Okul Kantinlerinde Yeni Dönem: Beslenme Skoru Geliyor, Geçiş Tarihi 13 Eylül 2027 Oldu
Okullarda satılacak hazır ambalajlı gıdalara ilişkin kurallar yeniden düzenlendi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/27 sayılı Tebliğ ile okul gıdası logosuna alternatif olarak Beslenme Skoru uygulaması getirildi. Buna göre Sağlık Bakanlığınca belirlenen kriterlere uygun A, B veya C Beslenme Skoruna sahip ürünler, ilgili koşulları sağlamaları halinde okul kantinlerinde satışa sunulabilecek. Ancak Sağlık Bakanlığının satışını uygun bulmadığı gıdalar, uygun beslenme skoruna sahip olsalar bile okullarda satılamayacak. Düzenlemede belirli hükümlerin uygulanması için geçiş tarihi de 13 Eylül 2027 olarak güncellendi.
Okul Gıdası Tebliğinde Değişiklik Yapıldı
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Okul Gıdası Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2020/23)'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (No: 2026/27), 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.
Düzenlemeyle 22 Ekim 2020 tarihinde yayımlanan Okul Gıdası Hakkında Tebliğ'in çeşitli maddelerinde değişiklikler yapıldı.
Yeni hükümler, okul gıdası logosunun yanı sıra Beslenme Skoru sisteminin kullanılmasını, okul ortamında satılabilecek ürünlere ilişkin kriterleri, onay işlemlerini ve geçiş sürecini kapsıyor.
Özellikle hazır ambalajlı gıda üreten veya ithal eden işletmeler ile okullarda kantin, kafeterya, yemekhane, büfe ve benzeri gıda işletmelerini işleten kişiler açısından yeni düzenlemenin dikkatle değerlendirilmesi gerekiyor.
Tebliğ, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmiş olsa da belirli hükümler için ayrıca 13 Eylül 2027 tarihi öngörülüyor.
Bu nedenle düzenlemenin yayımlanma tarihi ile geçiş hükümlerinin uygulanacağı tarih birbirinden ayrılmalı.
Beslenme Skoru Nedir?
Yeni düzenlemeyle Okul Gıdası Hakkında Tebliğ'e Beslenme Skoru kavramı eklendi.
Beslenme Skoru, gıdaların enerji, besin ögeleri ve diğer bileşenlerinin miktarı ile üretim süreçleri dikkate alınarak hesaplanan bir değerlendirme sistemi olarak tanımlanıyor.
Bu sistemde Sağlık Bakanlığının belirlediği yöntem ve kriterler esas alınacak.
Gıdanın beslenme profili, tüketiciye ürün etiketi üzerinde renkler ve harfler aracılığıyla sunulacak.
Böylece ürünlerin beslenme özelliklerine ilişkin değerlendirmelerin daha anlaşılır biçimde gösterilmesi amaçlanıyor.
Ancak bir ürünün beslenme skorunun yalnızca enerji değerine veya içerdiği şeker miktarına bakılarak belirleneceği düşünülmemeli.
Tebliğde enerji, besin ögeleri, diğer bileşenler ve üretim prosesleri birlikte değerlendirilen unsurlar olarak belirtiliyor.
Hesaplamada uygulanacak yöntem ve kriterleri Sağlık Bakanlığı belirleyecek.
A, B ve C Beslenme Skoru Ne Anlama Geliyor?
Yeni düzenlemede okul ortamında satışa uygunluk bakımından A, B ve C Beslenme Skoru sınıflarına yer veriliyor.
Bu skorlar, gıdanın Sağlık Bakanlığınca belirlenen değerlendirme sistemindeki beslenme profilini ifade ediyor.
Skorun ürün etiketinin temel görüş alanında bulunması önem taşıyor.
Ancak A, B veya C harfinin ürün ambalajına üretici tarafından herhangi bir hesaplama yapılmadan yazılması yeterli değil.
Skorun, Sağlık Bakanlığının belirlediği yöntem ve kriterler çerçevesinde hesaplanması gerekiyor.
Ayrıca uygun skora sahip olmak, ürünün hiçbir koşul aranmaksızın okulda satılabileceği anlamına gelmiyor.
Sağlık Bakanlığının satışını uygun bulmadığı ürünler için ayrı bir sınırlama bulunuyor.
Bu nedenle Beslenme Skoru, okul gıdası uygulamasındaki diğer sağlık ve uygunluk koşullarıyla birlikte değerlendirilmeli.
Okul Gıdası Logosuna Alternatif Getirildi
Tebliğ değişikliğinin en önemli yönlerinden biri, okul gıdası logosuna alternatif bir değerlendirme yolunun tanımlanması oldu.
Önceki düzenleme esas olarak okul gıdası logosuna yönelik hükümler içerirken yeni metne Beslenme Skoru sistemi de eklendi.
Buna göre ilgili koşullar çerçevesinde hazır ambalajlı gıdanın etiketinin temel görüş alanında A, B veya C Beslenme Skoru bulunması, okul ortamında satışa uygunluk değerlendirmesinde kullanılabilecek.
Yeni uygulama, ürünlerin beslenme özelliklerinin etiket üzerinde daha görünür biçimde ifade edilmesine imkân sağlayacak.
Bununla birlikte okul gıdası logosunun tamamen kaldırıldığı şeklinde bir sonuç çıkarılmamalı.
Tebliğ metninde okul gıdası logosuna ilişkin hükümler korunurken Beslenme Skoru alternatifine de yer veriliyor.
İşletmelerin hangi yöntemle uygunluk sağlayacağını belirlerken yürürlükteki bütün koşulları dikkate alması gerekiyor.
Hangi İşletmeler Yeni Düzenlemeden Etkilenecek?
Okul Gıdası Tebliği değişikliği, yalnızca okul kantinlerini değil, bu işletmelere ürün tedarik eden gıda sektörünü de ilgilendiriyor.
Düzenlemenin etkileyebileceği başlıca faaliyet alanları şöyle sıralanabilir:
-
Hazır ambalajlı gıda üreticileri
-
Gıda ithalatçıları
-
Okul kantini işletmecileri
-
Okul büfeleri ve kafeteryaları
-
Okul yemekhaneleri
-
Gıda toptancıları ve dağıtıcıları
-
Okullara ürün tedarik eden diğer işletmeler
Ancak yeni kuralların her işletmeye aynı yükümlülüğü getirdiği düşünülmemeli.
Ürünün niteliği, satış noktası, ambalaj durumu ve ilgili mevzuat hükümleri uygulanacak şartları etkileyebiliyor.
Örneğin okul kantininde hazır ambalajlı gıda satışı ile yemekhanede yemek hazırlanması aynı faaliyet niteliğinde bulunmuyor.
Bu nedenle her işletmenin kendi ürün ve faaliyet grubu üzerinden değerlendirme yapması gerekiyor.
Uygulama Tarihi 13 Eylül 2027 Olarak Güncellendi
10 Ekim 2026 tarihli değişiklikte uygulama takvimine ilişkin önemli bir düzenleme de yapıldı.
Tebliğin geçici 1'inci maddesinde yer alan tarih ve madde atıfları değiştirildi.
Daha önce 14 Eylül 2026 olarak belirtilen tarih, yeni düzenlemeyle 13 Eylül 2027 olarak güncellendi.
Değişiklik kapsamında geçici hükümdeki kapsam da yeniden belirlendi.
Bu nedenle 13 Eylül 2027 tarihi, okul gıdasına ilişkin bütün mevzuatın ilk kez yürürlüğe gireceği tarih şeklinde değerlendirilmemeli.
Yeni tebliğ 10 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi; belirli uygulama hükümleri için ise 13 Eylül 2027 geçiş tarihi öngörüldü.
İşletmeler açısından bu ayrım önem taşıyor.
Mevcut gıda güvenliği, hijyen ve diğer uygulanabilir yükümlülüklerin geçiş süresi boyunca tamamen ortadan kalktığı sonucuna varılmamalı.
A, B veya C Skoru Bulunan Her Ürün Satılabilecek Mi?
Yeni tebliğe göre hayır.
Düzenlemede, uygun Beslenme Skoruna sahip olsa bile Sağlık Bakanlığınca satışı uygun bulunmayan gıdaların okul ortamında satışa veya tüketime sunulamayacağı açıkça belirtiliyor.
Buna göre okul gıdası onayı iptal edilen ürünler de satışa sunulamayacak.
Bu yasak, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel okul ve kurumların bünyesinde faaliyet gösteren kantin, kafeterya, yemekhane, büfe, çay ocağı gibi gıda işletmelerini kapsıyor.
Dolayısıyla bir ürünün ambalajında uygun beslenme skoru bulunması, tek başına satışa yeterli olmayacak.
Ürünün ayrıca Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen satış kriterlerine uygun olması gerekiyor.
İşletmelerin ürün satın alma ve satış süreçlerinde yalnızca ambalajdaki harf sınıfını kontrol etmekle yetinmemesi önem taşıyor.
Beslenme Skoru Kriterlerini Hangi Kurum Belirleyecek?
Yeni düzenlemeye göre okul gıdası onayı ve Beslenme Skoruna ilişkin kriterleri Sağlık Bakanlığı belirleyecek.
Bakanlık, hazırladığı kriterleri Tarım ve Orman Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığına resmî yazıyla bildirecek.
İlgili kriterler, Tarım ve Orman Bakanlığı ve Millî Eğitim Bakanlığının internet sayfalarında yayımlanacak.
Bu uygulama, gıda üreticileri ve okul işletmecileri açısından hangi ürünlerin uygun kabul edileceğinin belirlenmesinde temel öneme sahip.
Ancak yalnızca tebliğde A, B ve C harflerinin sayılmış olması, bütün ürünlerin bu skorları hangi koşullarda alacağının tebliğ metninde ayrıntılı biçimde belirlendiği anlamına gelmiyor.
Üreticilerin ürünlerine ilişkin değerlendirmelerde güncel Sağlık Bakanlığı kriterlerini esas almaları gerekiyor.
Beslenme Skoru hesaplamasının üreticinin ticari tercihlerine göre keyfî biçimde yapılması mümkün değil.
Gıda Üreticileri İçin Etiketleme Süreci Önem Kazanıyor
Beslenme Skoru sisteminin ürün etiketlerinde gösterilmesi, hazır ambalajlı gıda üreticilerini doğrudan ilgilendiriyor.
Yeni uygulamada skorun etiketin temel görüş alanında bulunması öngörülüyor.
Bu nedenle ilgili ürünleri okul kanalıyla satışa sunmayı planlayan üreticilerin, ürün ambalajlarını ve etiket tasarımlarını değerlendirmesi gerekebilir.
Ancak her gıda üreticisinin bütün ürün ambalajlarını aynı tarihte değiştirmek zorunda olduğu sonucuna varılmamalı.
Yeni düzenlemenin uygulanacağı ürün grupları ve geçiş hükümleri ayrıca dikkate alınmalıdır.
Üreticilerin Beslenme Skoru değerlendirmesi için gerekli ürün bileşimi ve besin değeri verilerini güvenilir şekilde belirlemesi önem taşıyor.
Ayrıca ürünlerin etiketlenmesine ilişkin genel gıda mevzuatı hükümleri de geçerliliğini koruyor.
Okul Kantinleri Ürün Seçiminde Nelere Dikkat Etmeli?
Okul kantinlerinde ürün seçimi yapılırken ürünlerin yalnızca ticari talep görmesi veya öğrencilere yönelik pazarlanması yeterli değil.
Satışa sunulacak ürünlerin mevzuata uygunluğu da değerlendirilmeli.
Yeni Beslenme Skoru uygulaması kapsamında özellikle hazır ambalajlı ürünlerin uygun skor ve ilgili diğer koşulları taşıyıp taşımadığı önem kazanacak.
Sağlık Bakanlığınca satışı uygun bulunmayan ürünler, uygun skora sahip olsalar dahi satışa sunulamayacak.
Bu nedenle işletmecilerin tedarikçilerden temin ettikleri ürünlerin uygunluk durumunu takip etmeleri faydalı olabilir.
Ayrıca okul gıdası onayı iptal edilen ürünlere ilişkin değişikliklerin izlenmesi gerekiyor.
Bununla birlikte yeni düzenleme, kantinlerde bulunan bütün gıdaların yalnızca A, B ve C harfleri üzerinden değerlendirileceği anlamına gelmiyor.
Ürünün hukuki niteliğine ve uygulanabilir diğer düzenlemelere göre farklı yükümlülükler bulunabilir.
Okul Gıdası Onayı Hangi Durumlarda İptal Edilecek?
Tebliğ değişikliğinde okul gıdası onayının iptaline ilişkin yeni bir hüküm de getirildi.
Buna göre onaylı bir okul gıdasının üretimine, ithalatına veya piyasaya arzına son verilmesi durumunda ürünün okul gıdası onayı iptal edilecek.
Ayrıca onay sahibi gıda işletmesinin devredilmesi veya kapatılması da iptal nedeni olarak düzenlendi.
İşletme kayıt numarası aynı kalsa bile işletmenin devredilmesi halinde mevcut ürün onayının devam edeceği varsayılmamalı.
Bu hüküm, özellikle gıda şirketlerinin birleşme, devralma ve faaliyet sonlandırma süreçlerinde önem taşıyor.
Ürün onaylarının yalnızca ürünün teknik özellikleriyle değil, onay sahibi işletmenin hukuki durumuyla da bağlantılı olduğu görülüyor.
Bu nedenle gıda işletmelerinin şirket yapılarında meydana gelen değişikliklerin ilgili onaylara etkisini değerlendirmeleri gerekiyor.
İthal Ürünler İçin Özel Düzenleme
Yeni tebliğde ithal ürünlere ilişkin özel bir hüküm de bulunuyor.
Değişiklikle ana tebliğin 7'nci maddesine eklenen fıkrada, aynı maddenin ikinci fıkrasının ithal ürünler için uygulanmayacağı belirtildi.
Bu hüküm, ithal ürünlerin okul gıdası onay süreçlerinin değerlendirilmesi bakımından önem taşıyor.
Ancak söz konusu değişiklik, ithal edilen bütün hazır ambalajlı gıdaların okul kantinlerinde koşulsuz şekilde satılabileceği anlamına gelmiyor.
İthal ürünlerin de uygulanabilir gıda güvenliği ve okul gıdası mevzuatı hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekiyor.
Özellikle Beslenme Skoru kriterleri ve satışı uygun bulunmayan ürünlere ilişkin yasaklar bakımından ilgili hükümler dikkate alınmalı.
İthalatçı işletmelerin ürün bazında hangi yükümlülüklerin geçerli olduğunu incelemesi önem taşıyor.
Gıda Sektöründe Şirket Devri ve Ürün Onayları
Yeni düzenlemeyle işletme devri halinde okul gıdası onayının iptal edilmesine ilişkin hüküm, şirket satın alma ve birleşme işlemlerini değerlendiren işletmeler bakımından da önem taşıyor.
Bir gıda işletmesinin devralınması sırasında yalnızca maddi duran varlıklar, stoklar ve ticari sözleşmelerin incelenmesi yeterli olmayabilir.
İlgili ürünlerin sahip olduğu izin ve onayların devirden nasıl etkileneceğinin de değerlendirilmesi gerekiyor.
Örneğin bir işletmenin okul gıdası onayına sahip ürünlerinin bulunması, işletmenin devralınmasından sonra aynı onayların otomatik olarak devam edeceği anlamına gelmiyor.
Yeni tebliğde bu konuda açık iptal hükmü bulunuyor.
Bu nedenle şirket devri planlayan tarafların, ürün bazında onay durumlarını ve gerekli yeni başvuru işlemlerini değerlendirmeleri önem taşıyor.
Muhasebeciler ve Mali Müşavirler Açısından Önemi
Okul gıdası düzenlemesindeki değişiklikler, özellikle gıda üreticileri, ithalatçılar ve kantin işletmelerinin mali süreçleri açısından da sonuçlar doğurabilir.
Ürün etiketlerinin yeniden düzenlenmesi, ambalaj tasarımlarının değiştirilmesi veya ürünlerin yeni kriterlere uyum sağlayacak şekilde geliştirilmesi bazı işletmeler için maliyet oluşturabilir.
Ancak söz konusu maliyetlerin muhasebeleştirilmesi, harcamanın niteliğine göre değerlendirilmelidir.
Örneğin günlük faaliyet kapsamında tüketilen ambalaj malzemeleri ile uzun süreli kullanıma yönelik edinilen makine ve ekipmanlar aynı muhasebe işlemini oluşturmaz.
Benzer şekilde ürün geliştirme amacıyla yapılan harcamaların muhasebe niteliği de ilgili koşullara göre farklılaşabilir.
Bu nedenle yeni düzenleme kapsamında gerçekleştirilen harcamaların otomatik olarak tek bir gider hesabına kaydedilmesi gerektiği sonucuna varılmamalı.
İşletmenin tabi olduğu muhasebe ve finansal raporlama hükümleri esas alınmalıdır.
Stokların Durumu Nasıl Değerlendirilecek?
Okul gıdası uygulamasında belirli ürünlerin satışa uygunluk durumunun değişmesi, bazı işletmelerin mevcut stoklarını değerlendirmesini gerektirebilir.
Özellikle okul kantinlerinde satılan hazır ambalajlı ürünlerin mevzuata uygunluğunun takip edilmesi önem taşıyor.
Bir ürünün ilgili düzenlemeler nedeniyle okul ortamında satılamaması, işletmenin stok yönetimini etkileyebilir.
Ancak böyle bir durum, ürünün bütün satış kanallarında yasaklandığı veya stokların otomatik olarak tamamen değersiz hale geldiği anlamına gelmiyor.
Ürünün başka satış kanallarında mevzuata uygun biçimde pazarlanıp pazarlanamayacağı da değerlendirilmelidir.
Türkiye Muhasebe Standartlarını uygulayan işletmeler açısından stokların değerlemesinde TMS 2 Stoklar Standardı ilgili düzenlemeler arasında bulunuyor.
Stokların net gerçekleşebilir değerinin belirlenmesinde ise satış olanakları ve ilgili ekonomik koşullar dikkate alınmalıdır.
Yeni Düzenleme Gıda İşletmelerine Vergi Avantajı Getiriyor Mu?
2026/27 sayılı Tebliğ, okul gıdalarının uygunluk koşulları, etiketleme ve satış süreçlerine ilişkin değişiklikler içeriyor.
Düzenlemede gıda işletmeleri için yeni bir genel kurumlar vergisi veya katma değer vergisi istisnası öngörülmüyor.
Bu nedenle bir ürünün A, B veya C Beslenme Skoruna sahip olması, tek başına vergi muafiyeti sağladığı şeklinde değerlendirilmemeli.
Gıda ürünlerinin vergisel durumu, ilgili vergi mevzuatına ve işlemin niteliğine göre belirlenmeye devam ediyor.
Benzer şekilde okul kantini işletmecilerinin muhasebe ve belge düzenine ilişkin yükümlülükleri de geçerli vergi mevzuatı kapsamında sürüyor.
Bu açıdan yeni tebliğin temel amacı vergisel bir teşvik sağlamak değil, okul ortamında satışa sunulacak gıdaların uygunluk sistemini yeniden düzenlemektir.
Üç Bakanlık Düzenlemeyi Birlikte Yürütecek
Yeni tebliğin yürütülmesinden Tarım ve Orman Bakanı, Sağlık Bakanı ve Millî Eğitim Bakanı müştereken sorumlu olacak.
Düzenleme, üç bakanlığın görev alanlarını ilgilendiren bir yapıya sahip bulunuyor.
Sağlık Bakanlığı okul gıdası ve Beslenme Skoruna ilişkin kriterleri belirleyecek.
Tarım ve Orman Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığı ise ilgili kriterlerin yayımlanması ve kendi görev alanlarındaki uygulamalar bakımından rol üstlenecek.
Bu yapı, okul gıdalarının yalnızca üretim ve etiketleme bakımından değil, okul ortamındaki satış ve tüketim koşulları açısından da ele alındığını gösteriyor.
İşletmelerin güncel düzenlemeleri takip ederken ilgili bakanlıkların resmî açıklamalarını esas alması önem taşıyor.
13 Eylül 2027 Tarihine Kadar İşletmeler Ne Yapmalı?
Yeni geçiş tarihi, ilgili hükümlere tabi işletmelerin uygulama hazırlıklarını planlamaları açısından önem taşıyor.
Gıda üreticilerinin ürünlerinin Beslenme Skoru kriterlerini karşılayıp karşılamadığını değerlendirmesi, gerekli görülmesi halinde etiket ve ürün içeriklerini gözden geçirmesi faydalı olabilir.
İthalatçılar açısından ilgili ürünlerin onay ve satış koşullarının belirlenmesi önem taşıyor.
Okul kantini işletmecilerinin ise tedarik ettikleri ürünlerin güncel uygunluk durumlarını takip etmesi gerekiyor.
Ancak geçiş tarihine kadar bütün yükümlülüklerin ertelendiği düşünülmemeli.
Yeni tebliğin yürürlüğe giren diğer hükümleri ile mevcut gıda güvenliği ve hijyen düzenlemeleri uygulanmaya devam ediyor.
Bu nedenle işletmelerin hazırlıklarını yalnızca 13 Eylül 2027 tarihine odaklanarak değil, mevcut ve gelecekte uygulanacak hükümleri birlikte değerlendirerek yürütmesi gerekiyor.
Okul Gıdalarında Yeni Uygulama Takvimi Belirlendi
10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/27 sayılı Tebliğ ile okul gıdalarına ilişkin önemli değişiklikler yapıldı.
Düzenleme kapsamında okul gıdası logosuna alternatif olarak A, B ve C Beslenme Skoru sistemi getirildi.
Beslenme Skorunun Sağlık Bakanlığınca belirlenen kriterlere göre hesaplanması ve etiket üzerinde gösterilmesi öngörüldü.
Ayrıca uygun skora sahip olsa bile Sağlık Bakanlığının satışını uygun bulmadığı gıdaların okul kantinlerinde ve ilgili diğer işletmelerde satışa sunulamayacağı düzenlendi.
Onaylı ürünlerin üretiminin veya ithalatının sona ermesi ile onay sahibi işletmenin devredilmesi ya da kapatılması halinde okul gıdası onayının iptal edilmesine ilişkin hükümler getirildi.
Belirli uygulama hükümleri için geçiş tarihi ise 13 Eylül 2027 olarak güncellendi.
Bu değişiklikler, okul ortamında ürün satan işletmelerin yanı sıra gıda üreticileri, ithalatçılar ve tedarikçiler açısından da önem taşıyor.
İşletmelerin ürün uygunluklarını, etiketleme süreçlerini ve onay durumlarını güncel mevzuat çerçevesinde değerlendirmesi gerekiyor.
