Saklı Pay Nedir? Kimler Bu Haktan Yararlanır?
Türk Medeni Kanunu’na göre, miras bırakanın vasiyetname ile yaptığı tasarruflar ne olursa olsun bazı yakın akrabaların mirastan mutlaka pay alma hakkı vardır. Bu zorunlu hakka “saklı pay” denir.
Kanunda belirtilen bu hak, miras bırakanın malvarlığının belirli bir bölümünün, belirli mirasçılara ayrılmasını zorunlu kılar. Böylece miras bırakanın tüm malvarlığını istediği kişilere bırakması tamamen serbest değildir; kanunda güvence altına alınan mirasçılar bu koruma sayesinde mirastan mahrum bırakılamaz.
Saklı Pay Sahipleri Kimlerdir?
Mevcut mevzuata göre saklı pay hakkına sahip kişiler şunlardır:
-
Çocuklar ve torunlar: Altsoy olarak adlandırılan bu grup, mirastan otomatik olarak pay alır.
-
Anne ve baba: Üstsoy olarak bilinen bu kişiler de saklı pay hakkına sahiptir.
-
Sağ kalan eş: Evlilik devam ederken eşlerden biri vefat ettiğinde, hayatta kalan eşin mirastan pay alması yasal güvence altındadır.
Bu kişilere ayrılan pay, kanunda belirtilen oranlara göre hesaplanır. Vasiyetname düzenlense bile bu payların verilmesi zorunludur.
Kardeşler İçin Saklı Pay Uygulaması 2007’de Kalktı
2007 yılına kadar kardeşler de saklı paylı mirasçılar arasındaydı. Ancak Mayıs 2007’de yapılan yasal değişiklikle kardeşler bu hak kapsamından çıkarıldı.
Böylece bir kişi vasiyetname düzenlerken kardeşlerinden birini miras dışında bırakabilir. Vasiyetnameye eklenen bu irade beyanı, hukuken geçerli kabul edilir ve mirastan çıkarılan kardeşin itiraz hakkı bulunmaz.
Neden Saklı Pay Uygulaması Var?
Saklı pay, aile bireylerinin ekonomik güvenliğini sağlamak ve miras bırakanın tek taraflı tasarruflarıyla yakınlarının mağdur edilmesini önlemek amacıyla uygulanır. Özellikle çocuklar ve eş, bu sistem sayesinde miras bırakanın tüm malvarlığını başkalarına devretmesi durumunda bile paylarını alabilir.
Kardeşlerin saklı payının kaldırılması ise miras bırakanlara daha geniş tasarruf hakkı tanımak ve miras paylaşımında esneklik sağlamak amacıyla yapılmıştır.
