyle ilgili.
Sağlık sektöründe kadrolu memur, farklı sözleşmeli personel statüleri ve diğer istihdam biçimleri bulunuyor.
Bu çalışanların atama ve yer değiştirme şartları aynı olmayabiliyor.
Dolayısıyla kararın bütün doktorlar, hemşireler ve sağlık personeli için aynı şekilde geçerli olduğu düşünülmemeli.
Hangi hükümlerin uygulanacağı, ilgili kişinin atama ve istihdam statüsüne göre belirleniyor.
AYM Kararı Ne Zaman Yayımlandı?
Anayasa Mahkemesi, 2026/46 esas ve 2026/145 karar sayılı hükmünü 25 Haziran 2026 tarihinde verdi.
Karar, 22 Ekim 2026 tarihli ve 33408 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.
Böylece sözleşmeli sağlık personelinin aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmesindeki kadrolu eş şartının Anayasa'ya uygunluğu hakkındaki değerlendirme kamuoyuyla paylaşılmış oldu.
Kararın sonucunda 663 sayılı KHK'nın 45/A maddesindeki “kadrolu statüde” ibaresi iptal edilmedi.
Bu nedenle 45/A kapsamındaki sözleşmeli sağlık personelinin üç yıllık zorunlu çalışma süresi ve aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmede aranan mevcut şartlar uygulanmaya devam edecek.
