Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde yaşanan 6,1 büyüklüğündeki deprem, Türkiye genelinde milyonlarca riskli konutu yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar, yaklaşık 6 milyon yapının acilen güçlendirilmesi veya dönüştürülmesi gerektiğini belirterek, vatandaşları zaman kaybetmeden harekete geçmeye davet etti.
Depremin ardından yapılan incelemelerde, bölgede 1 yıkık, 13 ağır hasarlı ve 61 az hasarlı yapı tespit edildi. Türkiye’nin aktif fay hatları üzerinde bulunduğunu hatırlatan uzmanlar, kentsel dönüşüm ve bina güçlendirmenin yalnızca yapı güvenliğini artırmakla kalmayıp yaşam kalitesini, çevresel sürdürülebilirliği ve afetlere karşı toplumsal direnci de geliştirdiğini vurguluyor.
"Planlı ve Bilimsel Bir Yaklaşım Şart"
Şehircilik ve Kentsel Dönüşüm Derneği Başkanı Hüseyin Kılınçarslan, eski ve dayanıksız yapıların yıkılarak yerine depreme dayanıklı binalar inşa edilmesi, mevcut binaların ise güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Kılınçarslan, Marmara Bölgesi başta olmak üzere riskli alanlar için beş acil öneri sundu:
-
Risk Haritası: Bağımsız denetimle riskli yapıların tespit edilmesi ve dijital veri tabanı oluşturulması.
-
Hızlı İzin Süreçleri: Ruhsat ve proje onaylarının tek merkezden hızla yapılması.
-
Güçlendirme Teşvikleri: Devlet destekli kredi ve vergi avantajları.
-
Entegre Tesis Yönetimi: Enerji verimliliği, güvenlik ve afet planlarının zorunlu hale getirilmesi.
-
Toplumsal Afet Eğitimi: Afet öncesi ve sonrası yaşam becerilerinin yaygınlaştırılması.
"Milli Seferberlik Gibi Görülmeli"
Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Mustafa Ekiz, dönüşüm ve güçlendirme sürecinin hızlanması için yasal düzenlemelerin sadeleştirilmesi, onay süreçlerinin kısaltılması ve mali teşviklerin artırılması gerektiğini söyledi. Ekiz, “Depreme hazırlık, ülkenin geleceği için milli seferberlik gibi ele alınmalı” dedi.
"Güçlendirme Daha Hızlı ve Ekonomik"
Bina güçlendirme uzmanı Sinan Türkkan ise 6 milyon riskli konutun yaklaşık 5 milyonunun güçlendirme yöntemiyle kurtarılabileceğini ifade etti. Türkkan, güçlendirmenin kentsel dönüşüme göre hem daha kısa sürede hem de daha düşük maliyetle uygulanabildiğini belirterek, vatandaşların vakit kaybetmeden binalarının deprem performans testini yaptırmaları gerektiğini vurguladı.
Uzmanlar, deprem riskine karşı alınacak önlemlerin ertelenmemesi gerektiğini hatırlatarak, “Binanın durumunu bilmeden oturmak, freni çalışmayan bir araçla yola çıkmaya benzer” uyarısında bulundu.
