Pirinç İthalatında Yeni Düzenleme: Dört Ürün Grubu Gözetim Kapsamına Alındı
Ticaret Bakanlığı, ithalatta gözetim uygulamasına ilişkin yeni bir düzenleme gerçekleştirdi. 9 Ekim 2026 tarihli ve 33395 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tebliğ ile pirinç ürünlerine ait dört gümrük tarife pozisyonu kayda alınan eşya listesine eklendi. Yeni düzenleme, çeltik, kavuzlu ve farklı işlem aşamalarındaki pirinç ürünlerinin ithalatında kayıt belgesi süreçlerini gündeme getiriyor. Değişiklik, özellikle gıda ithalatçıları, toptan ticaret şirketleri, gümrük müşavirleri ve pirinç işleme sektöründe faaliyet gösteren işletmeleri ilgilendiriyor.
Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2022/1)'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, 9 Ekim 2026 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Düzenlemeyle daha önce yürürlükte bulunan 2022/1 sayılı Tebliğ'in ekindeki Kayda Alınan Eşya Listesine dört yeni gümrük tarife pozisyonu dahil edildi.
Böylece ilgili pirinç ürünlerinin ithalatında, kayda alma esasları kapsamında elektronik başvuru ve kayıt belgesi uygulaması önem kazandı.
Yeni düzenleme doğrudan yeni bir gümrük vergisi oranı belirlemiyor. Ancak ithalat işlemlerinde uygulanacak idari süreçleri genişletiyor.
İthalatta Gözetim Uygulamasında Ne Değişti?
9 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe giren Tebliğ ile 2022/1 sayılı düzenlemenin EK 1 bölümüne yeni ürün grupları eklendi.
Söz konusu liste, ithalatı kayda alınarak izlenen ürünleri ve bu ürünler için yetkilendirilen kayıt merkezlerini belirliyor.
Değişiklik öncesinde listede yer alan ürünlere ilave olarak pirinç grubundaki dört tarife pozisyonu kapsama dahil edildi.
Bu değişiklikle ilgili ürünleri ithal eden işletmelerin, gümrük beyannamesinin tescilinden önce kayıt işlemlerini tamamlaması gerekiyor.
İşlemin kapsamı belirlenirken ürünün ticari adı yerine ilgili gümrük tarife sınıflandırmasının esas alınması önem taşıyor.
Hangi Pirinç Ürünleri Kapsama Alındı?
Yeni düzenlemeyle 1006 tarife pozisyonu altında bulunan dört ürün grubu listeye eklendi.
| GTP | Ürün grubu |
|---|---|
| 1006.10 | Çeltik, kavuzlu pirinç |
| 1006.20 | Kavuzu çıkarılmış esmer pirinç |
| 1006.30 | Yarı veya tam olarak değirmenden geçirilmiş pirinç |
| 1006.40 | Kırık pirinç |
Bu ürün gruplarının tamamı yeni düzenlemedeki kayda alma kapsamına dahil edildi.
Ancak ithalat işlemlerinde ürünün doğru tarife sınıflandırmasının yapılması gerekiyor.
Ürünün işlenme durumu, özellikleri ve ilgili gümrük tarifesi hükümleri, hangi pozisyonda değerlendirileceğinin belirlenmesinde önem taşıyor.
Düzenleme 9 Ekim 2026'da Yürürlüğe Girdi
Tebliğ'in ikinci maddesinde düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği açıkça belirtildi.
Bu nedenle yeni uygulama 9 Ekim 2026 tarihinde başladı.
Düzenlemede sonraki bir tarihe ertelenmiş yürürlük hükmü bulunmuyor.
İthalatçı şirketlerin bu tarihten itibaren gerçekleştirdikleri ilgili işlemlerde güncellenen ürün listesini dikkate alması gerekiyor.
Özellikle sevkiyat aşamasındaki ürünlerde gümrük beyannamesinin tescil tarihi ve uygulanabilir mevzuat hükümleri değerlendirilmelidir.
Kayıt Belgesi Neden Gerekiyor?
2022/1 sayılı İthalatta Gözetim Tebliği, belirli ürünlerin ithalat bilgilerinin önceden kayıt altına alınmasını öngörüyor.
Bu uygulamada ithalatçı, gerçekleştireceği işlemle ilgili bilgileri yetkilendirilmiş kayıt merkezine iletiyor.
Başvurunun ilgili usullere uygun şekilde tamamlanmasının ardından elektronik ortamda kayıt belgesi düzenleniyor.
Kayıt belgesi, ithalatın izlenmesine ve ticari hareketlerin değerlendirilmesine yönelik bir uygulama niteliği taşıyor.
Ancak bu belge, diğer mevzuat kapsamında alınması gereken izinlerin, uygunluk belgelerinin veya gümrük işlemlerinin yerine geçmiyor.
Başvurular Hangi Kurumlara Yapılacak?
Yeni düzenlemede kapsama alınan dört ürün grubu için iki ihracatçı birliği genel sekreterliği kayıt merkezi olarak gösterildi.
Bunlar İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği ile Ege İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğidir.
İlgili Tebliğ'e göre kayıt başvuruları elektronik ortamda gerçekleştiriliyor.
İthalatçıların işlem bilgilerini ve gerekli belgeleri yetkilendirilmiş başvuru sistemi üzerinden iletmeleri gerekiyor.
Başvuru yapılacak kayıt merkezinin belirlenmesinde güncel Tebliğ hükümlerinin dikkate alınması önem taşıyor.
Elektronik Başvuru Süreci Nasıl İşliyor?
2022/1 sayılı Tebliğ kapsamında kayıt işlemleri elektronik başvuru yöntemiyle yürütülüyor.
İthalatçılar, ithalata konu ürünlerin bilgilerini ilgili sistem üzerinden kayıt merkezine iletiyor.
Başvurunun değerlendirilebilmesi için gerekli belgelerin eksiksiz ve usulüne uygun şekilde hazırlanması gerekiyor.
Bu süreçte ürünün tarife pozisyonu, ithalat bilgileri ve ilgili ticari belgeler arasında tutarlılık bulunması önem taşıyor.
Yanlış veya eksik bilgi verilmesi, başvuru sürecinde ilave düzeltme ihtiyacı doğurabilir.
Bu nedenle ithalatçı şirketlerin gümrük müşavirleriyle koordineli çalışması gerekiyor.
Kayıt Belgesinin Geçerlilik Süresi 45 Gün
2022/1 sayılı Tebliğ kapsamında düzenlenen kayıt belgelerinin geçerlilik süresi 45 gün olarak belirlenmiş durumda.
Ayrıca bir kayıt belgesinin birden fazla gümrük beyannamesinde kullanılması mümkün değil.
Kayıt belgesinin süresi de uzatılamıyor.
Bu nedenle ithalatçı şirketlerin sevkiyat ve gümrük işlemlerini belge geçerlilik süresini dikkate alarak planlaması önem taşıyor.
Özellikle nakliye veya gümrük işlemlerinde gecikme yaşanması halinde mevcut belgenin geçerlilik durumu kontrol edilmeli.
Kayıt Belgesi Gümrük Beyannamesinde Nasıl Kullanılıyor?
Tebliğ kapsamında kayda alınan ürünlerin ithalatında, kayıt belgesine ilişkin elektronik bilgilerin gümrük işlemlerinde kullanılması gerekiyor.
İlgili düzenlemeye göre kayıt belgesinin elektronik ortamda oluşturulan referans numarası, gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesinde gösteriliyor.
Bu işlem Tek Pencere Sistemi kapsamında yürütülüyor.
Dolayısıyla ithalatçı şirketlerin kayıt işlemlerini tamamlamadan ilgili beyannamelerin tescil sürecine geçmemesi önem taşıyor.
Gümrük müşavirleri tarafından belge ve beyanname bilgilerinin uyumu kontrol edilmeli.
Gözetim Uygulaması İthalat Yasağı Anlamına Gelmiyor
Yeni düzenlemenin doğru yorumlanması açısından önemli hususlardan biri, gözetim uygulaması ile ithalat yasağının birbirinden farklı olmasıdır.
Tebliğ, belirtilen ürünlerin ithalatını genel olarak yasaklayan bir düzenleme getirmiyor.
Bunun yerine ilgili malların ithalat bilgilerinin kayda alınmasını öngörüyor.
Ancak kayıt yükümlülüğüne uyulmaması, ithalat işlemlerinin tamamlanmasını etkileyebilir.
Bu nedenle şirketlerin yeni uygulamayı ilave bir idari işlem ve uyum yükümlülüğü olarak değerlendirmesi gerekiyor.
İthalat Vergileri Değişti mi?
9 Ekim 2026 tarihli değişiklik, yeni bir gümrük vergisi oranı veya ilave gümrük vergisi tutarı belirlemiyor.
Düzenleme, kayda alınan ürün listesinin genişletilmesiyle ilgili.
Bu nedenle yeni Tebliğ'in yayımlanması, ilgili ürünlerin gümrük vergilerinin otomatik olarak artırıldığı anlamına gelmiyor.
İthalat sırasında uygulanacak gümrük vergisi, KDV ve diğer mali yükümlülükler, ürünün niteliğine ve yürürlükte bulunan ilgili mevzuat hükümlerine göre belirlenmeye devam edecek.
Şirketlerin kayıt belgesi zorunluluğunu vergisel yükümlülüklerden ayrı değerlendirmesi önem taşıyor.
Gıda İthalatçıları Nasıl Etkilenecek?
Pirinç ithalatı yapan şirketler açısından yeni düzenleme, ithalat öncesi hazırlık süreçlerini etkileyebilecek.
İthalatçıların satın alma ve sevkiyat planlarını hazırlarken kayıt işlemleri için gerekli süreyi de dikkate alması gerekiyor.
Özellikle yüksek hacimli ithalat gerçekleştiren işletmelerde belgelerin zamanında hazırlanması, tedarik süreçlerinin aksamaması bakımından önem taşıyor.
Ayrıca ithalat işlemlerine ilişkin maliyetlerin hesaplanmasında nakliye, sigorta, gümrük ve diğer ilgili giderlerin doğru değerlendirilmesi gerekiyor.
Yeni kayıt uygulamasının operasyonel süreçlere etkisi, şirketlerin ithalat hacmine ve işlem organizasyonuna göre farklılaşabilir.
Toptan Ticaret ve Gıda İşleme Sektörüne Etkileri
Pirinç, gıda toptancılığı ve işleme sektöründe kullanılan önemli ürünlerden biri.
İthal ürünlerle çalışan işletmeler, hammadde veya ticari mal tedariklerini uluslararası piyasalardan sağlayabiliyor.
Yeni kayıt yükümlülüğü, ithalat sürecinde belge ve işlem takibini daha önemli hale getiriyor.
Özellikle düzenli sevkiyat gerçekleştiren şirketlerin tedarik planlarını kayıt belgesi süreleriyle uyumlu şekilde oluşturması gerekiyor.
Bu süreçte ürünün yurda giriş zamanı ile üretimde veya satışta kullanılacağı tarih arasındaki planlamanın doğru yapılması önem taşıyor.
Muhasebe Açısından İthalat İşlemleri
İthalat faaliyetlerinde muhasebe kayıtlarının doğru oluşturulması, maliyet hesaplamalarının güvenilirliği açısından önem taşıyor.
İthal edilen ticari mallar veya hammaddeler için oluşan alış bedeli, nakliye, sigorta, gümrük vergisi ve diğer doğrudan ilişkilendirilebilen giderler ilgili muhasebe hükümlerine göre değerlendiriliyor.
İthalat işlemlerinin kayıt altına alınması için düzenlenen belgeler de işlemin belgelendirilmesi açısından önem taşıyor.
Ancak kayıt belgesinin düzenlenmesi tek başına stok oluştuğu veya muhasebede mal giriş kaydı yapılması gerektiği anlamına gelmiyor.
Stokların muhasebeleştirilmesinde malların kontrolünün elde edilmesi, işlemin koşulları ve uygulanan finansal raporlama çerçevesi dikkate alınmalı.
KDV Uygulaması Açısından Ne Değişiyor?
Yeni gözetim düzenlemesi, pirinç ithalatına ilişkin genel KDV hükümlerini değiştiren bir düzenleme içermiyor.
İthalatta KDV matrahının belirlenmesinde Katma Değer Vergisi Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanmaya devam edecek.
Gümrük vergileri ve ithalat sırasında oluşan belirli diğer mali yükümlülükler, ilgili şartlar çerçevesinde KDV matrahını etkileyebiliyor.
Bununla birlikte kayıt belgesi zorunluluğu ile verginin hesaplanmasına ilişkin esasların birbirine karıştırılmaması gerekiyor.
Muhasebe birimlerinin ithalat beyannameleri, vergi tahakkukları ve maliyet kayıtları arasında tutarlılık sağlaması önem taşıyor.
Gümrük Müşavirlerinin Rolü Önem Kazanıyor
İthalatta gözetim uygulamasının kapsamının genişletilmesi, gümrük müşavirlerinin yürüttüğü kontrol süreçlerini de ilgilendiriyor.
Özellikle ürünlerin doğru tarife pozisyonunda sınıflandırılması, gerekli belgelerin belirlenmesi ve gümrük beyannamelerinin hazırlanması önem taşıyor.
İthalatçı şirketlerin yeni ürün listesini gümrük müşavirleriyle birlikte incelemesi yararlı olacaktır.
Ayrıca kayıt belgesi bilgileri ile ticari faturalar ve sevkiyat belgelerinin uyumu kontrol edilmeli.
Belgeler arasındaki tutarsızlıklar, işlemlerin tamamlanmasında gecikmelere yol açabilir.
İthalat Maliyetleri ve Nakit Akışı Yönetimi
Yeni düzenleme doğrudan ek bir vergi getirmese de ithalat süreçlerinde planlama ihtiyacını artırıyor.
İthalatçı şirketler açısından sevkiyatların zamanında tamamlanması, stok maliyetleri ve nakit akışı üzerinde etkili olabiliyor.
Özellikle ithalat bedeli önceden ödenen ürünlerde teslim süresinin uzaması, işletme sermayesinin daha uzun süre bağlı kalmasına neden olabilir.
Bu nedenle şirketlerin satın alma sözleşmelerinde teslim koşullarını ve belge hazırlama sorumluluklarını açık şekilde belirlemesi önem taşıyor.
Döviz cinsinden ithalat yapan işletmelerin kur riski ve ödeme vadelerini de değerlendirmesi gerekiyor.
İç Kontrol ve Denetim Süreçlerinde Dikkat Edilecek Hususlar
İthalat işlemleri, şirketlerin iç kontrol ve bağımsız denetim süreçlerinde önemli inceleme alanları arasında bulunabiliyor.
Özellikle ürün sınıflandırması, ithalat belgeleri, maliyet hesaplamaları ve stok kayıtlarının doğruluğu önem taşıyor.
İthalat süreçlerinde görev alan satın alma, dış ticaret, muhasebe ve finans birimleri arasında düzenli bilgi paylaşımı sağlanmalı.
Ayrıca gümrük beyannameleri ile ticari belgeler arasında mutabakat yapılması, işlemlerin doğruluğunun kontrol edilmesini kolaylaştırabilir.
Yeni kayıt yükümlülüğünün şirketin iç kontrol prosedürlerine dahil edilmesi de yararlı olacaktır.
Şirketler Ne Yapmalı?
Pirinç ve ilgili ürün gruplarını ithal eden şirketlerin öncelikle ürünlerinin yeni düzenlemede belirtilen tarife pozisyonlarına girip girmediğini kontrol etmesi gerekiyor.
Kapsama giren ürünlerde ithalat öncesi kayıt başvurusu süreçleri planlanmalı.
Başvuru belgeleri ve ithalata ilişkin bilgiler eksiksiz şekilde hazırlanmalı.
Kayıt belgesinin geçerlilik süresi ve tek beyanname için kullanılabilmesi kuralı dikkate alınmalı.
Gümrük müşavirleri ile koordinasyon sağlanarak beyannamelerde kullanılacak belge numaraları kontrol edilmeli.
Muhasebe ve finans birimleri tarafından ithalat maliyetleri, ödeme vadeleri ve stok planlamaları güncel işlem süreçlerine göre değerlendirilmeli.
Ayrıca şirketlerin gümrük ve dış ticaret mevzuatında yapılabilecek sonraki değişiklikleri takip etmesi önem taşıyor.
Pirinç İthalatında Yeni Gözetim Dönemi Başladı
Ticaret Bakanlığının 9 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemesiyle pirinç ürünlerine ilişkin dört gümrük tarife pozisyonu, ithalatta kayda alma uygulamasının kapsamına dahil edildi.
1006.10, 1006.20, 1006.30 ve 1006.40 tarife pozisyonlarındaki ürünlerin ithalatında kayıt işlemleri önem kazandı.
Yeni düzenleme, ithalata yönelik genel bir yasak veya yeni bir gümrük vergisi getirmiyor. Bununla birlikte ilgili ürünleri ithal eden işletmeler açısından yeni bir belge ve işlem takibi sorumluluğu oluşturuyor.
Şirketlerin ithalat süreçlerini güncel mevzuata uygun şekilde yürütmesi, gümrük işlemlerinde gecikmelerin ve olası uyumsuzlukların önlenmesi açısından önem taşıyor.




