AYM'den İş Yerinin Önüne Konulan Bariyerler İçin İhlal Kararı: Mülkiyet Hakkı Korundu

Anayasa Mahkemesi (AYM), bir iş yerinin önüne güvenlik amacıyla yerleştirilen bariyerlerin taşınmazın kullanılmasını önemli ölçüde kısıtlaması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verdi. 20 Ekim 2026 tarihli ve 33406 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararda, kamu güvenliğinin sağlanmasının meşru bir amaç olduğu ancak alınan tedbirlerin mülk sahibine aşırı ve orantısız bir yük getirmemesi gerektiği vurgulandı.

Anayasa Mahkemesinden Mülkiyet Hakkına İlişkin Önemli Karar

Anayasa Mahkemesinin İkinci Bölümü tarafından 18 Mayıs 2026 tarihinde verilen Nuri Onal kararı, 20 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.

2021/22274 başvuru numaralı karar, iş yeri olarak kullanılmak üzere satın alınan taşınmazın önüne güvenlik bariyerleri yerleştirilmesi üzerine ortaya çıkan uyuşmazlığı konu alıyor.

Yüksek Mahkeme, başvurucunun mülkiyet hakkına yapılan müdahaleyi kamu yararı, kanunilik ve ölçülülük ilkeleri çerçevesinde inceledi.

Yapılan değerlendirme sonucunda Anayasa'nın 35'inci maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle hükmedildi.

Dükkânın Önüne Güvenlik Bariyerleri Konuldu

Başvuruya konu olay Mardin'in Midyat ilçesinde meydana geldi.

Başvurucu, adliye lojmanı olarak da kullanılan bir binada bulunan iki dükkânı 30 Haziran 2016 tarihinde satın aldı.

Sağlık Personeli Eş Durumu Tayininde AYM Kararı 2026

İçeriği Görüntüle

Binanın çevresine, bölgede yaşanan güvenlik sorunları nedeniyle beton bariyerler yerleştirildi.

Kaymakamlığın verdiği bilgiye göre bariyerler 28 Şubat 2017 tarihinde konuldu.

Başvurucu, dükkânlarının önüne yerleştirilen bariyerlerin taşınmazların kullanımını engellediğini ileri sürdü.

Bariyerlerin ne zaman ve hangi gerekçeyle konulduğunu öğrenmek amacıyla Midyat Kaymakamlığına başvurdu.

Kaymakamlık ise uygulamanın güvenlik amacıyla gerçekleştirildiğini bildirdi.

Bilirkişi: Dükkânlara Araç ve Yayalar Yaklaşamıyor

Uyuşmazlığa ilişkin incelemelerde bilirkişi raporunun tespitleri önem kazandı.

Raporda, beton bariyerlerin dükkânların önündeki alanı kullanılamaz hâle getirdiği belirtildi.

Dükkânların kuzeyinde bulunan yolun bariyerlerle kapatılması nedeniyle araçların iş yerlerine yaklaşamadığı değerlendirildi.

Ayrıca alışveriş amacıyla gelecek yayaların da dükkânlara erişiminin önemli ölçüde kısıtlandığı ifade edildi.

Bilirkişi, taşınmazların fiziksel olarak kullanıma hazır olmasının, mevcut koşullarda ticari amaçla kullanılabilecekleri anlamına gelmediğine dikkat çekti.

Bu tespitler, iş yerinin ekonomik kullanım imkânlarının değerlendirilmesi açısından önem taşıdı.

İdare Mahkemesi Tazminat Talebini Neden Reddetti?

Başvurucu, güvenlik tedbirleri nedeniyle mülkünü kullanamadığını ve ekonomik kayba uğradığını ileri sürdü.

İdare Mahkemesi, güvenlik bariyerlerinin konulmasının kamu yararı amacı taşıdığını kabul etti.

Bununla birlikte başvurucunun talep ettiği kira gelirine ilişkin zararın yeterince ortaya konulmadığı sonucuna ulaştı.

Mahkeme, dükkânların bariyerlerin konulmasından önce de kiraya verilmediğini dikkate aldı.

Ayrıca beton bariyerlerin kaldırılmasından sonra da taşınmazların kiralanmamış olmasını değerlendirdi.

Bu gerekçelerle ileri sürülen kira gelirini muhtemel zarar kapsamında ele aldı.

Başvurucu ise beton bariyerler kaldırılmış olsa bile yerlerine demir bariyerler konulduğunu ve kullanım kısıtlamasının devam ettiğini ileri sürdü.

AYM Güvenlik Önlemini Hukuka Aykırı Buldu mu?

Anayasa Mahkemesi, güvenlik tedbirinin uygulanmasının başlı başına hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşmadı.

Kararda, bölgede yaşanan güvenlik olayları ve adliye lojmanlarının korunması ihtiyacı dikkate alındı.

Yüksek Mahkeme, kamu görevlilerinin güvenliğini sağlamak amacıyla bariyer yerleştirilmesini meşru bir kamu yararı amacı olarak değerlendirdi.

Tedbirin kanuni dayanağının bulunduğunu da kabul etti.

Ancak bir güvenlik önleminin hukuki dayanağa ve meşru amaca sahip olması, mülkiyet hakkı üzerindeki bütün sonuçlarının otomatik olarak ölçülü olduğu anlamına gelmiyor.

AYM'nin incelemesinde belirleyici husus, başvurucunun katlandığı ekonomik yükün yeterince dengelenip dengelenmediği oldu.

Mülkiyet Hakkı Neden İhlal Edildi?

Anayasa Mahkemesi, taşınmazın önüne yerleştirilen bariyerlerin iş yerinin kullanımını önemli ölçüde sınırlandırdığını değerlendirdi.

Dükkânlara araç ve müşteri erişiminin güçleşmesi, taşınmazların ticari amaçla kullanılabilmesini etkiliyordu.

Yüksek Mahkeme, güvenlik tedbirinden toplumun genelinin yararlandığı durumlarda ortaya çıkan külfetin yalnızca belirli kişilere yüklenmemesi gerektiğini vurguladı.

İdare Mahkemesinin ekonomik zarar değerlendirmesinde yeterli inceleme yapmadığı sonucuna ulaşıldı.

Özellikle beton bariyerlerin yerine demir bariyerler konulduğu ve kullanım kısıtlamasının devam ettiği iddiasının değerlendirilmemesi önemli görüldü.

Bu nedenle kamu yararı ile mülk sahibinin hakkı arasında kurulması gereken adil dengenin bozulduğuna karar verildi.

AYM: Zararın Tam Tutarının Bilinmemesi Zararı Ortadan Kaldırmaz

Kararda dikkat çeken değerlendirmelerden biri ekonomik zararın belirlenmesine ilişkin oldu.

AYM, kullanılabilir durumdaki bir taşınmazın kullanımının engellenmesinin ekonomik sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Zararın miktarının henüz tam olarak belirlenmemesi, zararın yalnızca ihtimal niteliğinde olduğu anlamına gelmiyor.

Yüksek Mahkeme, ekonomik zararın hesaplanmasında güçlük bulunmasının tazminat değerlendirmesini bütünüyle ortadan kaldırmayacağını vurguladı.

Bu yaklaşım, taşınmazların kamu tedbirleri nedeniyle kullanımının sınırlandırıldığı uyuşmazlıklar açısından önem taşıyor.

Ancak karar, kullanım kısıtlaması yaşanan her taşınmaz için otomatik olarak belirli miktarda tazminat ödeneceği anlamına gelmiyor.

Her olayda müdahalenin niteliğinin ve ortaya çıkan zararın ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.

Kamu Yararı ile Mülkiyet Hakkı Arasında Adil Denge

Anayasa'nın 35'inci maddesi mülkiyet hakkını güvence altına alıyor.

Bununla birlikte mülkiyet hakkı sınırsız değil.

Kamu yararı amacıyla ve kanuni koşullar çerçevesinde sınırlandırılabiliyor.

Ancak Anayasa'nın 13'üncü maddesi kapsamında temel haklara yapılan müdahalelerin ölçülü olması gerekiyor.

Ölçülülük değerlendirmesinde elverişlilik, gereklilik ve orantılılık ilkeleri dikkate alınıyor.

AYM'nin kararında da güvenlik tedbirinin meşru amacı ile taşınmaz malikinin karşılaştığı kullanım kısıtlaması birlikte değerlendirildi.

Sonuçta başvurucuya aşırı bir yük yüklendiğine hükmedildi.

Yeniden Yargılama Yapılacak

Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkı ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına karar verdi.

Kararın bir örneğinin Mardin 2. İdare Mahkemesine gönderilmesi kararlaştırıldı.

Yeniden yargılama sürecinde AYM'nin ihlal gerekçelerinin dikkate alınması gerekiyor.

İlgili mahkeme, başvurucunun hak ihlaline yol açan koşulları yeniden değerlendirecek.

Ancak yeniden yargılama kararı, talep edilen bütün maddi zararların Anayasa Mahkemesi tarafından doğrudan kabul edildiği anlamına gelmiyor.

Somut uyuşmazlığın yeniden değerlendirilmesi ve gerekli kararın verilmesi ilgili mahkemenin görevi.

Başvurucuya 40.487,60 TL Yargılama Gideri Ödenecek

AYM, başvurucunun maddi ve manevi tazminat taleplerini reddetti.

İhlalin giderilmesi için yeniden yargılama yapılmasının yeterli olacağını değerlendirdi.

Bununla birlikte başvurucu lehine yargılama giderine hükmetti.

Yargılama giderinin, başvurucunun talep ettiği kira kaybına ilişkin tazminattan farklı olduğu unutulmamalı.

Dolayısıyla 40.487,60 TL'nin dükkânların kullanımının engellenmesi karşılığında belirlenmiş kira tazminatı olduğu söylenemez.

Ödemeler İçin Dört Aylık Süre

AYM kararına göre hükmedilen yargılama giderlerinin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvurduğu tarihten itibaren dört ay içinde ödenmesi gerekiyor.

Ödemede gecikme olması durumunda, ilgili sürenin sona erdiği tarihten fiilî ödeme tarihine kadar geçen dönem için yasal faiz uygulanacak.

Bu hüküm, kararda belirtilen yargılama giderlerinin ödenmesine ilişkin.

Taşınmazın kullanımına bağlı ekonomik zararın ne kadar olduğu ise yeniden yargılama kapsamında ele alınacak.

Karar İş Yeri Sahipleri Açısından Ne Anlama Geliyor?

Anayasa Mahkemesinin kararı, kamu güvenliği amacıyla alınan tedbirlerin özel mülkiyet üzerindeki etkilerinin de değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Özellikle ticari taşınmazlara erişimin engellenmesi veya kullanımın önemli ölçüde sınırlandırılması ekonomik sonuçlar doğurabiliyor.

İş yeri sahipleri, benzer durumlarda kullanım kısıtlamasını ve ortaya çıkan ekonomik etkileri belgeleyerek ilgili idari ve hukuki süreçlerde ileri sürebilir.

Ancak her güvenlik tedbirinin otomatik olarak hak ihlali oluşturduğu düşünülmemeli.

Müdahalenin dayanağı, süresi, etkisi, kamu yararı amacı ve mülk sahibine yüklediği külfet birlikte değerlendirilmeli.

Güvenlik Bariyerleri İçin Yeni Genel Yasak Getirildi mi?

AYM'nin kararı, Türkiye genelinde güvenlik bariyerlerinin kaldırılmasını zorunlu kılan yeni bir yönetmelik veya kanun değil.

Karar, belirli bir bireysel başvuruda mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin ölçülülüğünü değerlendiriyor.

Bu nedenle kamu kurumlarının güvenlik amacıyla bariyer kullanması bütünüyle yasaklanmış değil.

Ancak güvenlik önlemlerinin mülkiyet hakkı üzerindeki etkilerinin de dikkate alınması gerektiği kararın temel sonuçları arasında bulunuyor.

AYM Kararı 20 Ekim 2026'da Yayımlandı

Nuri Onal başvurusu hakkında 18 Mayıs 2026 tarihinde verilen karar, 20 Ekim 2026 tarihli ve 33406 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.

Anayasa Mahkemesi, güvenlik bariyerleri nedeniyle dükkânların kullanımının ciddi biçimde kısıtlanmasına rağmen ekonomik zararın yeterince değerlendirilmemesini mülkiyet hakkının ihlali saydı.

Yeniden yargılama yapılmasına ve başvurucuya toplam 40.487,60 TL yargılama gideri ödenmesine hükmedildi.

Karar, kamu yararına yönelik güvenlik tedbirleri uygulanırken bireylerin mülkiyet haklarıyla adil dengenin korunması gerektiğini ortaya koyuyor.