Finans Sektöründe Katma Değer Yüzde 70,9 Arttı: 22 Bin 113 Kuruluş Faaliyet Gösterdi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Mali Aracı Kuruluş İstatistikleri sonuçlarını yayımladı. Açıklanan verilere göre Türkiye'de mali aracı kuruluşlar sektöründe 22 bin 113 girişim faaliyet gösterirken sektörün faktör maliyetiyle katma değeri yüzde 70,9 artarak 2 trilyon 993 milyar TL'ye ulaştı. Üretim değeri 4 trilyon 610 milyar TL, personel maliyetleri ise 712 milyar 175 milyon TL olarak gerçekleşti. Sektörde çalışan sayısının 360 bin 745'e yükselmesi de dikkat çekti.

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 25 Eylül 2026 tarihinde açıklanan Mali Aracı Kuruluş İstatistikleri, finans ve sigorta sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin ekonomik büyüklüklerine ilişkin önemli sonuçlar ortaya koydu.

Araştırmada girişim sayısı, üretim değeri, katma değer, personel maliyetleri, istihdam ve sabit sermaye yatırımları gibi göstergeler değerlendirildi.

Verilere göre finansal hizmet faaliyetleri, toplam katma değerde en yüksek paya sahip sektör oldu.

Buna karşılık girişim sayısı bakımından finansal hizmetler ile sigorta faaliyetlerini destekleyen yardımcı kuruluşların ağırlığı dikkat çekti.

Mali Aracı Kuruluş Sayısı 22 Bin 113 Oldu

TÜİK'in açıkladığı verilere göre Türkiye'de 2025 yılında mali aracı kuruluşlar sektöründe toplam 22 bin 113 girişim faaliyet gösterdi.

Söz konusu girişimlerin faaliyet alanlarına göre dağılımı incelendiğinde, finansal hizmet faaliyetleri için 273 girişim kaydedildi.

Sigorta, reasürans ve emeklilik fonları kapsamında faaliyet gösteren girişim sayısı 74 oldu.

Finansal hizmetler ile sigorta faaliyetlerine yardımcı hizmetlerde ise 21 bin 766 girişim faaliyet gösterdi.

Bu sonuç, sektördeki işletmelerin sayısal olarak büyük bölümünün yardımcı finansal hizmetlerde yoğunlaştığını ortaya koydu.

Ancak girişim sayısının yüksek olması, ilgili faaliyet grubunun katma değer veya üretim değeri bakımından da ilk sırada bulunduğu anlamına gelmiyor.

Faaliyet Alanlarına Göre Girişim Sayıları

Bu dağılım, mali aracı kuruluşların farklı faaliyet modellerine sahip olduğunu gösteriyor.

Özellikle yardımcı finansal hizmetlerde çok sayıda girişim bulunmasına rağmen sektörün ekonomik büyüklüğü, faaliyet gruplarına göre önemli farklılıklar gösteriyor.

Finans Sektöründe Katma Değer 2,99 Trilyon TL'ye Ulaştı

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri katma değer artışı oldu.

Mali aracı kuruluşların 2025 yılında faktör maliyetiyle katma değeri 2 trilyon 993 milyar TL olarak gerçekleşti.

Bu tutar, bir önceki yıla göre yüzde 70,9 artış anlamına geliyor.

Katma değer, işletmelerin ekonomik faaliyetleri sonucunda oluşturdukları değerin değerlendirilmesinde kullanılan önemli göstergelerden biri.

Ancak söz konusu 2,99 trilyon TL'lik tutar, finans sektöründeki şirketlerin toplam net kârını ifade etmiyor.

Katma değer ile net dönem kârı farklı kavramlar.

Bu nedenle açıklanan rakamın doğrudan şirketlerin dağıtılabilir kârları veya vergi matrahları olarak yorumlanmaması gerekiyor.

Katma Değerin Yüzde 80'i Finansal Hizmetlerde

TÜİK verilerine göre mali aracı kuruluşların toplam katma değerinin yüzde 80'i finansal hizmet faaliyetlerinde gerçekleşti.

Sigorta, reasürans ve emeklilik fonlarının payı yüzde 11,1 oldu.

Finansal hizmetler ile sigorta faaliyetlerine yardımcı faaliyetlerin katma değerdeki payı ise yüzde 8,9 olarak açıklandı.

Bu sonuçlar, girişim sayısı bakımından yardımcı hizmetler öne çıksa da yaratılan katma değerin büyük bölümünün finansal hizmet faaliyetlerinde oluştuğunu gösteriyor.

Üretim Değeri 4,61 Trilyon TL Oldu

Mali aracı kuruluşların 2025 yılı üretim değeri 4 trilyon 610 milyar TL olarak hesaplandı.

Üretim değeri, önceki yıla göre yüzde 61,2 artış gösterdi.

Faaliyet alanlarına göre incelendiğinde üretim değerinin yüzde 74,9'u finansal hizmet faaliyetlerinde gerçekleşti.

Sigorta, reasürans ve emeklilik fonlarının payı yüzde 17,3 oldu.

Finansal hizmetler ve sigorta için yardımcı faaliyetler ise toplam üretim değerinden yüzde 7,8 pay aldı.

Bu veriler, finansal hizmet faaliyetlerinin sektörün toplam ekonomik büyüklüğündeki belirleyici konumunu ortaya koyuyor.

Katma Değer Artışında Sigorta Faaliyetleri Öne Çıktı

Faktör maliyetiyle katma değerin yıllık değişimi incelendiğinde sigorta, reasürans ve emeklilik fonlarında yüzde 89,7 artış gerçekleşti.

Finansal hizmet faaliyetlerinde katma değer artışı yüzde 69,3 oldu.

Finansal hizmetler ile sigorta faaliyetlerine yardımcı faaliyetlerde ise yüzde 64,1 yükseliş kaydedildi.

Bu sonuçlar, 2025 yılında bütün ana faaliyet gruplarında katma değer artışı yaşandığını gösteriyor.

Ancak açıklanan artışlar cari fiyatlarla hesaplandığından doğrudan reel büyüme olarak değerlendirilmemeli.

Fiyat değişimlerinin etkisi ayrıca dikkate alınmalı.

Üretim Değerindeki Artış Sektörlere Göre Değişti

Üretim değeri bakımından finansal hizmet faaliyetlerinde yıllık artış yüzde 62,7 olarak gerçekleşti.

Sigorta, reasürans ve emeklilik fonlarında yüzde 57,1 artış yaşandı.

Yardımcı finansal hizmet faaliyetlerinde ise üretim değeri yüzde 56,5 yükseldi.

Böylece bütün ana faaliyet gruplarında üretim değeri artarken artış hızları arasında farklılık oluştu.

Ancak bu oranlar finans sektöründeki bütün şirketlerin aynı düzeyde büyüdüğünü göstermiyor.

Her işletmenin ekonomik performansı kendi faaliyetleri, gelirleri, giderleri ve finansal yapısına göre değişebiliyor.

Mali Aracı Kuruluşlarda İstihdam 360 Bin 745 Kişiye Yükseldi

TÜİK'in açıklamasına göre mali aracı kuruluşlarda 2024 yılında 352 bin 597 olan yıllık ortalama çalışan sayısı, 2025 yılında 360 bin 745'e yükseldi.

Böylece yıllık ortalama çalışan sayısında 8 bin 148 kişilik artış gerçekleşti.

İstihdamın yüzde 65,9'u finansal hizmet faaliyetlerinde oluştu.

Sigorta, reasürans ve emeklilik fonlarında çalışanların payı yüzde 7,7 oldu.

Finansal hizmetler ile sigorta faaliyetlerine yardımcı hizmetlerde çalışanların oranı ise yüzde 26,4 olarak gerçekleşti.

Bu dağılım, finansal hizmet faaliyetlerinin hem katma değer hem de istihdam bakımından önemli bir ağırlığa sahip olduğunu gösteriyor.

Finans Sektöründeki İstihdam Dağılımı

Sektörün toplam istihdamındaki dağılım, işletme sayılarıyla aynı değil.

Örneğin yardımcı faaliyetlerde çok daha fazla girişim bulunmasına rağmen çalışanların büyük bölümü finansal hizmet faaliyetlerinde istihdam ediliyor.

Personel Maliyetleri 712 Milyar TL'yi Aştı

Mali aracı kuruluşların 2025 yılındaki toplam personel maliyeti 712 milyar 175 milyon TL olarak açıklandı.

Personel maliyetlerinin yüzde 77'si finansal hizmet faaliyetlerinde gerçekleşti.

Sigorta, reasürans ve emeklilik fonlarının payı yüzde 9,8, yardımcı finansal hizmet faaliyetlerinin payı ise yüzde 13,2 oldu.

Personel maliyetleri, işverenlerin çalışanları için katlandığı ücret ve sosyal güvenlik giderlerini kapsıyor.

Bu nedenle toplam personel maliyeti ile çalışanlara ödenen net ücretler aynı anlama gelmiyor.

Şirketlerin personel maliyetlerini değerlendirirken ücretler ile işveren tarafından karşılanan diğer yasal giderleri birlikte dikkate alması gerekiyor.

Personel Maliyetinin Yüzde 84,8'i Maaş ve Ücretlerden Oluştu

TÜİK verilerine göre sektördeki toplam personel maliyetinin yüzde 84,8'i maaş ve ücretlerden oluştu.

Sosyal güvenlik masraflarının payı ise yüzde 15,2 oldu.

Bu sonuçlar, personel giderlerinin bileşimini ortaya koyuyor.

Ancak sosyal güvenlik masraflarının toplam personel maliyetindeki yüzde 15,2'lik payı, bütün işletmeler için geçerli sabit bir SGK prim oranı olarak değerlendirilmemeli.

İşverenlerin sosyal güvenlik yükümlülükleri, ilgili sigorta mevzuatı ve çalışanların durumuna göre değişebiliyor.

TÜİK tarafından açıklanan oran, sektör genelindeki gerçekleşen personel maliyetlerinin dağılımını gösteriyor.

Kadın Çalışanların Oranı Yüzde 49,8 Oldu

Mali aracı kuruluşlarda ücretli çalışan kadın sayısı 2025 yılında 174 bin 949 olarak gerçekleşti.

Erkek çalışan sayısı ise 176 bin 328 oldu.

Buna göre ücretli kadın çalışanların oranı yüzde 49,8, erkek çalışanların oranı yüzde 50,2 olarak açıklandı.

Bu sonuçlar, finans sektöründeki ücretli istihdamın kadın ve erkekler arasında birbirine yakın oranlarda dağıldığını gösteriyor.

Ancak ücretli çalışan sayılarının toplamı ile yıllık ortalama çalışan sayısı aynı gösterge değil.

Çünkü çalışan sayısı tanımlarında iş sahibi ve ortaklar gibi farklı kategoriler de dikkate alınabiliyor.

Sabit Sermaye Yatırımları 157,5 Milyar TL Oldu

TÜİK'in açıklamasına göre mali aracı kuruluşların 2025 yılındaki sabit sermaye yatırımları toplam satın alış değeri 157 milyar 495 milyon TL olarak gerçekleşti.

Bu yatırımların yüzde 78,8'i finansal hizmet faaliyetlerinde yapıldı.

Sigorta, reasürans ve emeklilik fonlarının payı yüzde 7 oldu.

Yardımcı finansal hizmet faaliyetleri ise yatırımlardan yüzde 14,2 pay aldı.

Sabit sermaye yatırımları, işletmelerin faaliyetlerinde uzun süre kullanmayı amaçladıkları belirli varlıklara yönelik harcamalarını kapsıyor.

Ancak söz konusu yatırım tutarı, sektördeki bütün şirketlerin öz kaynaklarının aynı miktarda arttığı anlamına gelmiyor.

Yatırım ve öz kaynak kavramlarının ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

Finans Sektöründe Katma Değer Artışı Ne Anlama Geliyor?

Finans sektöründe faktör maliyetiyle katma değerin yüzde 70,9 artması, sektörün cari fiyatlarla oluşturduğu ekonomik değerin önemli ölçüde yükseldiğini gösteriyor.

Ancak bu sonuç, finans sektöründeki bütün işletmelerin kâr marjlarının aynı oranda yükseldiği anlamına gelmiyor.

Katma değer, üretim değerinden ilgili mal ve hizmet alımlarının çıkarılmasıyla hesaplanan bir gösterge.

Net kârlılık ise personel giderleri, amortisman, finansman giderleri, vergiler ve diğer unsurlardan etkilenebiliyor.

Bu nedenle finansal performans değerlendirmelerinde katma değer ile net kârın birbirinden ayrılması önemli.

Bankaların Kredi ve Mevduat Hacimleri Açıklandı mı?

Mali Aracı Kuruluş İstatistikleri, finans sektörünün ekonomik ve yapısal göstergelerini ortaya koyuyor.

Ancak araştırmanın amacı bankaların toplam mevduatlarını, kredi bakiyelerini veya faiz oranlarını açıklamak değil.

TÜİK'in metodoloji açıklamasında söz konusu istatistiklerin faiz, mevduat ve kredi gibi finansal büyüklükleri üretmeyi amaçlamadığı belirtiliyor.

Bu nedenle 4,61 trilyon TL'lik üretim değeri, bankaların kullandırdığı toplam kredi tutarı olarak yorumlanmamalı.

Benzer şekilde 2,99 trilyon TL'lik katma değer, finans kuruluşlarının toplam faiz geliri veya net dönem kârıyla aynı kavram değil.

Kredi, mevduat ve diğer bankacılık göstergeleri için ilgili finansal düzenleyici kurumların verileri ayrıca incelenmeli.

Muhasebe ve Finansal Raporlama Açısından Önemi

Finans sektöründeki katma değer, üretim değeri ve personel maliyetlerindeki artış, şirketlerin mali tablolarının değerlendirilmesinde kullanılabilecek sektörel göstergeler sunuyor.

Özellikle finansal hizmet kuruluşlarında personel giderlerinin, operasyonel maliyetlerin ve yatırım harcamalarının doğru muhasebeleştirilmesi önem taşıyor.

Ancak TÜİK'in yayımladığı sektör istatistikleri, işletmelerin muhasebe kayıtlarını doğrudan değiştirmelerini gerektirmiyor.

Şirketlerin gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerine ilişkin kayıtlarını yürürlükteki mevzuat ve uyguladıkları finansal raporlama çerçevesine göre hazırlamaları gerekiyor.

Ayrıca sektör ortalamalarıyla işletmenin kendi mali sonuçları karşılaştırılırken kullanılan tanımların farklı olabileceği dikkate alınmalı.

Bağımsız Denetimde Sektörel Göstergelerin Kullanımı

Bağımsız denetim çalışmalarında işletmenin faaliyet gösterdiği sektörün anlaşılması önemli.

Bu kapsamda sektörün ekonomik büyüklüğü, istihdam yapısı ve faaliyet özellikleri denetim planlamasında yardımcı bilgiler sağlayabilir.

Ancak TÜİK'in mali aracı kuruluş istatistikleri, herhangi bir şirketin finansal tablolarının doğruluğunu kanıtlayan denetim kanıtı niteliğinde değil.

Denetim çalışmalarında şirkete özgü finansal veriler, belgeler ve diğer uygun denetim kanıtları esas alınmalı.

Sektörel istatistikler ise işletmenin faaliyet ortamının anlaşılmasına destek olabilir.

Şirketlerin Personel Maliyetlerini Değerlendirmesi

Finansal hizmet işletmelerinde çalışanlara ilişkin giderler önemli bir maliyet kalemi oluşturabiliyor.

Bu nedenle ücret bütçeleri, çalışan sayısı ve sosyal güvenlik giderlerinin düzenli takip edilmesi gerekiyor.

Özellikle yeni personel alımları veya organizasyon değişiklikleri, işletmelerin toplam maliyet yapısını etkileyebilir.

Ancak sektör genelinde personel maliyetinin 712 milyar TL'ye ulaşması, bütün finansal hizmet işletmelerinde kişi başına maliyetin aynı olduğu anlamına gelmiyor.

Çalışanların görevleri, ücret seviyeleri, yan hakları ve işletmelerin faaliyet özellikleri farklılık gösterebiliyor.

Bu nedenle personel maliyeti analizlerinin şirket bazında yapılması önem taşıyor.

Vergi Mevzuatında Yeni Bir Düzenleme Var mı?

TÜİK'in 25 Eylül 2026 tarihinde yayımladığı Mali Aracı Kuruluş İstatistikleri, yeni bir kurumlar vergisi veya KDV düzenlemesi getirmiyor.

SGK e-Borcu Yoktur Sistemi Değişti: İşverenlere Kolaylık

İçeriği Görüntüle

Açıklanan veriler, 2025 yılına ait ekonomik faaliyet sonuçlarını gösteriyor.

Bu nedenle katma değerin yüzde 70,9 artması, şirketlerin vergi matrahlarının aynı oranda artırılması gerektiği anlamına gelmiyor.

Vergi yükümlülükleri, işletmelerin kendi işlemleri ve yürürlükteki vergi mevzuatına göre belirleniyor.

Ayrıca TÜİK'in faktör maliyetiyle katma değer kavramı ile vergi matrahı farklı hesaplama esaslarına dayanıyor.

Finans Sektöründe Kadın İstihdamı Dikkat Çekti

2025 yılı verilerinde kadın çalışanların ücretli istihdam içindeki payının yüzde 49,8 olması, sektörün iş gücü yapısına ilişkin önemli bir sonuç olarak öne çıktı.

Bu oran, kadın ve erkek ücretli çalışanların sayısal dağılımının birbirine yakın olduğunu gösteriyor.

Ancak bu veri, farklı yönetim kademelerinde veya meslek gruplarında aynı dağılımın bulunduğu anlamına gelmiyor.

Örneğin yönetici pozisyonları, teknik görevler ve destek birimlerinde kadın ve erkek çalışanların dağılımı farklı olabilir.

Dolayısıyla iş gücü piyasasında fırsat eşitliği ve mesleki dağılımın değerlendirilmesi için ilave verilere ihtiyaç bulunuyor.

Yatırımların Finansal Planlamadaki Yeri

Mali aracı kuruluşlarda sabit sermaye yatırımlarının 157,5 milyar TL'ye ulaşması, sektörün yatırım faaliyetleri bakımından önemli bir büyüklüğe sahip olduğunu gösteriyor.

Özellikle finansal hizmetlerde kullanılan bilgi teknolojileri, operasyonel altyapı ve ilgili diğer yatırımlar işletmelerin faaliyetlerini etkileyebilir.

Ancak TÜİK'in açıkladığı toplam yatırım tutarının tamamının yazılım veya dijital dönüşüm yatırımlarından oluştuğu söylenemez.

İstatistikte yer alan yatırım kavramı, ilgili metodoloji kapsamında değerlendirilmeli.

İşletmelerin yatırım kararlarında kendi nakit akışlarını, yatırım maliyetlerini ve beklenen ekonomik getirileri esas alması gerekiyor.

2026 Yılı Finansal Planlamasına Etkisi

2025 yılı sonuçları, finans sektöründeki işletmeler açısından geçmiş dönem performansının değerlendirilmesinde kullanılabilecek önemli göstergeler sunuyor.

Özellikle personel giderleri, faaliyet maliyetleri ve yatırımların yıllık değişimi, şirketlerin bütçe çalışmaları açısından önem taşıyabilir.

Ancak geçmiş yıl verilerine dayanılarak 2026 yılı performansının kesin olarak aynı düzeyde gerçekleşeceği varsayılmamalı.

İşletmelerin güncel faaliyetlerini, gerçekleşen gelirlerini ve maliyetlerini ayrıca değerlendirmesi gerekiyor.

Özellikle personel bütçeleri, teknoloji yatırımları ve operasyonel giderlerin planlanmasında şirketin kendi finansal verilerinin esas alınması önem taşıyor.

Mali Aracı Kuruluş İstatistikleri Hangi Dönemi Kapsıyor?

TÜİK'in 25 Eylül 2026 tarihinde yayımladığı araştırma, 2025 yılına ilişkin sonuçları içeriyor.

Dolayısıyla açıklanan girişim sayıları, katma değer, çalışan sayısı ve yatırım tutarları 2026 yılının ilk dokuz aylık sonuçları değil.

Araştırma, Yapısal İş İstatistikleri kapsamında hazırlanıyor.

2025 yılı verilerinde ekonomik faaliyetler NACE Rev. 2.1 sınıflamasına göre değerlendirildi.

Bu nedenle önceki yıllarla ayrıntılı karşılaştırmalarda faaliyet sınıflaması ve metodoloji değişikliklerinin dikkate alınması önem taşıyor.

Finans Sektöründe Ekonomik Büyüklükler Yükseldi

TÜİK'in 2025 yılı Mali Aracı Kuruluş İstatistikleri, finans ve sigorta sektöründe ekonomik büyüklüklerin önemli ölçüde arttığını ortaya koydu.

Sektörde 22 bin 113 girişim faaliyet gösterirken faktör maliyetiyle katma değer 2 trilyon 993 milyar TL'ye ulaştı.

Üretim değeri 4 trilyon 610 milyar TL, personel maliyetleri ise 712 milyar 175 milyon TL olarak gerçekleşti.

Yıllık ortalama çalışan sayısı 360 bin 745'e yükseldi. Sabit sermaye yatırımları toplam satın alış değeri ise 157 milyar 495 milyon TL oldu.

Açıklanan veriler yeni bir vergi veya muhasebe yükümlülüğü getirmiyor. Bununla birlikte finans ve sigorta sektöründeki işletmelerin faaliyet yapısı, personel maliyetleri, yatırımlar ve ekonomik performansları açısından önemli göstergeler sunuyor.

Şirketlerin bu verileri kendi mali tabloları ve faaliyet sonuçlarıyla birlikte değerlendirerek finansal planlamalarını güncellemeleri önem taşıyor.