Sivil Havacılık Güvenliği Yönetmeliği Yürürlüğe Girdi
Sivil havacılıkta güvenlik uygulamalarını yeniden düzenleyen Sivil Havacılık Güvenliği Yönetmeliği, 22 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. İçişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik; havaalanı güvenliği, yolcu ve bagaj taraması, kargo ve posta kontrolleri, siber güvenlik, denetim süreçleri ve yasa dışı eylemlere müdahale esaslarını kapsıyor.
Yeni düzenlemeyle, sivil havacılık alanında yerde veya havada meydana gelebilecek yasa dışı eylemlere karşı yolcuların, mürettebatın, yer personelinin, havaalanı tesislerinin ve hava araçlarının korunmasına ilişkin görev, yetki ve sorumluluklar ayrıntılı biçimde belirlendi.
Sivil Havacılık Güvenliği Yönetmeliği Nedir?
Sivil Havacılık Güvenliği Yönetmeliği, havacılık faaliyetlerinde güvenliğin sağlanması için kamu kurumları, havaalanı işletmecileri, havayolu şirketleri, yer hizmeti kuruluşları, güvenlik birimleri ve diğer ilgili tarafların uyması gereken esasları düzenliyor.
Yönetmelik, sivil havacılık hizmetlerini yürüten ve güvenlikten sorumlu tüm kurum ve kuruluşları, gerçek ve tüzel kişileri, yerli ve yabancı işletmeleri, sivil havacılığa açık havaalanlarını ve tesisleri kapsıyor.
Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programı Nasıl Uygulanacak?
Yönetmeliğe göre, sivil havacılık güvenliğine ilişkin uygulama esasları Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programı ile belirlenecek.
Program, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanacak. Merkez Güvenlik Kurulunun uygun görüşü alındıktan sonra İçişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bakan Yardımcılarının imzasıyla yürürlüğe girecek.
Uluslararası mevzuat ve güvenlik standartlarında değişiklik olması halinde program da güncellenecek.
Hangi Kurumlar Sorumlu Olacak?
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, yönetmelik kapsamında yetkili otorite olarak görev yapacak. Genel Müdürlük; güvenlik programlarının hazırlanması, standartların belirlenmesi, denetimlerin yürütülmesi ve uluslararası uygulamaların takip edilmesinden sorumlu olacak.
İçişleri Bakanlığı, havacılığa yönelik ulusal ve uluslararası riskleri takip edecek, potansiyel tehlike arz eden yolcularla ilgili işlemleri yürütecek ve havaalanlarında yeterli eğitimli personel bulundurulmasını sağlayacak.
Ticaret Bakanlığı, gümrüklü sahaların güvenliği, giriş kontrolü ve kargo-posta ile uçak altı bagajların açılması gereken durumlarda refakat işlemlerinden sorumlu olacak.
Devlet Hava Meydanları İşletmesi ise havaalanlarının işletilmesi, hava trafiğinin düzenlenmesi ve kendi sorumluluğundaki güvenlik kontrol ve tarama tedbirlerini uygulayacak.
Havaalanı Güvenliğinde Ne Değişti?
Yönetmelik, havaalanlarında kara tarafı, hava tarafı, güvenlik tahditli alan ve kritik bölümlerin açık şekilde belirlenmesini öngörüyor.
Hava tarafı ve güvenlik tahditli alanlara giriş kısıtlı olacak. Kişi ve araçların bu alanlara girebilmesi için geçerli neden, uygun yetkilendirme ve gerekli güvenlik şartlarının sağlanması gerekecek.
Yeni havaalanı tesislerinin tasarım, inşaat ve tadilat süreçlerinde güvenlik unsurları dikkate alınacak.
Güvenlik Soruşturması Kimler İçin Zorunlu?
Güvenlik tahditli alanlara refakat olmadan girecek yolcu dışındaki kişiler için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumlu sonuçlanması gerekecek.
Sonucu olumsuz olan kişilere giriş izni verilmeyecek. Daha önce izin verilmişse bu izin geri alınacak ve iptal edilecek.
Ayrıca bu alanlara erişmek isteyen kişilerin eğitim ve istihdam kayıtları ile 28 günden fazla eğitim veya istihdam dışında kaldıkları süreler kontrol edilecek.
Yolcu ve Bagaj Taraması Nasıl Yapılacak?
Tüm giden, transfer ve transit yolcular ile kabin bagajları, yasaklı maddelerin hava aracına veya güvenlik tahditli alanlara sokulmasını önlemek amacıyla taranacak.
Tarama teknik cihazlarla yapılacak. Gerekli hallerde el ile arama da uygulanabilecek. Patlayıcı veya tehlikeli madde tespitinde şüphe oluşması halinde ek cihazlarla yeniden kontrol yapılabilecek.
Uçak altı bagajlar da hava aracına yüklenmeden önce belirlenen standartlara göre taranacak.
Kişi Bagaj Eşleşmesi Nasıl Uygulanacak?
Havayolu işletmeleri, yalnızca ilgili uçuşta taşınmak üzere kabul edilmiş, eşlikli veya eşliksiz olarak tanımlanmış ve uygun şekilde taranmış uçak altı bagajları taşıyabilecek.
Eşliksiz bagajlar taramaya tabi tutulmak şartıyla taşınabilecek. Yolcunun kontrolü dışındaki nedenlerle eşliksiz hale gelen bagajlar için risk değerlendirmesi yapılacak.
Kargo ve Posta Güvenliğinde Yeni Dönem
Yönetmelikle kargo ve posta güvenliği de ayrıntılı şekilde düzenlendi.
Tüm kargo ve postalar, hava aracına yüklenmeden önce güvenlik kontrollerinden geçirilecek. Genel Müdürlük tarafından yetkili acente ve bilinen göndericileri kapsayan güvenli tedarik zinciri sistemi oluşturulacak.
Yasaklı madde bulunmadığından emin olunamayan gönderiler kabul edilmeyecek. Yüksek riskli kargo ve posta için ilave güvenlik kontrolleri uygulanacak.
Uçuş ve Havaalanı Tedarikleri Kontrol Edilecek mi?
Uçuş tedarikleri ve havaalanı tedarikleri, yasaklı maddelerin hava aracına veya güvenlik tahditli alanlara girmesini önlemek için güvenlik kontrolüne tabi tutulacak.
Uçuş tedarikçileri Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından yetkilendirilecek. Havaalanı tedarikçileri ise havaalanı mülki idare amiri tarafından havacılık güvenliği standartlarını karşıladıkları onaylandıktan sonra bilinen tedarikçi olarak atanabilecek.
Sivil Hava Araçlarında Silah Taşınabilecek mi?
Yönetmelikte, her türlü silah, mühimmat, harp malzemesi, askeri malzeme ve savunma sistemlerinin sivil hava araçlarında taşınması yasaklandı.
Bu yasağa istisna getirme yetkisi Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına ait olacak. Yolculara ait ruhsatlı silahların hava aracında taşınmasına ilişkin ayrıntılar Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programı ile belirlenecek.
Siber Güvenlik Yönetmelik Kapsamına Alındı mı?
Yeni yönetmelikte siber güvenlik de özel olarak düzenlendi.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, sivil havacılığa yönelik siber tehdit yönetimi konusunda standartları belirleyecek. İşletmeler, kritik bilgi ve operasyonel sistemlerinin gizlilik, bütünlük ve erişilebilirliğini korumak için gerekli tedbirleri alacak.
Eğitim ve Sertifikasyon Şartı Var mı?
Havacılık güvenliği tedbirlerini uygulayan personel için eğitim ve sertifikasyon gereklilikleri Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından belirlenecek.
Kurum ve işletmeler, başlangıç ve tazeleme eğitimlerini düzenlemek, eğitim kayıtlarını tutmak ve denetimlerde sunmakla yükümlü olacak.
Tarayıcı personel de görevini etkin şekilde sürdürebilmesi için belirlenen şartlara göre sertifikalandırılacak.
Denetimler Nasıl Yapılacak?
Sivil havacılık güvenliği tedbirlerine uyum, Milli Sivil Havacılık Güvenliği Kalite Kontrol Programı kapsamında denetlenecek.
Havaalanları, havayolu işletmeleri ve ilgili kuruluşlar risk değerlendirmesine göre denetim, kapsamlı denetim ve test faaliyetlerine tabi tutulacak.
Ulusal havacılık güvenliği denetim görevlileri, havaalanları ve tesislere girebilecek, bilgi ve belgelere erişebilecek, güvenlik cihazlarını test edebilecek ve ciddi risk halinde operasyonun durdurulmasına kadar uzanan süreçleri başlatabilecek.
Yasadışı Eylemlere Karşı Nasıl Müdahale Edilecek?
Bir hava aracının yasa dışı eyleme maruz kalabileceğine ilişkin güvenilir bilgi alınması halinde, hava aracı yerdeyse korunacak. Hava aracı havalanmışsa muhtemel iniş havaalanları, ilgili ülkeler ve hava seyrüsefer hizmet sağlayıcıları bilgilendirilecek.
Yasa dışı eylem şüphesi bulunan hava araçları aramaya tabi tutulacak. Havaalanlarında yasa dışı eylemlere karşı muhtemel harekât tarzı planı hazırlanacak ve bu plan düzenli aralıklarla test edilecek.
Uluslararası İş Birliği Nasıl Sağlanacak?
ICAO, ECAC ve diğer uluslararası havacılık kuruluşları nezdinde temsil, iletişim ve iş birliği makamı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü olacak.
Başka devletlerden gelen ilave güvenlik tedbiri talepleri Genel Müdürlük tarafından değerlendirilecek. Bu süreçte Dışişleri Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığının ilgili birimlerinin görüşleri alınacak.
Yönetmelik Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?
Sivil Havacılık Güvenliği Yönetmeliği, 22 Mayıs 2026 tarihinde yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.
Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanı birlikte yürütecek.
Pratik Etkisi Ne Olacak?
Yeni yönetmelik, havaalanları ve havayolu işletmeleri için güvenlik süreçlerini daha ayrıntılı ve denetlenebilir hale getiriyor.
Yolcu ve bagaj taramasından kargo güvenliğine, siber güvenlikten personel sertifikasyonuna kadar birçok alanda daha standart, izlenebilir ve risk odaklı bir güvenlik yapısı kurulacak. Havaalanı işletmecileri, havayolu şirketleri, kargo acenteleri, tedarikçiler ve güvenlik hizmeti veren kuruluşların yeni yükümlülükleri dikkatle takip etmesi gerekiyor.
