Hekim POS ve e-SMM Uygulamaları

Sağlık hizmeti veren hekimlerin tahsilatlarını kredi kartı veya banka kartı ile yapabilmelerini sağlayan ödeme cihazıdır.

Hekim POS, sağlık hizmeti sunucularının (özellikle hekimler, muayenehaneler ve özel sağlık kuruluşları) kredi kartı / banka kartı ile tahsilat yapabilmesi için kullanılan POS (Point of Sale – Satış Noktası) cihazı veya sistemidir.

Hekim POS üzerinden yapılan tahsilatlar:

Serbest meslek kazancı olarak değerlendirilir.

Gelir İdaresi Başkanlığı düzenlemeleri kapsamında kayıt altına alınmak zorundadır.

POS tahsilatları ile düzenlenen serbest meslek makbuzu tutarlarının uyumlu olması gerekir.

Kimler Kullanır?

· Muayenehane hekimleri

· Diş hekimleri

· Psikolog / diyetisyen gibi serbest meslek erbapları

· Özel tıp merkezleri

Vergi Usul Kanunu kapsamında yayımlanan 379 ve 382 Sıra No.lu Genel Tebliğler, POS cihazlarının kullanım usulünü ve belge düzenine etkisini açıklığa kavuşturmuştur.

379 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile;

Serbest Meslek Faaliyetinde Bulunan Hekimler (Diş Hekimleri ile Veteriner Hekimler Dahil) Tarafından Kullanılacak Kredi Kartı Okuyucuları

Vergi Usul Kanununun 227 nci maddesinin son fıkrasında Maliye Bakanlığının düzenlenmesi mecburi olan belgelerde bulunması gereken zorunlu bilgileri belirlemeye yetkili olduğu hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun Mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasının 1 numaralı bendinde de Maliye Bakanlığının, tutulması veya düzenlenmesini uygun gördüğü defter ve belgelerin mahiyet, şekil ve ihtiva etmesi zorunlu bilgileri belirlemeye, bunlarda değişiklik yapmaya, bu Kanuna göre tutulacak defter ve düzenlenecek belgelerin tutulması ve düzenlenmesi zorunluluğunu kaldırmaya; 6 numaralı bendinde ise vergi güvenliğini sağlamak amacıyla niteliklerini belirleyip onayladığı elektrikli, elektronik, manyetik ve benzeri cihazlar ve sistemleri kullandırmaya, uygulamaya dair usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir.

Söz konusu hükümlerle Bakanlığımıza tanınan yetkilere dayanılarak, serbest meslek faaliyeti icra eden hekimlerin (diş hekimleri ile veteriner hekimler dahil), iş yerlerinde bu Tebliğde belirtilen özellikleri haiz kredi kartı okuyucularından (bundan böyle POS -Point of Sale- olarak anılacaktır) bulundurmaları ve kredi kartı ile yapılan ödemelerde bu cihazları kullanmaları zorunluluğu getirilmiş ve bu cihazlarla düzenlenecek POS fişlerinin, anılan mükelleflerce yürütülen serbest meslek faaliyetlerinde Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenmiş "serbest meslek makbuzu" olarak kabul edilmesi uygun görülmüştür.

Anılan hekimlerce kullanılacak POS cihazları ve bunlar tarafından üretilen belgelerin, serbest meslek faaliyeti kapsamında elde edilen kazancın Vergi Usul Kanununa göre belgelendirilmesini sağlayacak şekilde aşağıda sayılan özellikleri haiz olması gerekmektedir.

a) Ek 3'teki örnekte belirtildiği şekilde belge üzerinde; mükellef bilgileri, tarih, saat, sıra no, hizmetin cinsi, vergi dahil tutarı vb. bilgiler ve "Bu belge V.U.K. uyarınca serbest meslek makbuzu yerine geçen belge hükmündedir." ibaresi yer alacaktır.

b) POS'lardan her günün sonunda günlük kapanış raporu (Z raporu) alınabilecektir.

POS'lar, yukarıda sayılan özellikleri haiz olup olmadığının tespitine yönelik olarak Bakanlığımızca herhangi bir onay işlemine tabi tutulmayacaktır. Ancak şekil ve muhtevası itibariyle Ek 3'teki örneğe uygun olmayan POS fişleri, Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenmiş belge hükmünde sayılmayacaktır.

Bu Tebliğ ile;

· Kredi kartı ile yapılan tahsilatlarda,

· POS cihazından çıkan slibin (POS fişi) tek başına Vergi Usul Kanunu anlamında belge sayılmayacağı,

· Asıl belgenin fatura, perakende satış fişi veya serbest meslek makbuzu olduğu

382 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ise;

5- Serbest Meslek Faaliyetinde Bulunan Hekimler (Diş Hekimleri ile Veteriner Hekimler Dahil) Tarafından Kullanılacak Kredi Kartı Okuyucularını Bulundurma ve Kullanma Mecburiyetinin Başlama Tarihi

379 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde[2], serbest meslek faaliyeti icra eden hekimlerin (diş hekimleri ile veteriner hekimler dahil), iş yerlerinde anılan Tebliğde belirtilen özellikleri haiz kredi kartı okuyucuları (POS) bulundurmaları ve kredi kartı ile yapılan ödemelerde bu cihazları kullanmaları zorunluluğu getirilmiş ve bu cihazlarla düzenlenecek POS fişlerinin, anılan mükelleflerce yürütülen serbest meslek faaliyetlerinde Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenmiş "serbest meslek makbuzu" olarak kabul edilmesinin uygun görüldüğü ve bu uygulamanın 01/06/2008 tarihinden itibaren başlayacağı açıklanmıştır.

Ancak, öngörülen sistemin yeni bir uygulama olması, güvenli ve amaca uygun bir şekilde kullanılmasının büyük önem arz etmesi sebebiyle, sistemi kuracak ve kullanacak olan mükelleflerin gerekli teknik ve uygulama çalışmalarını sağlıklı bir şekilde tamamlayabilmelerinin temini bakımından, söz konusu uygulamanın başlangıç tarihi 01/09/2008 olarak değiştirilmiştir.

Hekimler Açısından Sonuç:

• POS üzerinden geçen tutarlar, beyan edilen serbest meslek kazancı ile uyumlu olmalıdır.
• POS hasılatının eksik beyanı vergi ziyaı riski doğurur.
• Banka kayıtları delil niteliğindedir.

Tebliğlerin ilgili bölümüne göre;

· Serbest meslek faaliyeti icra eden hekimler
(diş hekimleri ve veteriner hekimler dâhil)

· İşyerlerinde Tebliğde belirtilen teknik özelliklere sahip POS cihazı bulundurmak zorundadır.

· Kredi kartı ile yapılan ödemelerde bu cihazın kullanılması mecburidir.

Bu düzenleme, nakit dışı ödemelerin kayıt altına alınmasını sağlama amacını taşımaktadır.

Tebliğde öngörülen şartlara aykırı hareket edilmesi halinde;

· POS cihazını hiç bulundurmamak,

· Bulundurmakla birlikte Tebliğde belirtilen teknik şartları taşımayan cihaz kullanmak, durumlarında,

Vergi Usul Kanunu mükerrer 355. madde uyarınca özel usulsüzlük cezası uygulanır.

Hekimler:

· Tebliğde belirtilen teknik özelliklere sahip POS cihazı kullanmak zorundadır.

· POS cihazında kullanılacak kağıt ruloları belirlenen nitelikleri taşımalıdır.

· Günlük kapanış (Z) raporu alınmalıdır.

Bu yükümlülükler belge güvenliği ve kayıt bütünlüğü amacı taşır.

Ceza Türlerinin Ayrımı (379 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğine göre)

Vergi Usul Kanunu’na dayanılarak çıkarılan ve 19.10.2019 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile getirilmiştir.

Tebliğin IV.4.4. “e-Serbest Meslek Makbuzu Uygulamasına Geçiş Zorunluluğu” başlıklı kısmında;

· Vergiden muaf olmayan serbest meslek erbaplarının,

· IV.4.5 bölümünde belirtilen sürelerde

· e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM) uygulamasına geçmeleri

· Ve belirtilen tarihlerden itibaren makbuzlarını elektronik ortamda düzenlemeleri

zorunlu tutulmuştur.

Kimleri Kapsar?

Bu zorunluluk;

• Hekimler
• Diş hekimleri
• Veteriner hekimler
• Avukatlar
• Mali müşavirler
• Mimar ve mühendisler
• Psikolog, diyetisyen vb.

gibi vergiden muaf olmayan tüm serbest meslek erbaplarını kapsar.

Bu düzenleme ile:

• Kağıt ortamında serbest meslek makbuzu düzenleme dönemi sona ermiştir (zorunluluk kapsamına girenler için).
• Makbuzlar artık elektronik belge olarak oluşturulmak zorundadır.
• Elektronik ortam dışında düzenlenen makbuzlar hiç düzenlenmemiş sayılır.

Sonuç olarak;

Ø POS fişi artık tek başına yeterli değildir.

Ø Tahsilat POS ile yapılsa dahi,

Ø e-Serbest Meslek Makbuzu ayrıca elektronik ortamda düzenlenmelidir. e-SMM düzenlenmezse, 353. madde kapsamında özel usulsüzlük cezası doğmaktadır.