Belediye Başkanı Seçiminde Hangi Kurallar Değişti?
Belediye başkanlığı veya belediye başkan vekilliğinin boşalması halinde yapılacak seçimlere ilişkin yeni düzenleme yürürlüğe girdi. 20 Kasım 2026 tarihli ve 33436 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliği değişikliğiyle, belediye meclisindeki başkan ve başkan vekili seçimlerinde adaylık başvuruları, gizli oy kullanımı, birleşik oy pusulası, gözlemciler ve oyların geçerlilik koşulları yeniden düzenlendi. Yeni kurallara göre adaylık başvuruları ilk oturumda yapılacak, aday olan meclis üyeleri seçim oturumunu yönetemeyecek ve oylamalar mühürlü birleşik oy pusulasıyla gerçekleştirilecek. Düzenleme, yayımlandığı 20 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliğinde Ne Değişti?
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, belediye meclislerinin çalışma usullerini düzenleyen yönetmelikte değişiklik yaptı.
20 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle 9 Ekim 2005 tarihli Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliğine yeni bir madde eklendi.
19/A maddesi, belediye başkanlığı veya belediye başkan vekilliğinin herhangi bir nedenle boşalması halinde yapılacak seçimin nasıl yürütüleceğini belirliyor.
Düzenlemede adaylık başvurularının yapılacağı aşama, başkanlık divanının görevleri, oy pusulasının hazırlanması, gizli oy kullanımı ve seçim sonuçlarına ilişkin kayıtların saklanması ayrıntılı biçimde ele alındı.
Böylece belediye meclisinde yapılacak başkan ve başkan vekili seçimlerinin usulüne ilişkin açık kurallar getirildi.
Ancak bu değişiklik, Türkiye genelinde yeni bir yerel seçim yapılacağı anlamına gelmiyor.
Hükümler, belediye başkanlığı veya başkan vekilliği makamının ilgili kanun kapsamında boşalması halinde belediye meclisinde gerçekleştirilecek seçimler için geçerli.
Belediye Başkanı Görevi Boşalırsa Seçim Ne Zaman Yapılacak?
Yeni yönetmeliğe göre belediye başkanlığı veya belediye başkan vekilliği herhangi bir nedenle boşalırsa seçim toplantısının zamanı vali tarafından belirlenecek.
Yönetmelikte, valinin on gün içinde kararlaştıracağı oylama toplantısından söz ediliyor.
Bu süreç, görev boşalmasının ardından belediye meclisinin yeni başkan veya başkan vekilini belirlemesine yönelik.
Ancak burada belirtilen on günlük süre, bütün vatandaşların sandığa çağrılacağı yeni bir yerel seçim takvimi değil.
Seçim, ilgili kanun kapsamında belediye meclisi tarafından yapılacak.
Ayrıca yeni yönetmelik, belediye başkanlığının hangi durumlarda boşalmış sayılacağına ilişkin bütün hukuki nedenleri yeniden tanımlamıyor.
Görevin boşalmasına yol açan olayın hukuki niteliği ve uygulanacak diğer kanun hükümleri ayrıca önem taşıyor.
Belediye Başkanlığına Kimler Aday Olabilecek?
Yeni düzenleme, adaylık başvurusunun nasıl yapılacağını açıkça belirliyor.
Belediye meclisi tarafından gerçekleştirilecek başkan veya başkan vekili seçiminde aday olmak isteyen meclis üyeleri, oylama toplantısının ilk birleşiminin ilk oturumunda başvurularını bildirecek.
Siyasi parti grupları da aday göstermek istediklerinde başkanlık divanına başvuracak.
Başvuruların meclis başkanlık divanına yapılması gerekiyor.
Adayların isimleri oylama başlamadan önce meclise duyurulacak ve tutanağa geçirilecek.
Bu uygulama, seçime katılacak adayların oylama öncesinde resmen belirlenmesini amaçlıyor.
Ancak yeni düzenleme, belediye sınırları içinde yaşayan herkesin belediye meclisindeki bu özel seçimde aday olabileceği anlamına gelmiyor.
Adaylık ve seçim süreci, belediye meclisi ve ilgili kanuni koşullar çerçevesinde yürütülüyor.
Sonradan Belediye Başkanı Adayı Olunabilecek mi?
Yönetmeliğin yeni 19/A maddesinde adaylık başvurularının zamanı açıkça sınırlandırıldı.
Buna göre ilk birleşimin ilk oturumundan sonra yeni adaylık başvurusu yapılamayacak.
Dolayısıyla seçim toplantısının ilerleyen oturumlarında, ilk başvuru aşamasında yer almayan bir kişinin yeni aday olarak gösterilmesi mümkün olmayacak.
Bununla birlikte adaylıktan çekilme bakımından farklı bir kural bulunuyor.
Yönetmeliğe göre adaylar her oylama oturumu öncesinde adaylıktan çekilebilecek.
Bu ayrım, adaylık başvurusu ile adaylıktan vazgeçmenin aynı işlem olmadığını gösteriyor.
Başvuru aşaması ilk oturumla sınırlıyken adaylıktan çekilme hakkı sonraki oylama oturumlarında da kullanılabilecek.
Adaylıktan çekilmeye ilişkin işlemlerin seçim sürecinin resmî kayıtlarına uygun yürütülmesi gerekiyor.
Belediye Başkanı Seçimi Gizli Oyla mı Yapılacak?
Evet. Yeni yönetmelik, belediye meclisinin yapacağı belediye başkanı ve başkan vekili seçimlerinde gizli oy yöntemini düzenliyor.
Oylama, adayların adlarının ve soyadlarının alfabetik sırayla yer aldığı birleşik oy pusulası kullanılarak yapılacak.
Meclis üyesi, seçmek istediği adayın bulunduğu alana tercih mührü basacak.
Oy pusulası, gerektiğinde katlanarak üzerinde tanıtıcı işaret bulunmayacak şekilde zarfa konulacak.
Ardından zarf şeffaf oy sandığına atılacak.
Bu yöntemle seçmenin tercihinin gizli kalması hedefleniyor.
Ancak gizli oy kullanılması, seçimde hangi adayların bulunduğunun gizleneceği anlamına gelmiyor.
Adayların isimleri oylama başlamadan önce meclise açıklanacak ve tutanak altına alınacak.
Birleşik Oy Pusulası Nasıl Hazırlanacak?
Yeni kurallara göre belediye başkanı veya başkan vekili seçiminde birleşik oy pusulası kullanılacak.
Oy pusulalarında adayların isimleri alfabetik sırayla yer alacak.
Pusulalar, yönetmeliğin ekinde bulunan örnek forma uygun olarak başkanlık divanı tarafından yeterli sayıda bastırılacak.
Başkanlık divanı, oylama başlamadan önce pusulaların arka yüzünü mühürleyecek.
Bu mühür, seçimde kullanılacak pusulaların resmî niteliğinin belirlenmesi açısından önem taşıyor.
Yeni düzenleme, belediye meclis üyelerinin kendi hazırladıkları kâğıtları kullanarak oy vermesi esasına dayanmıyor.
Oylama, yönetmelikteki usule uygun biçimde hazırlanmış pusulalarla gerçekleştirilecek.
Pusulaların nasıl hazırlanacağı ve mühürleneceği yönündeki hükümler, seçimlerin standart bir yöntemle yapılmasını amaçlıyor.
Belediye Başkanı Seçiminde Hangi Oylar Geçersiz Sayılacak?
Yönetmelikte oy pusulalarının geçersiz sayılacağı durumlar da belirtildi.
Buna göre başkanlık divanının mührünü taşımayan oy pusulaları geçersiz olacak.
Üzerine tanıtıcı işaret konulan pusulalar da geçersiz sayılacak.
Ayrıca birden fazla adayın bulunduğu alanlara tercih mührü basılması halinde oy geçersiz olacak.
Ancak bazı işaret ve baskı durumları oy pusulasını otomatik olarak geçersiz hale getirmeyecek.
| Oy pusulasının durumu | Geçerlilik |
|---|---|
| Başkanlık divanı mührü yok | Geçersiz |
| Tanıtıcı işaret bulunuyor | Geçersiz |
| Birden fazla aday seçilmiş | Geçersiz |
| Aynı adayın alanına birden fazla mühür basılmış | Geçerli |
| Tercih mührü çizgiyi aşmış ancak seçilen aday belli | Geçerli |
| Üretim veya basımdan kaynaklanan leke, kırışıklık ya da hata var | Geçerli |
Burada belirleyici unsurlardan biri, oy kullanan meclis üyesinin hangi adayı tercih ettiğinin anlaşılabilir olması.
Ancak aday tercihi konusunda belirsizlik oluşması veya tanıtıcı işaret bulunması farklı değerlendirmelere neden olabilecek.
Bu nedenle oy kullanacak meclis üyelerinin yönetmelikte açıklanan kurallara uymaları gerekiyor.
Oy Kullanmak İçin Kaç Kabin Bulunacak?
Yeni düzenlemede oy verme alanının hazırlanmasına ilişkin özel hükümler de yer aldı.
Başkanlık divanı, seçimde oy serbestliğini ve gizliliğini sağlayacak biçimde en az iki kapalı oy verme kabini hazırlatacak.
Oy sandığı ise belediye meclisindeki herkesin rahatça görebileceği bir alana yerleştirilecek.
Bu düzenleme, oy verme işleminin gizliliği ile sandık işlemlerinin gözlemlenebilirliği arasında denge kurulmasını amaçlıyor.
Meclis üyelerinin tercihlerini kapalı kabinlerde yapabilmesi, gizli oylamanın temel unsurlarından biri.
Sandığın görülebilir bir yerde bulunması ise oylama sürecinin takip edilmesine imkân tanıyor.
Ancak sandığın şeffaf olması, içindeki pusulaların hangi adaya verildiğinin görüleceği anlamına gelmiyor.
Oy pusulaları zarfa konularak sandığa atılacak.
Belediye Başkanlığı Seçimini Kim Yönetecek?
Yönetmeliğe göre seçimlerin yönetiminden ve düzeninden belediye meclisi başkanlık divanı sorumlu.
Ancak seçimde aday olan kişilerin durumuna ilişkin önemli bir sınırlama getirildi.
Aday olan meclis üyeleri oylamaya katılabilecek.
Buna karşılık seçimin yapıldığı oturumları yönetemeyecek ve başkanlık divanında görev alamayacak.
Bu hüküm, aday sıfatını taşıyan kişinin aynı zamanda seçim sürecini yöneten konumda bulunmasını önlemeyi amaçlıyor.
Ancak adayın başkanlık divanında görev alamaması, belediye meclisi üyesi olarak oy kullanma hakkını tamamen kaybettiği anlamına gelmiyor.
Yönetmelik açık biçimde adayların oylamaya katılabileceğini belirtiyor.
Bu nedenle seçimde aday olmak ile oy verme hakkının kullanılması birbirinden ayrı değerlendirilmeli.
Siyasi Parti Temsilcileri Seçimi İzleyebilecek mi?
Evet. Yeni düzenlemede siyasi parti grupları ile bağımsız belediye meclis üyeleri için gözlemci mekanizması oluşturuldu.
Talep eden her siyasi parti grubu adına bir kişi gözlemci olarak görev yapabilecek.
Ayrıca bağımsız üyeler adına da bir kişi gözlemci olarak bulunabilecek.
Gözlemcilerin görevi, seçimin yürütülmesi sırasında başkanlık divanına yardımcı olmak ve seçimle ilgili itiraz, öneri ve teklifleri divana iletmek.
Başkanlık divanı, bu itiraz ve öneriler hakkında karar vermeden önce gözlemcilerin görüşlerini dinleyecek.
Gözlemcilerin görüşleri tutanağa geçirilecek.
Ancak gözlemci olarak görev yapmak, başkanlık divanının bütün yetkilerinin gözlemcilere devredildiği anlamına gelmiyor.
Seçimin yönetim ve düzeninden başkanlık divanı sorumlu olmaya devam ediyor.
Sandıktan Fazla Zarf Çıkarsa Ne Olacak?
Yönetmeliğin yeni maddesinde oy sayımına ilişkin özel bir kural da bulunuyor.
Sandıktan, oy kullanan meclis üyesi sayısından fazla mühürlü zarf çıkması durumunda ilgili turun seçimi yenilenecek.
Bu durumda zarfların hiçbiri açılmadan yeniden oylama yapılması gerekiyor.
Düzenleme, fazla zarf bulunması halinde yalnızca fazla olduğu düşünülen zarfın çıkarılması yöntemini öngörmüyor.
İlgili turun bütünü yenilenecek.
Sandıktan mühürsüz zarf çıkması halinde ise farklı bir işlem uygulanacak.
Mühürsüz zarflar açılmadan, imha edilmek üzere ayrı bir alanda saklanacak.
Ardından mühürlü zarfların sayımına ve açılmasına devam edilecek.
Bu hükümler, oy sayımında hangi işlemin hangi durumda uygulanacağını açıkça belirliyor.
Kullanılan Oy Pusulaları Ne Kadar Saklanacak?
Yeni düzenleme, seçim belgelerinin muhafaza edilmesine ilişkin hükümler de içeriyor.
Her oylama turunda kullanılan pusulalar ve zarflar, nihai seçim sonucu açıklandıktan sonra bir araya getirilecek.
Belgeler, başkanlık divanı üyeleri tarafından imzalanan bir zarfa konulacak ve mühürlenecek.
Bu belgeler dava açma süresinin sonuna kadar saklanacak.
Seçim hakkında dava açılması halinde ise karar kesinleşinceye kadar muhafaza edilecek.
Bu uygulama, olası uyuşmazlıklarda seçim belgelerinin incelenebilmesine imkân sağlayacak.
Ancak yönetmelikte bütün belgelerin yalnızca belirli bir sabit gün sayısı boyunca tutulacağı belirtilmiyor.
Saklama süresi, dava açılıp açılmadığına ve ilgili sürecin tamamlanmasına bağlı.
Belediye Başkanının Halk Tarafından Seçilmesi Değişti mi?
Hayır. 20 Kasım 2026 tarihli yönetmelik, vatandaşların olağan yerel seçimlerde belediye başkanını doğrudan oy vererek seçmesine ilişkin genel sistemi değiştirmiyor.
Yeni madde yalnızca belediye başkanlığı veya başkan vekilliği makamının kanun kapsamında boşalması halinde belediye meclisinde yapılacak seçimin usulünü düzenliyor.
Bu nedenle belediye meclisinde birleşik oy pusulası kullanılması, vatandaşların bir sonraki yerel seçimde aynı pusulayla oy kullanacağı anlamına gelmiyor.
Benzer şekilde vali tarafından on gün içinde belirlenen toplantı süresi de genel yerel seçim takvimiyle karıştırılmamalı.
Yeni düzenleme, olağan seçimler dışındaki belirli belediye meclisi seçimlerine ilişkin uygulama kuralları getiriyor.
Belediye başkanının görevden ayrılması veya makamın başka bir nedenle boşalması gibi durumlarda ilgili kanun hükümleriyle birlikte uygulanacak.
Yeni Belediye Başkanı Seçim Kuralları Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?
Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 20 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
Yönetmeliğin üçüncü maddesi, düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe gireceğini belirtiyor.
Bu nedenle yeni kurallar 20 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükte.
Düzenlemenin uygulanmasından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı sorumlu.
Yönetmeliğe eklenen 19/A maddesinde hüküm bulunmayan durumlarda ise Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliği'nin 13. maddesine göre işlem yapılması öngörülüyor.
Böylece yeni seçim usulü, yönetmeliğin diğer ilgili hükümleriyle birlikte uygulanacak.
Belediye Meclislerinde Yeni Seçim Usulü Nasıl İşleyecek?
20 Kasım 2026 tarihli değişiklik, belediye meclisinde yapılacak başkan ve başkan vekili seçimlerinin daha ayrıntılı kurallara bağlanmasını sağlıyor.
Adaylık başvuruları ilk oturumda alınacak ve daha sonra yeni adaylık başvurusu yapılamayacak.
Adaylar her oylama oturumu öncesinde adaylıktan çekilebilecek.
Gizli oylama, alfabetik sıraya göre hazırlanmış ve başkanlık divanı tarafından mühürlenmiş birleşik oy pusulasıyla gerçekleştirilecek.
Oy verme alanında en az iki kapalı kabin bulunacak.
Siyasi parti grupları ile bağımsız üyelerin gözlemcileri seçim sürecini takip edebilecek.
Oyların geçerlilik koşulları, fazla zarf bulunması halinde uygulanacak yöntem ve seçim belgelerinin saklanması da açıkça düzenlenmiş durumda.
Yeni kurallar, 20 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Düzenlemenin kapsamı, belediye başkanlığı veya başkan vekilliği makamının boşalması nedeniyle belediye meclisinde yapılacak seçimlerle sınırlı.





