İhracatçılara Yeşil Pasaport Hakkı: Kimler Yararlanabiliyor?
İhracat yapan şirketlerin belirli şartları sağlamaları halinde firma yetkilileri için hususi damgalı pasaport, kamuoyunda bilinen adıyla yeşil pasaport alma imkânı bulunuyor. Ticaret Bakanlığının güncel uygulamasına göre son üç takvim yılı itibarıyla yıllık ortalama ihracatı 500 bin ABD dolarının üzerinde olan firmaların temsilcileri bu haktan yararlanabiliyor.
Uygulama yalnızca firma sahiplerini kapsamıyor. Şirket ortakları, çalışanları ve bazı durumlarda tüzel kişi ortakların sahipleri, ortakları veya çalışanları da gerekli şartları sağlamaları halinde hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabiliyor.
Temel Şart Yıllık Ortalama İhracat
Yeşil pasaport hakkının belirlenmesinde cari yıl hariç son üç takvim yılındaki yıllık ortalama ihracat dikkate alınıyor.
Güncel sisteme göre yıllık ortalama ihracatı en az 500 bin ABD doları olan firmalar kapsama girebiliyor.
Burada dikkat edilmesi gereken önemli nokta, görselde yer alan “son üç yıl toplam 1,5 milyon dolar” ifadesinin teknik olarak esas kriter olmaması.
Mevzuatta esas alınan ölçüt, son üç takvim yılı itibarıyla yıllık ortalama ihracat tutarıdır.
Kaç Kişiye Yeşil Pasaport Verilebiliyor?
İhracat tutarına göre firmaların yararlanabileceği pasaport sayısı değişiyor.
Son üç takvim yılı itibarıyla yıllık ortalama ihracatı 500 bin dolar ile 10 milyon dolar arasında olan firmaların 1 yetkilisine hususi damgalı pasaport verilebiliyor.
10 milyon doların üzerinde ve 25 milyon dolara kadar ihracatı bulunan firmalar 2, 25 milyon doların üzerinde ve 50 milyon dolara kadar ihracatı bulunan firmalar 3 pasaport hakkından yararlanabiliyor.
50 milyon doların üzerinde ve 100 milyon dolara kadar yıllık ortalama ihracatı bulunan firmalarda sayı 4’e, 100 milyon doların üzerinde ihracat yapan firmalarda ise 5’e çıkıyor.
Firma Sahipleri ve Ortakları Yararlanabiliyor
Hususi damgalı pasaport hakkı yalnızca şirket çalışanlarına yönelik değil.
İhracatçı firmanın sahibi veya ortakları da şartları sağlamaları halinde bu imkândan yararlanabiliyor.
Ayrıca firmanın sahibi veya ortağının tüzel kişi olması durumunda, söz konusu tüzel kişinin sahipleri, ortakları veya çalışanlarından uygun görülen kişiler için de başvuru yapılabiliyor.
Firma Çalışanları İçin de Başvuru Yapılabiliyor
İhracatçı şirket çalışanları da firma adına hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabiliyor.
Ancak çalışan adına başvuru yapılırken kişinin şirketle fiili çalışma ilişkisinin belgelenmesi gerekiyor.
Ticaret Bakanlığının güncel bilgi sayfasında çalışanlar için başvuru tarihi itibarıyla geriye dönük üç aya ait SGK bildirgesinin talep edilen belgeler arasında olduğu belirtiliyor.
Pasaport Süresi 4 Yıl
İhracatçı firma temsilcilerine verilen hususi damgalı pasaportlar dört yıl süreyle düzenlenebiliyor.
Bu süre sonunda gerekli şartların halen mevcut olması halinde yenileme işlemleri gündeme gelebiliyor.
Firma temsilcisinin hakkı kaybetmesine neden olacak bir durum ortaya çıkması halinde ise pasaportun ilgili makamlara iade edilmesi gerekiyor.
Eş ve Çocuklar Bu Haktan Yararlanamıyor
İhracatçılara yönelik yeşil pasaport uygulamasının kamu görevlilerine verilen hususi pasaport uygulamasından önemli bir farkı bulunuyor.
İhracatçı firma temsilcisine verilen hususi damgalı pasaport hakkı eş veya çocuklara geçmiyor.
Mevzuatta bu kapsamda pasaport almaya hak kazanan kişilerin eş ve çocuklarına aynı hakka dayanılarak hususi damgalı pasaport verilmeyeceği açıkça belirtiliyor.
Başvuru İlk Olarak İhracatçı Birliğine Yapılıyor
Mal ihracatı yapan firmalarda başvuru süreci, üyesi olunan ihracatçı birliği veya ihracatçı birlikleri genel sekreterliği üzerinden başlıyor.
Firma gerekli dilekçe ve talep formunu hazırlayarak ilgili birliğe başvuruyor.
Başvuru burada kontrol edildikten sonra ilgili Ticaret Bakanlığı birimlerinin onay süreci yürütülüyor.
Başvuru İçin Hangi Belgeler İsteniyor?
Ticaret Bakanlığının güncel açıklamasında başvuru için dilekçe ve talep formunun yanı sıra şirketin ortaklık yapısını gösteren belgeler isteniyor.
Firma sahibi veya ortakları için güncel Ticaret Sicili Gazetesi, çalışanlar için SGK bildirgeleri ve şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilere ait noter onaylı imza sirküleri temel belgeler arasında.
Ayrıca başvuru sahibinin kimlik belgesinin okunaklı fotokopisi de dosyaya ekleniyor.
Bakanlık Onayından Sonra Pasaport İşlemi Yapılıyor
İhracatçı birliği ve Ticaret Bakanlığı sürecinin tamamlanmasının ardından onaylanan talep formuyla nüfus müdürlüğü aşamasına geçiliyor.
Başvuru sahibi hususi damgalı pasaport için gerekli nüfus işlemlerini tamamlıyor.
Bu nedenle ihracat performansını sağlamak tek başına pasaportun doğrudan alınması anlamına gelmiyor.
İdari başvuru ve onay sürecinin de tamamlanması gerekiyor.
Firmalar Her Yıl Bakanlık Tarafından Belirleniyor
Mal ihracatı yapan firmaların hak sahipliği resmi dış ticaret istatistikleri esas alınarak Ticaret Bakanlığı tarafından belirleniyor.
Mevzuata göre gerekli ihracat tutarını sağlayan firmalar her yılın 15 Şubat tarihine kadar ilgili bölge müdürlüklerine ve ihracatçı birlikleri genel sekreterliklerine bildiriliyor.
Bu nedenle firmaların yalnızca kendi muhasebe kayıtlarına göre hak kazandığını varsaymaması, Bakanlığın resmi kayıtlarındaki durumunu da kontrol etmesi gerekiyor.
Hizmet İhracatçıları İçin de Uygulama Bulunuyor
Yeşil pasaport uygulaması yalnızca mal ihracatı yapan şirketlerle sınırlı değil.
Ticaret Bakanlığı 2026 yılında hizmet ihracatçılarına yönelik hususi damgalı pasaport uygulamasına ilişkin güncel usul ve esasları da yayımladı.
29 Temmuz 2026 tarihli Bakanlık sayfasında hizmet ihracatçılarının başvuru belgeleri, YMM raporu, taahhütnameler ve diğer belgeler ayrı şekilde düzenleniyor.
Bu nedenle hizmet ihracatı yapan şirketlerin mal ihracatındaki başvuru prosedürünü doğrudan uygulamak yerine kendileri için yayımlanan özel düzenlemeyi esas alması gerekiyor.
YMM Raporu Hizmet İhracatında Önemli Olabiliyor
Hizmet ihracatçılarının başvuru sürecinde hizmet ihracat tutarının tespitine ilişkin Yeminli Mali Müşavir raporu da güncel başvuru belgeleri arasında yer alıyor.
Bu durum özellikle yazılım, danışmanlık, eğitim, sağlık, lojistik ve diğer hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren şirketlerin ihracat tutarlarını doğru şekilde belgelendirmesini önemli hale getiriyor.
Şirketlerin bu nedenle başvuru öncesinde ihracat gelirlerini ve ilgili faturaları düzenli şekilde hazırlaması gerekiyor.
Yeşil Pasaport Otomatik Hak Değil
İhracat tutarının gerekli seviyeye ulaşması pasaportun herhangi bir işleme gerek kalmadan verileceği anlamına gelmiyor.
Firmanın Bakanlık tarafından hak sahibi şirketler arasında bulunması ve belirlenen kişiler için başvuru yapılması gerekiyor.
Ayrıca pasaport verilecek kişinin ilgili mevzuatta belirtilen şartları taşıması gerekiyor.
Dolayısıyla sistem firma bazında bir kota ve kişi bazında bir uygunluk değerlendirmesine dayanıyor.
Şirketler Ne Yapmalı?
İhracat yapan şirketlerin öncelikle son üç takvim yılına ait yıllık ortalama ihracat tutarlarını kontrol etmesi gerekiyor.
500 bin dolar sınırının aşılması halinde firmanın kaç pasaport hakkına sahip olduğu ilgili ihracat bandına göre belirlenebilir.
Daha sonra pasaport verilecek kişi veya kişiler seçilmeli ve güncel başvuru belgeleri hazırlanmalı.
Mal ihracatçıları ilgili ihracatçı birliğine, hizmet ihracatçıları ise kendileri için yayımlanan güncel usul ve esaslara göre başvuru sürecini yürütmeli.
İhracatçılara sağlanan hususi damgalı pasaport hakkı, yurt dışı müşteri ziyaretleri, fuarlar, iş görüşmeleri ve yeni pazar çalışmaları açısından şirket temsilcilerinin uluslararası hareketliliğini kolaylaştıran önemli uygulamalardan biri olmayı sürdürüyor.
