Kooperatiflerde Ana Sözleşme İntibakı İçin Son Gün 26 Ekim

Kooperatifler ve üst kuruluşları açısından kritik ana sözleşme intibak süresinde sona yaklaşılıyor.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun Geçici 9. maddesi uyarınca ana sözleşmelerini güncel Kanun hükümlerine uyarlaması gereken kooperatiflerin işlemlerini 26 Ekim 2026 tarihine kadar tamamlaması gerekiyor.

Belirlenen süre içerisinde intibak işlemini gerçekleştirmeyen kooperatif ve üst kuruluşları Kanun gereğince dağılmış sayılacak.

Bu nedenle özellikle 23 Ağustos 2022 tarihinden önce kurulmuş ve henüz yeni örnek ana sözleşmelere uyum sağlamamış kooperatiflerin kalan süreyi dikkatle değerlendirmesi önem taşıyor.

Süre Daha Önce Beş Yıla Çıkarılmıştı

Kooperatiflerin ana sözleşmelerini güncel mevzuata uyarlama zorunluluğu, 2021 yılında yapılan değişiklikle getirildi.

İlk düzenlemede intibak için üç yıllık süre öngörülmüştü.

Ancak 7511 sayılı Kanun ile Kooperatifler Kanunu’nun Geçici 9. maddesinde değişiklik yapılarak bu süre beş yıla çıkarıldı.

Böylece nihai intibak tarihi 26 Ekim 2026 olarak belirlendi.

Sürenin daha önce uzatılmış olması nedeniyle kooperatiflerin yeni bir ek süre verileceği varsayımıyla hareket etmemesi gerekiyor.

İntibak Ne Anlama Geliyor?

Ana sözleşme intibakı, mevcut kooperatif ana sözleşmesinin güncel Kooperatifler Kanunu ve ilgili mevzuata uygun hale getirilmesini ifade ediyor.

Bu işlem yalnızca ana sözleşmenin birkaç maddesinin değiştirilmesinden ibaret değil.

Kooperatifin;

• unvanı,

• amacı ve çalışma konusu,

• ortaklık şartları,

• sermaye yapısı,

• genel kurul sistemi,

• yönetim ve denetim organları,

• temsil ve ilzam hükümleri,

• gelir-gider düzeni

gibi birçok ana sözleşme hükmünün güncel örnek ana sözleşmeyle uyumlu hale getirilmesi gerekebiliyor.

Bakanlık 26 Örnek Ana Sözleşme Hazırladı

İntibak işlemlerinin kolaylaştırılması amacıyla Ticaret Bakanlığı tarafından farklı kooperatif türleri için 26 adet örnek ana sözleşme hazırlanarak yürürlüğe konuldu.

Yeni örnek ana sözleşmeler 23 Ağustos 2022 tarihinde MERSİS’e ve Bakanlığın internet sitesine yüklendi.

Bu nedenle özellikle bu tarihten önce kurulmuş kooperatiflerin mevcut ana sözleşmelerini yeni örneklerle karşılaştırması gerekiyor.

Kooperatifin faaliyet alanına uygun örnek ana sözleşmenin esas alınması önemli.

Genel Kurul Kararı Gerekiyor

Ana sözleşmenin intibakı yalnızca yönetim kurulu kararıyla tamamlanan bir işlem değil.

İntibak sürecinde hazırlanan ana sözleşmenin genel kurulda görüşülerek karara bağlanması gerekiyor.

Kooperatifler Kanunu’nun Geçici 9. maddesine göre intibak amacıyla yapılacak genel kurullar, olağan genel kurulun toplantı ve karar yeter sayılarıyla gerçekleştirilebiliyor.

Çevre Yönetimi Hizmetlerinde Yeni Kurallar Yürürlükte

İçeriği Görüntüle

Bu nedenle yönetim kurullarının yalnızca belge hazırlığına değil, genel kurul takvimine de dikkat etmesi gerekiyor.

26 Ekim tarihine çok yakın yapılacak toplantılar tescil süreci açısından zaman baskısı yaratabilir.

Ticaret Siciline Tescil ve İlan Süreci Bulunuyor

Genel kurulda ana sözleşme intibakının kabul edilmesi işlemin son aşaması değil.

Kararın ardından gerekli belgelerle Ticaret Sicili Müdürlüğüne başvurularak değişikliğin tescil ve ilan ettirilmesi gerekiyor.

Bu nedenle süreç genel olarak;

1. mevcut ana sözleşmenin incelenmesi,

2. uygun örnek ana sözleşmenin hazırlanması,

3. gerekli izin veya onay işlemlerinin yapılması,

4. genel kurul kararının alınması,

5. Ticaret Sicili Müdürlüğünde tescil,

6. ilan ve kayıt güncellemelerinin tamamlanması

aşamalarından oluşabiliyor.

Kooperatif yöneticilerinin yalnızca genel kurul tarihini 26 Ekim’den önce belirlemeyi yeterli görmemesi gerekiyor.

İntibak Yapmayan Kooperatifler Dağılmış Sayılacak

Düzenlemenin en önemli sonucu, süresinde intibak işlemini gerçekleştirmeyen kooperatifler açısından ortaya çıkıyor.

Kooperatifler Kanunu açık biçimde, ana sözleşmelerini süresi içinde intibak ettirmeyen kooperatif ve üst kuruluşlarının dağılmış sayılacağını düzenliyor.

Bu sonuç, kooperatifin bütün hukuki işlemlerinin aynı anda ortadan kalktığı veya sicilden kendiliğinden hemen silindiği anlamına gelmiyor.

Dağılma sonrasında tasfiye ve sicil süreçleri ayrıca gündeme gelebiliyor.

Ancak faaliyetine devam etmek isteyen kooperatif açısından sonucun ciddi olduğu açık.

Faal Olmayan Kooperatiflerde Süreç Farklı Olabilir

İntibak işlemi esas olarak hukuki durumu faal olan kooperatifler tarafından gerçekleştirilebiliyor.

Tasfiye halinde bulunan kooperatiflerin, tasfiyeden dönüş kararı almadan intibak işlemi yapmaları mümkün olmayabiliyor.

Münfesih veya sicilden terkin edilmiş durumdaki kooperatiflerde ise faaliyet devamı veya ihya konusunda mahkeme kararına ihtiyaç doğabilecek durumlar bulunuyor.

Bu nedenle uzun süredir faaliyette bulunmayan ancak yeniden faaliyete geçirilmek istenen kooperatiflerin hukuki durumunun öncelikle kontrol edilmesi gerekiyor.

KOOPBİS ve MERSİS Kayıtları Kontrol Edilmeli

Kooperatiflerde ana sözleşme intibakı yalnızca fiziksel belgelerin değiştirilmesiyle sınırlı değil.

KOOPBİS ve MERSİS kayıtlarının da güncel şirket ve kooperatif bilgileriyle uyumlu olması önem taşıyor.

Özellikle;

• yönetim kurulu üyeleri,

• temsil yetkileri,

• merkez adresi,

• faaliyet konusu,

• ortaklık ve sermaye bilgileri

açısından eski veya farklı kayıtların bulunması işlemlerin uzamasına neden olabilir.

Son tarih yaklaşırken kayıtların önceden kontrol edilmesi yararlı olacaktır.

Mali Müşavirler ve Kooperatif Yöneticileri Süreci Birlikte Takip Etmeli

İntibak süreci yalnızca hukuk biriminin veya kooperatif yönetim kurulunun takip edeceği bir işlem olarak görülmemeli.

Ana sözleşmedeki sermaye, ortaklık, temsil, faaliyet ve finansal hükümler muhasebe kayıtlarıyla da bağlantılı olabiliyor.

Bu nedenle;

• kooperatif yönetim kurulu,

• mali müşavir,

• hukuk danışmanı,

• ticaret sicili işlemlerini takip eden personel

arasında koordinasyon kurulması işlemlerin daha sağlıklı tamamlanmasını sağlayabilir.

Mevcut Ana Sözleşme Yeni Mevzuatla Karşılaştırılmalı

Kooperatif yöneticilerinin ilk olarak mevcut ana sözleşmelerinin hangi tarihte hazırlandığını ve daha önce kapsamlı bir intibak yapılıp yapılmadığını kontrol etmesi gerekiyor.

Özellikle uzun yıllardır faaliyet gösteren kooperatiflerde eski mevzuat hükümlerini içeren maddeler bulunabiliyor.

Yeni örnek ana sözleşmeler yalnızca biçimsel değişiklikler içermediğinden, eski metnin yeni mevzuata uygun olduğunun varsayılması risk oluşturabilir.

Son Gün 26 Ekim 2026

Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan güncel hatırlatmalara göre kooperatifler ve üst kuruluşlarının ana sözleşmelerini Kooperatifler Kanunu hükümlerine uyarlamaları için tanınan süre 26 Ekim 2026 tarihinde sona erecek.

Süresinde intibak işlemini tamamlamayan kooperatifler Kanun gereğince dağılmış sayılacak.

Bu nedenle henüz işlemlerini tamamlamayan kooperatiflerin genel kurul, onay, MERSİS ve ticaret sicili aşamalarını dikkate alarak süreci son güne bırakmaması önem taşıyor.