OSB Arsa Tahsisi ve Hisse Devrinde Yeni Kurallar Neler?
Organize sanayi bölgelerinde (OSB) faaliyet gösteren sanayi işletmelerini ve yatırımcıları ilgilendiren yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 6 Kasım 2026 tarihli ve 33422 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.
Yeni yönetmelikle OSB'lerde arsa tahsisi, ön tahsis devri, şirket ortaklık yapısının değişmesi, iş yeri açma ve çalışma ruhsatları, yeniden tahsis işlemleri ve üst hakkı kurulmasına ilişkin hükümler değiştirildi.
Düzenlemenin en dikkat çekici hükümlerinden biri, OSB'de ön tahsis veya arsa tahsisi yapılan şirketlerde Bakanlık onayı alınmadan toplam yüzde 49'u aşan ortaklık payı değişikliği gerçekleştirilmesi halinde tahsisin iptal edilmesi.
Bunun yanında üretime geçmiş sanayi işletmelerinin bitişik parsellere ilişkin tahsis başvurularında uygulanabilecek öncelik koşulları yeniden belirlendi. Belirli şartlarda arsa tahsisi iptal edilen yatırımcılara yeniden tahsis imkânı getirildi.
Yönetmelik, OSB mülkiyetindeki tahsisli parsellerde sınırlı şartlarla üst hakkı kurulabilmesine de olanak sağlıyor.
Değişiklikler 6 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
OSB Arsa Tahsisi Yönetmeliğinde Neler Değişti?
2 Şubat 2019 tarihli Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinin çeşitli maddelerinde değişiklik yapıldı.
Yeni düzenleme yalnızca parsel tahsisine ilişkin işlemlerle sınırlı değil. OSB'lerin yönetim süreçleri, şirketlerin ortaklık yapıları, üretim tesislerinin ruhsatlandırılması ve yatırımcıların arsa üzerindeki hakları da düzenleme kapsamında bulunuyor.
Başlıca değişiklikler şöyle:
| Düzenlenen konu | Yeni uygulama |
|---|---|
| Şirket hisselerinin devri | Bakanlık onayı olmadan toplam %49'u aşan ortaklık payı değişikliğinde tahsis iptal edilir |
| İş yeri ruhsatları | Ruhsatların çevrim içi sistemde elektronik olarak imzalanması zorunlu |
| Bitişik parsel tahsisi | Belirli şartlarla öncelik uygulanabilmesi için ihale yapılacak |
| İptal edilen arsa tahsisi | Şartların sağlanması halinde güncel bedelle yeniden tahsis mümkün |
| Ön tahsis devri | İzinsiz hisse devriyle ön tahsis devrinde iptal yaptırımı |
| Üst hakkı | OSB yönetim kurulunun uygun görüşüyle sınırlı üst hakkı kurulabilecek |
| Kiralama | Katılımcı ve kiracının birlikte başvurduğu belirli durumlarda istisna uygulanabilecek |
Değişiklikler, OSB yönetimleri ile mevcut ve potansiyel sanayi yatırımcılarının sözleşme ve başvuru süreçlerini doğrudan ilgilendiriyor.
OSB'de Yüzde 49'u Aşan Hisse Devrinde Ne Olacak?
Yönetmeliğin 61. maddesinin beşinci fıkrasında yapılan değişiklikle, ön tahsis veya arsa tahsisi yapılan şirketlerin ortaklık yapısındaki değişikliklere ilişkin önemli bir hüküm getirildi.
Yeni düzenlemeye göre şirket paylarında Bakanlık onayı alınmadan toplam yüzde 49'u aşan ortaklık payı değişikliği yapılması halinde ön tahsis veya arsa tahsisi iptal edilecek.
Bu hükmün amacı, yönetmelikte açıkça belirtildiği üzere spekülatif amaçlı işlemlerin önlenmesi.
Örneğin bir şirketin OSB'de kendisine tahsis edilmiş sanayi parseli bulunduğunu düşünelim.
Şirketin ortaklık paylarının toplam yüzde 60'ının başka kişi veya şirketlere devredilmesi planlanıyorsa, tahsisin devamı bakımından Bakanlık onayı şartı önem taşıyor.
Gerekli onay alınmadan bu büyüklükte bir ortaklık değişikliği gerçekleştirilmesi, tahsisin iptal edilmesine neden olabilecek.
Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor. Düzenleme, OSB'de faaliyet gösteren bütün şirketlerin her türlü hisse devrini yasaklamıyor.
Hüküm, ön tahsis veya arsa tahsisi yapılan şirketlerde, Bakanlık onayı olmaksızın gerçekleştirilen ve belirtilen oranı aşan ortaklık payı değişikliklerini düzenliyor.
Dolayısıyla yatırımcıların hisse devirlerini değerlendirirken mevcut arsa tahsis sözleşmelerini ve Bakanlık onayı gerekip gerekmediğini kontrol etmeleri gerekiyor.
Yüzde 49 Hisse Devri Sınırı Nasıl Uygulanacak?
Yeni hükümde ortaklık paylarındaki toplam değişikliğin yüzde 49'u aşması esas alınıyor.
Bu nedenle yalnızca tek bir hisse devir işleminin büyüklüğüne bakılması yeterli olmayabilir.
Farklı tarihlerde gerçekleştirilen ortaklık değişikliklerinin de düzenleme kapsamında değerlendirilmesi gerekebilir.
Örneğin bir şirkette önce yüzde 30, daha sonra yüzde 25 oranında ortaklık değişikliği yapılması halinde, işlemlerin toplam etkisinin incelenmesi önem taşıyor.
Ancak şirket ortaklık yapısındaki değişikliklerin hangi tarihler ve işlemler itibarıyla birlikte değerlendirileceği konusunda somut olayın ve ilgili idari uygulamanın esas alınması gerekiyor.
Yönetmelik hükmü, yüzde 49 sınırına ulaşan bütün işlemlerin otomatik olarak yasak olduğu anlamına da gelmiyor. İptal yaptırımı, Bakanlık onayı alınmadan toplam yüzde 49'u aşan değişiklikler için düzenleniyor.
Bu nedenle şirket birleşmeleri, pay devirleri, ortak alınması ve yatırımcı değişiklikleri planlanırken tahsis durumunun önceden incelenmesi önem taşıyor.
Ön Tahsis İçin İzinsiz Hisse Devri Yapılırsa Ne Olur?
Yönetmeliğin 54/A maddesinde de ön tahsis devrine ilişkin değişiklik yapıldı.
Yeni düzenlemeye göre ön tahsis, Yönetmeliğin 61. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen şartlar kapsamında devredilebilecek.
Ancak ön tahsis devri amacıyla Bakanlık izni alınmadan şirket hisselerinin devredildiğinin tespit edilmesi halinde ön tahsis iptal edilecek.
Böylece arsa tahsisinin doğrudan devri yerine şirket hisselerinin devredilmesi yoluyla aynı ekonomik sonucun elde edilmesine yönelik işlemler de açık bir düzenlemeye bağlandı.
Ön tahsisin iptal edilmesi veya iade edilmesi durumunda geri ödenecek bedelin belirlenmesi ve ödenmesine ilişkin hususların ön tahsis sözleşmesinde düzenlenmesi öngörüldü.
Bu nedenle yatırımcıların yalnızca yönetmelik hükümlerini değil, imzaladıkları ön tahsis sözleşmelerini de incelemeleri gerekiyor.
OSB'de Arsa Tahsisi İptal Edilenlere Yeniden Tahsis Yapılabilecek mi?
Yönetmeliğin 60. maddesinde yapılan değişiklikle, belirli nedenlerle arsa tahsisi iptal edilen katılımcılar için yeniden tahsis imkânı getirildi.
Buna göre ilgili maddede belirtilen sürelerin sona ermesi nedeniyle tahsisi iptal edilen katılımcı, tahsis bedeli kendisine iade edilmeden önce OSB'den yeniden tahsis talep edebilecek.
Bu talebin OSB tarafından uygun görülmesi halinde, tahsisi iptal edilen parselin yeniden ilan edilmeden aynı katılımcıya tahsis edilmesi mümkün olacak.
Ancak bunun için Bakanlık onayı alınması gerekiyor.
Yeni tahsis işlemi, eski tahsis bedeli üzerinden değil güncel bedel üzerinden gerçekleştirilecek.
Bu nedenle yeniden tahsis yapılması, yatırımcının daha önce ödediği bedel üzerinden arsa edinme hakkını otomatik olarak geri kazanacağı anlamına gelmiyor.
Ayrıca yeniden tahsis, katılımcının tek taraflı talebiyle gerçekleşen koşulsuz bir hak değil. OSB'nin uygun görmesi ve Bakanlığın onayı gerekiyor.
Yeniden Tahsis Edilen Arsalar İçin Süre Uzatımı Verilecek mi?
Yönetmeliğe eklenen yeni hüküm uyarınca, 60. maddenin altıncı fıkrası kapsamında yeniden tahsis edilen parseller için üçüncü fıkraya göre Bakanlık tarafından süre uzatımı verilmeyecek.
Bu hususun tahsis sözleşmesinde de yer alması gerekiyor.
Dolayısıyla yeniden tahsis imkânından yararlanan yatırımcıların üretim tesisi kurma, ruhsat alma ve diğer yatırım yükümlülüklerini belirlenen sürelerde tamamlaması önem taşıyor.
Yeniden tahsis hakkının bulunması, ileride aynı gerekçelerle tekrar süre uzatımı alınabileceği anlamına gelmiyor.
Bakanlık Süre Uzatımını Onaylarsa İptal Edilen Tahsis Geçerli Olacak mı?
Yönetmeliğin 60. maddesine eklenen diğer bir hüküm, süre uzatım taleplerinin değerlendirilmesi sırasında tahsis iptali yapılması durumunu düzenliyor.
Buna göre yatırımcının süre uzatım başvurusu Bakanlık tarafından değerlendirilirken OSB yönetimi tahsisi iptal etmiş olsa bile, Bakanlığın süre uzatımı talebini uygun bulması halinde belirli şartlarla iptal işlemi hükümsüz sayılabilecek.
Bunun için hukuki ve fiilî bir engel bulunmaması gerekiyor.
Bu düzenleme, süre uzatım başvurusu devam eden yatırımcılar açısından önem taşıyor.
Ancak Bakanlığın bütün süre uzatım taleplerini kabul edeceği veya her iptal işleminin kendiliğinden ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor.
Nihai değerlendirmede Bakanlık kararı ve ilgili hukuki koşullar belirleyici olacak.
OSB'de Bitişik Parsel Tahsisinde Öncelik Kimlere Verilecek?
Yeni yönetmelik, mevcut üretim tesislerini büyütmek isteyen OSB katılımcılarını ilgilendiren bir değişiklik de içeriyor.
Yönetmeliğin 55. maddesine eklenen hükme göre, ilana çıkarılan parsele doğrudan ortak sınırı bulunan parsellerde faaliyet gösteren ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alarak üretime geçmiş katılımcılara belirli şartlarla tahsis önceliği verilebilecek.
Ancak bu önceliğin uygulanabilmesi için ihale yapılması zorunlu.
Tahsis yöntemi kura olarak belirlenmiş olsa bile, öncelik uygulanacaksa ihale gerçekleştirilecek.
Arsa tahsisi ise ihale sonucunda oluşan bedel üzerinden yapılacak.
Örneğin mevcut fabrikasının hemen yanındaki sanayi parselini satın almak veya tahsis yoluyla edinmek isteyen bir işletme, gerekli şartları taşıması halinde öncelik uygulamasından yararlanabilecek.
Ancak aynı durumda olan birden fazla başvuru bulunuyorsa herhangi birine öncelik tanınmayacak.
Böylece bitişik parsel uygulamasında hem mevcut üretim faaliyetleri hem de başvuru sahipleri arasındaki eşitlik dikkate alınmış olacak.
OSB İş Yeri Ruhsatlarında Elektronik İmza Zorunlu mu?
Yönetmeliğin 42. maddesinde yapılan değişiklikle, OSB'lerde iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının elektronik ortamda imzalanması zorunlu hale getirildi.
Yeni hükme göre ruhsatların çevrim içi sistem üzerinden elektronik olarak imzalanması gerekiyor.
Düzenleme, OSB yönetimlerinin ruhsatlandırma işlemlerini elektronik sistem üzerinden yürütmesine yönelik açık bir zorunluluk getiriyor.
Böylece ruhsat işlemlerinin dijital ortamda tamamlanmasına ilişkin uygulamanın hukuki dayanağı güçlendirilmiş oldu.
Ancak bu değişiklik, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı almak için gerekli bütün teknik ve idari şartların kaldırıldığı anlamına gelmiyor.
İşletmelerin ilgili mevzuatta düzenlenen ruhsat koşullarını sağlaması gerekmeye devam ediyor.
OSB Arsalarında Üst Hakkı Kurulabilecek mi?
Yönetmeliğe eklenen 63/A maddesiyle OSB parsellerinde üst hakkı kurulmasına ilişkin yeni bir düzenleme getirildi.
Buna göre OSB mülkiyetinde bulunan ve katılımcıya ön tahsis veya tahsis edilen parsellerde, belirlenen alanlarda üst hakkı tesis edilebilecek.
Üst hakkının kurulabilmesi için tahsis hakkı sahibinin ilgili gerçek veya tüzel kişiyi bildirmesi ve OSB yönetim kurulunun uygun görmesi gerekiyor.
Ancak söz konusu üst hakkının bağımsız ve sürekli nitelikte olmaması şartı bulunuyor.
Bu şekilde kurulan hak, tapu kütüğünün ayrı bir sayfasına taşınmaz olarak kaydedilemeyecek ve devredilemeyecek.
Ayrıca üst hakkının süresi, katılımcıya verilen tahsis süresini aşamayacak.
Bu düzenleme, OSB parsellerinde yatırım ve yapılaşma süreçlerinde farklı tarafların belirli koşullarla yer alabilmesine olanak sağlıyor.
Üst Hakkı Kurulması Arsa Tahsis Sorumluluğunu Ortadan Kaldırır mı?
Yeni düzenlemeye göre üst hakkı kurulması, tahsis sahibi katılımcının ilgili mevzuat ve tahsis sözleşmesinden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmıyor.
Diğer bir ifadeyle üst hakkının başka bir gerçek veya tüzel kişi lehine kurulması, tahsis sahibinin bütün sorumluluklarını devrettiği anlamına gelmiyor.
Bununla birlikte üst hakkı sahibinin aldığı inşaat ruhsatları ve izinler, ilgili şartlarda tahsis sahibinin alması gereken inşaat ruhsatları ve izinlerinin yerine geçebilecek.
Üst hakkı sahibi de kendi faaliyetleri bakımından OSB mevzuatına uymak zorunda olacak.
Yönetmelik, üst hakkı sahibinin mevzuata aykırı fiillerinden katılımcının da müteselsilen sorumlu olacağını düzenliyor.
Bu nedenle üst hakkı kurulmasına yönelik sözleşmelerde tarafların hak ve sorumluluklarının dikkatle belirlenmesi gerekiyor.
Bedelsiz Tahsis Edilen OSB Arsalarında Üst Hakkı Kurulabilir mi?
Yeni düzenleme, bedelsiz veya kısmen bedelsiz tahsis edilen sanayi parsellerine ilişkin özel bir sınırlandırma içeriyor.
Buna göre tamamen veya kısmen bedelsiz tahsis edilmiş sanayi parsellerinde, mülkiyet katılımcıya devredilmeden önce OSB mülkiyetindeki parseller için getirilen üst hakkı düzenlemesi uygulanamayacak.
Katılımcı mülkiyetindeki sanayi parsellerinde ise bağımsız ve sürekli nitelikte üst hakkı tesis edilmesi mümkün değil.
Ancak Yönetmeliğin 63/A maddesinde düzenlenen şartlarla ve OSB yönetim kurulunun izniyle sınırlı nitelikte üst hakkı kurulabilecek.
Bu nedenle yatırımcıların üst hakkı planlarken parselin mülkiyet durumunu, tahsis biçimini ve sözleşme hükümlerini birlikte değerlendirmesi gerekiyor.
OSB Parsellerinin Kiralanmasında Ne Değişti?
Yönetmeliğin 63. maddesine eklenen sekizinci fıkra, OSB parsellerinin kiralanmasına ilişkin belirli bir istisna getiriyor.
Buna göre parselin tahsis aşamasında katılımcı ile kiracının birlikte tahsis başvurusu yapması ve bu durumun tahsis sözleşmesinde belirtilmesi şartıyla, kiralama bakımından birinci fıkranın (a) bendindeki şart aranmayacak.
Bu değişiklik, tahsis aşamasında kiralama ilişkisi planlayan yatırımcılar açısından önem taşıyor.
Ancak düzenleme, bütün OSB parsellerinin herhangi bir şart aranmaksızın kiralanabileceği anlamına gelmiyor.
İstisnadan yararlanılabilmesi için katılımcı ile kiracının başvuruyu birlikte yapması ve kiralama durumunun tahsis sözleşmesinde açıkça belirtilmesi gerekiyor.
OSB Genel Kurullarında Temsil Yetkisi Nasıl Değişti?
Yönetmeliğin 19. maddesinde de OSB genel kurullarına katılım ve tüzel kişilerin temsiline ilişkin değişiklikler yapıldı.
Yeni düzenleme, tüzel kişiyi müştereken veya münferiden sınırsız şekilde temsil etme yetkisini gösteren belgelere ilişkin açıklık getiriyor.
Ayrıca tüzel kişiyi müştereken temsil etmeye yetkili kişilerden birinin, diğer müşterek yetkililer tarafından imzalanmış muvafakatnameyi ibraz ederek genel kurula katılabilmesi düzenlendi.
Bu hüküm, özellikle birden fazla kişinin birlikte temsil yetkisine sahip olduğu şirketler açısından önem taşıyor.
OSB genel kurul toplantılarına katılacak şirket temsilcilerinin, temsil yetkisini gösteren belgeleri ve gerekli muvafakatnameleri önceden hazırlaması yararlı olacaktır.
Yeni OSB Yönetmeliği Hangi Şirketleri İlgilendiriyor?
6 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme, OSB'lerde yatırım yapan ve faaliyet gösteren farklı işletme gruplarını ilgilendiriyor.
Özellikle aşağıdaki şirketlerin yeni hükümleri incelemesi gerekiyor:
-
OSB'de ön tahsis veya arsa tahsisi bulunan şirketler.
-
Ortaklık paylarını devretmeyi planlayan sanayi işletmeleri.
-
Yeni sanayi parseli için başvuru yapacak yatırımcılar.
-
Mevcut fabrikasını bitişik parsele doğru genişletmek isteyen üreticiler.
-
Tahsis süresini tamamlayamayan ve ek süre talep eden katılımcılar.
-
Üst hakkı kurulmasını planlayan yatırımcılar.
-
OSB parsellerinde kiralama ilişkisi bulunan veya planlayan işletmeler.
-
İş yeri açma ve çalışma ruhsatı işlemleri yürüten OSB yönetimleri.
Düzenleme kapsamında özellikle hisse devirleri ve yatırım sözleşmelerinin incelenmesi önem taşıyor.
Bir şirketin ortaklık yapısında yapılacak değişikliğin yalnızca ticaret hukuku bakımından geçerli olması, OSB arsa tahsisi yönünden ayrıca onay alınması gereğini ortadan kaldırmayabilir.
OSB'de Yatırım Yapan Şirketler Nelere Dikkat Etmeli?
Yeni yönetmelik sonrasında OSB katılımcılarının arsa tahsis sözleşmelerini ve devam eden yatırım işlemlerini gözden geçirmesi yararlı olacaktır.
Şirketlerin öncelikle kendilerine tahsis edilen parsellerin mevcut hukuki durumunu belirlemesi gerekiyor.
Ardından ortaklık yapılarındaki mevcut ve planlanan değişiklikler, Bakanlık onayı şartı bakımından değerlendirilmelidir.
Yatırımcıların ayrıca şu konuları kontrol etmesi önem taşıyor:
-
Ön tahsis veya arsa tahsis sözleşmelerindeki hisse devri hükümleri.
-
Bakanlık onayı gerektiren ortaklık payı değişiklikleri.
-
Parsel tahsis süresine ilişkin yükümlülükler.
-
Süre uzatımı başvurularının mevcut durumu.
-
İptal edilmiş tahsislerde yeniden tahsis koşulları.
-
Bitişik parsel başvurularında ihale ve öncelik şartları.
-
Üst hakkı kurulabilecek parsellerin mülkiyet durumu.
-
İş yeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin elektronik imza işlemleri.
Bu kontrollerin yapılması, özellikle yüksek tutarlı sanayi yatırımlarında tahsis hakkının kaybedilmesi riskinin azaltılması açısından önem taşıyor.
OSB Arsa Tahsisi Değişiklikleri Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca hazırlanan yönetmeliğin 9. maddesine göre düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Bu nedenle değişiklikler 6 Kasım 2026 tarihinden itibaren uygulanmaya başlandı.
Yönetmelikte yeni hükümler için ayrıca ileri tarihli genel bir yürürlük tarihi belirlenmedi.
Yeni düzenleme, OSB'lerde arsa tahsisi ve yatırım süreçlerini daha ayrıntılı kurallara bağlarken özellikle şirket ortaklık yapılarındaki değişikliklere yönelik onay şartını öne çıkarıyor.
Bakanlık izni olmadan yüzde 49'u aşan ortaklık payı değişikliklerinde tahsis iptali, yatırımcıların dikkat etmesi gereken en önemli hükümlerden biri.
Bunun yanında yeniden tahsis, bitişik parsel başvuruları, elektronik ruhsatlandırma ve üst hakkına ilişkin değişiklikler de OSB'lerde faaliyet gösteren işletmelerin yatırım planlamalarını etkileyebilecek nitelikte.
Şirketlerin yeni işlemler gerçekleştirmeden önce ilgili yönetmelik hükümlerini ve mevcut tahsis sözleşmelerini birlikte değerlendirmesi gerekiyor.





