KURGAN Rehberi ve Mali Müşavirlerin Yeni Sorumluluk Alanları
1 Ekim 2025 itibarıyla devreye alınan Sahte Belgeyle Mücadele Stratejisi kapsamında geliştirilen Kuruluş Gözetimli Analiz (KURGAN) sistemi, vergi denetiminde yeni bir dönemi başlattı. Bu sistem, yalnızca mükellefleri değil, aynı zamanda mali müşavirleri de doğrudan ilgilendiren yeni sorumlulukları beraberinde getiriyor.
KURGAN Sisteminde Mali Müşavirin Rolü
Rehberde yer alan bilgilere göre, KURGAN yazıları doğrudan mükelleflere gönderilen bilgi isteme yazıları olup, mali müşavirlerden bilgi talebi yapılmıyor. Ancak mali müşavirlerin görev alanı bu noktada devreye giriyor:
-
KURGAN yazılarının içeriği ve hukuki niteliği hakkında mükellefleri bilgilendirmek,
-
Mükellefin olası riskli işlemlerini değerlendirmesine rehberlik etmek,
-
Gerekiyorsa beyanname düzeltmeleri ve kayıt düzenlemelerini gerçekleştirmek.
Dolayısıyla mali müşavirler bu süreçte idari bir taraf değil; ancak mesleki özen ve danışmanlık sorumluluğu kapsamında etkin bir rehber konumundadır.
Hukuki Dayanaklar ve Sorumluluk Çerçevesi
Mali müşavirlerin KURGAN sürecindeki yükümlülükleri, aşağıdaki düzenlemelere dayanır:
-
VUK 227–230: Kayıt ve belgelerin doğruluğundan sorumluluk.
-
VUK 356: Yanıltıcı belge düzenlenmesini önleme yükümlülüğü.
-
3568 sayılı Kanun 47. madde: Mesleki özen ve etik sorumluluk.
-
TÜRMOB Meslek İlkeleri: Dürüstlük, açıklık ve bilgilendirme yükümlülüğü.
Bu hükümler uyarınca KURGAN sürecine tamamen kayıtsız kalmak, mesleki ihmal veya özen borcunun ihlali olarak değerlendirilebilir.
Sorumluluk Türlerine Göre Değerlendirme
| Sorumluluk Türü | Mali Müşavirin Yükümlülüğü | Rehber Dayanağı |
|---|---|---|
| Vergisel Sorumluluk | Bilgi isteme yazılarına hatalı veya eksik yanıt verilmesini önlemek | VUK m.148, 355 – Soru 6-8 |
| Mesleki Sorumluluk | Riskli işlemler konusunda mükellefi bilgilendirmek | Soru 13, 15 |
| Disiplin Sorumluluğu | Riskli işlemleri gizlemek veya uyarmamak | TÜRMOB Meslek İlkeleri |
| Cezai Sorumluluk | Sahte belge düzenlenmesine aracılık etmek | VUK m.359 |
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
KURGAN yazısı alan her mükellefin işlemleri, mali müşavir tarafından gözden geçirilmeli.
-
Yazının “inceleme başlatma belgesi” değil, risk sinyali olduğu mükellefe anlatılmalı.
-
Yapılan her değerlendirme, belge ve yazışma çalışma dosyasında saklanmalı.
-
YMM’ler, KDV iadesi ve tam tasdik raporlarında KURGAN kapsamındaki riskli mükellefler için özel değerlendirme notu eklemelidir.
Kurgan Rehberi
KURGAN Rehberi, mali müşavirlere yeni cezai yükümlülükler getirmese de, erken uyarı sistemini doğru yorumlama ve mükellefi zamanında bilgilendirme sorumluluğu getiriyor.
Bu süreçte mali müşavirlerin pasif bir izleyici değil, aktif bir rehber ve koruyucu danışman rolü üstlenmesi; hem mükelleflerin haklarını koruyacak hem de mesleki itibarın sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıyor.
