Tehlikeli Madde Taşımacılığında Yeni Belge Kuralları ve Para Cezaları
Tehlikeli maddelerin kara yoluyla taşınmasına ilişkin yönetmelik değiştirildi. 17 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle sürücülerin SRC5 eğitim sertifikasını taşıma süresince yanında bulundurmasına yönelik hüküm güncellendi. Güvenlik bilgi formlarının araçta bulundurulmasına ilişkin esaslar açıklığa kavuşturulurken çeşitli ihlaller için 564 TL ile 63.802 TL arasında değişen idari para cezaları düzenlendi.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, tehlikeli maddelerin kara yoluyla taşınmasında uygulanacak belge yükümlülükleri, denetim esasları ve idari yaptırımlara ilişkin yönetmelikte değişiklik yaptı.
17 Ekim 2026 tarihli ve 33403 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle, 18 Haziran 2022 tarihli Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmeliğin çeşitli maddeleri güncellendi.
Düzenleme, tehlikeli madde taşımacılığı yapan sürücülerin yanı sıra taşımacılar, göndericiler, yükleyiciler, paketleyiciler ve ilgili işletmeleri de ilgilendiriyor.
SRC5 Belgesinin Taşıma Sırasında Bulundurulması Gerekiyor
Yönetmelikte sürücülerin belge yükümlülüğünü düzenleyen 23'üncü maddede değişikliğe gidildi.
Yeni hükme göre sürücüler, taşıdıkları tehlikeli maddenin sınıfına veya taşıma şekline uygun SRC5 eğitim sertifikasını taşıma süresince yanlarında bulundurmak zorunda.
Daha önceki düzenlemede belgenin denetim sırasında yetkili personele ibraz edilmesine ilişkin ifade bulunuyordu.
Değişiklikle belgenin yalnızca denetim anında sunulması yerine taşıma süresi boyunca sürücünün yanında bulunması açıkça düzenlendi.
Bu nedenle tehlikeli madde taşıyan araç sürücülerinin yola çıkmadan önce belge geçerliliğini ve uygunluğunu kontrol etmesi önem taşıyor.
Güvenlik Bilgi Formu Araçta Bulundurulacak
Yönetmeliğin 32'nci maddesinde de belge bulundurma yükümlülüğüne ilişkin değişiklik yapıldı.
Yeni düzenlemeyle tehlikeli madde içeriğinin denetimlerde tespit edilebilmesi amacıyla ilgili mevzuata uygun güvenlik bilgi formunun taşıma süresince araçta bulundurulması hükme bağlandı.
Güvenlik bilgi formu, ilgili hükmün koşulları çerçevesinde matbu veya dijital olarak bulundurulabilecek.
Bu değişiklik, denetimlerde taşınan maddenin özelliklerine ilişkin bilgilere ulaşılmasını amaçlıyor.
Bununla birlikte bütün gönderiler için aynı belgelerin gerekli olduğu varsayılmamalı. Tehlikeli madde taşımacılığında uygulanacak yükümlülükler, taşınan maddenin özelliklerine ve ilgili mevzuat hükümlerine göre değişebiliyor.
Tehlikeli Madde Taşımacılığında Para Cezaları Ne Kadar Oldu?
Yönetmeliğin 36'ncı maddesi yeniden düzenlenerek farklı yükümlülük ihlalleri için uygulanacak idari para cezaları belirlendi.
Yeni yaptırım hükümlerinde ihlalin niteliğine ve sorumlu tarafın görevine göre farklı tutarlar yer alıyor.
Örnek idari para cezası tutarları şöyle:
| İhlal kapsamı | İdari para cezası |
|---|---|
| Yönetmeliğin 5/1 maddesine aykırılık | 63.802 TL |
| 7/1 maddesine aykırılık | 25.518 TL |
| 5/5 maddesine aykırılık | 5.791 TL |
| Sürücünün 23/1-a maddesine aykırılığı | 4.063 TL |
| Sürücünün 23/1 kapsamındaki belirli diğer bentlere aykırılığı | Her bir bent için 564 TL |
| 32/3 maddesine aykırı hareket eden gönderici | 4.500 TL |
| 32/3 maddesine aykırı hareket eden taşımacı | 4.500 TL |
| 32/8 maddesine aykırı hareket eden işletme | 50.000 TL |
Belirtilen tutarlar yönetmelikteki ilgili maddelere bağlı olarak uygulanıyor.
Bir işletme veya sürücüye hangi cezanın verileceği, somut ihlalin hangi hükme aykırı olduğuna göre belirleniyor.
Bu nedenle listedeki tutarların bütün taşımacılar için sabit veya otomatik olarak uygulanacağı düşünülmemeli.
Hangi İşletmeler Yeni Düzenlemeden Etkileniyor?
Yönetmelik yalnızca tehlikeli madde taşıyan araç sürücülerini kapsamıyor.
Tehlikeli madde taşımacılığı faaliyetlerinde farklı görevler üstlenen işletmelerin de belirli yükümlülükleri bulunuyor.
Düzenlemede sorumlulukları ve idari yaptırımları ele alınan taraflar arasında şunlar yer alıyor:
-
Tehlikeli madde göndericileri
-
Taşımacılık yapan işletmeler
-
Paketleme ve yükleme faaliyetlerini yürütenler
-
Doldurma ve boşaltma işlemlerinden sorumlu taraflar
-
Tehlikeli madde alıcıları
-
Tank-konteyner ve portatif tank işletmecileri
-
Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Kuruluşları
Her tarafın sorumluluğu, taşımacılık zincirindeki görevi ve ilgili yönetmelik maddeleri çerçevesinde değerlendiriliyor.
Denetimlerde Belge Kontrolleri Nasıl Yapılacak?
Yeni düzenleme, yol kenarı ve işletme denetimlerine ilişkin hükümler üzerinde de değişiklikler içeriyor.
Özellikle taşınan tehlikeli maddenin içeriğinin tespit edilmesi amacıyla araçta bulundurulan belgeler önem taşıyor.
Sürücülerin SRC5 belgesiyle ilgili yükümlülükleri ve taşımacıların belge sorumlulukları denetimlerde değerlendirilebilecek.
Bunun yanında tehlikeli madde taşımacılığına ilişkin diğer teknik şartlar ve güvenlik yükümlülükleri de yürürlükteki mevzuat kapsamında uygulanmaya devam edecek.
Yönetmelik değişikliği, tehlikeli madde taşımacılığı için daha önce belirlenmiş bütün yükümlülükleri ortadan kaldırmıyor.
Yeni Düzenleme Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?
Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 17 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Düzenlemede ayrıca bir geçiş tarihi öngörülmedi.
Bu nedenle değiştirilen hükümlerin yürürlük tarihi, yönetmeliğin Resmî Gazete'de yayımlandığı gün olarak belirlendi.
Tehlikeli madde taşımacılığı yapan işletmelerin, sürücülerin ve ilgili hizmet sağlayıcıların belge ve operasyon süreçlerini güncellenen mevzuata göre kontrol etmesi gerekiyor.
Taşımacılar Nelere Dikkat Etmeli?
Yeni yönetmelik kapsamında tehlikeli madde taşımacılığı yapan işletmeler açısından belge yönetimi, sürücü yeterliliği ve denetim hazırlıkları önem taşıyor.
Sürücülerin taşıdıkları maddenin sınıfına uygun SRC5 belgesini yanlarında bulundurması, ilgili durumlarda güvenlik bilgi formlarının araçta bulunması ve işletmelerin kendi yükümlülüklerine karşılık gelen idari yaptırımları incelemesi gerekiyor.
17 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme, tehlikeli madde taşımacılığındaki belge yükümlülüklerini ve idari para cezası hükümlerini güncelleyerek taşımacılık faaliyetlerinin mevzuata uygun yürütülmesine yönelik yeni esaslar oluşturdu.
