Elektrik Piyasasında Teminat Kuralları Değişti: Faaliyetlere Kısıtlama
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), elektrik piyasasında faaliyet gösteren şirketlerin teminat yükümlülüklerine ilişkin yeni bir düzenleme yaptı. 21 Ekim 2026 tarihli ve 33407 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, teminat yükümlülüklerini yerine getirmeyen veya temerrüt borcunu ödemeyen piyasa katılımcılarının belirli piyasalardaki faaliyetlerine devam etmesine yönelik kısıtlamalar yeniden düzenlendi.
Elektrik Piyasasında Hangi Düzenleme Yapıldı?
Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği'nin 132/E maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendinde değişiklik yapıldı.
Yeni düzenlemeye göre, Teminat Usul ve Esasları kapsamında teminat tamamlama çağrısı yapılan bir piyasa katılımcısının yeterli teminatı sunmaması halinde belirli piyasa faaliyetlerine devam etmesine izin verilmeyecek.
Aynı şekilde, temerrüt durumuna düşen bir katılımcının borcunu ödemeden yalnızca teminatını tamamlaması da faaliyetlerine devam edebilmesi için yeterli olmayacak.
Düzenleme, elektrik ticaretinde mali yükümlülüklerin yerine getirilmesini ve piyasa katılımcılarının finansal sorumluluklarını güçlendirmeyi amaçlayan bir çerçeve oluşturuyor.
Hangi Elektrik Piyasası Faaliyetleri Etkilenecek?
Yönetmelikte belirtilen şartların gerçekleşmesi halinde piyasa katılımcıları aşağıdaki faaliyetlerine devam edemeyecek:
-
İkili anlaşmalar kapsamında yürütülen faaliyetler
-
Vadeli elektrik piyasası faaliyetleri
-
Gün öncesi piyasası işlemleri
-
Gün içi piyasası işlemleri
Bu kapsamda, teminat eksiklikleri veya ödenmemiş temerrüt borçları elektrik ticareti gerçekleştiren şirketlerin faaliyetlerini doğrudan etkileyebilecek.
Teminatın Tamamlanması Her Durumda Yeterli Olmayacak
Düzenlemenin önemli noktalarından biri, teminat yükümlülüğü ile temerrüt borcunun birbirinden ayrı değerlendirilmesi.
Teminat çağrısı yapılan bir piyasa katılımcısının gerekli teminatı sağlaması gerekiyor. Ancak katılımcı aynı zamanda temerrüde düşmüşse, yalnızca teminatını tamamlaması faaliyet kısıtlamasını önlemek için yeterli olmayacak.
Örneğin bir elektrik ticareti şirketinin temerrüde düştüğü ve daha sonra eksik teminatını tamamladığı varsayılsın. Şirket, temerrüt borcunu ödemeden yalnızca teminat yükümlülüğünü yerine getirmiş olması nedeniyle düzenlemede belirtilen piyasalardaki faaliyetlerine devam edemeyecek.
Bu örnek, yeni hükmün teminat yükümlülükleri ile vadesinde ödenmeyen borçlar arasında kurduğu ilişkiyi açıklıyor.
Düzenleme Kimleri İlgilendiriyor?
Yönetmelik değişikliği, öncelikle elektrik piyasasında işlem yapan ve teminat yükümlülüklerine tabi olan piyasa katılımcılarını ilgilendiriyor.
Bunlar arasında ilgili piyasalarda faaliyet gösteren elektrik üretim, tedarik ve ticaret şirketleri bulunabiliyor.
Düzenleme özellikle şu alanlarda önem taşıyor:
Finansal planlama: Elektrik piyasasında faaliyet gösteren şirketlerin teminat gereksinimleri ile ödeme yükümlülüklerini birlikte takip etmesi gerekiyor.
Nakit akışı yönetimi: Vadesinde ödenmeyen borçlar, şirketlerin elektrik piyasasındaki faaliyetlerini sürdürebilmesini etkileyebiliyor.
Risk yönetimi: Teminat eksikliklerinin zamanında belirlenmesi ve giderilmesi, faaliyet kısıtlaması riskinin azaltılması açısından önem taşıyor.
Mevzuata uyum: Şirketlerin iç kontrol ve finans ekiplerinin teminat çağrılarını, borç durumlarını ve ilgili mevzuat hükümlerini düzenli olarak izlemesi önem kazanıyor.
Elektrik Tüketicilerinin Faturalarında Değişiklik Olacak Mı?
Yayımlanan yönetmelik değişikliği, doğrudan elektrik tüketim tarifelerini veya mesken abonelerinin elektrik faturalarını değiştiren bir düzenleme içermiyor.
Değişiklik, elektrik piyasası katılımcılarının mali yükümlülüklerine ve belirli piyasalarda faaliyetlerini sürdürebilme şartlarına ilişkin.
Dolayısıyla bu yönetmelikten hareketle tüketicilerin elektrik faturalarında yeni bir artış veya indirim yapılacağı sonucuna varılamaz.
Düzenleme Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan yönetmelik değişikliği, 21 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
Yönetmeliğin yürürlük maddesi uyarınca düzenleme, 21 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütecek.
Elektrik Piyasası Katılımcıları Nelere Dikkat Etmeli?
Elektrik piyasasında faaliyet gösteren şirketlerin olası faaliyet kısıtlamalarıyla karşılaşmaması için teminat ve borç yönetimine yönelik kontrollerini gözden geçirmesi önem taşıyor.
Özellikle teminat çağrılarının zamanında değerlendirilmesi, mevcut teminat tutarlarının kontrol edilmesi ve temerrüt borçlarının takip edilmesi gerekiyor.
Ayrıca şirketlerin, faaliyet gösterdikleri piyasalar bakımından Teminat Usul ve Esasları ile ilgili diğer düzenlemeleri birlikte değerlendirmesi gerekiyor.
Sonuç
21 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik, elektrik piyasasında teminat yükümlülüklerini yerine getirmeyen veya temerrüt borcunu ödemeyen katılımcıların faaliyetlerine yönelik kısıtlamaları düzenliyor.
Yeni hüküm kapsamında, temerrüt borcu ödenmeden yalnızca teminatın tamamlanması faaliyetlerin sürdürülmesi için yeterli sayılmayacak.
Elektrik piyasasında işlem gerçekleştiren şirketlerin finansal yükümlülüklerini zamanında yerine getirmesi ve teminat süreçlerini yakından takip etmesi önem taşıyor.
