Bağımsız denetime tabi şirketlerin belirlenmesine yönelik usul ve esaslarda değişiklik yapıldı. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu’nun 4 Mayıs 2026 tarihli kararı, 7 Mayıs 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yeni düzenleme ile şirketlerin bağımsız denetim kapsamına girme ve kapsamdan çıkma şartları yeniden netleştirildi. Ayrıca eşik değerlerin değişmesi ve enflasyon muhasebesi uygulamalarında hangi finansal tabloların dikkate alınacağına ilişkin hükümler güncellendi.
Bağımsız Denetim Düzenlemesi Nedir?
Bağımsız denetim düzenlemesi, şirketlerin finansal tablolarının bağımsız denetimden geçip geçmeyeceğini belirleyen ölçütleri kapsıyor. Bu ölçütler genel olarak aktif toplamı, yıllık net satış hasılatı ve çalışan sayısı üzerinden değerlendiriliyor.
Son değişiklikle birlikte, şirketlerin denetime tabi olup olmadığının belirlenmesinde uygulanacak hesaplama yöntemi ve dönem esasları daha açık hale getirildi.
Hangi Şirketler Bağımsız Denetime Tabi Olacak?
Yeni usul ve esaslara göre belirli şirketlerin bağımsız denetime tabi olabilmesi için üç temel ölçütten en az ikisinin eşik değerlerini art arda iki hesap döneminde aşması gerekiyor.
Bu ölçütler şöyle:
- Aktif toplamı
- Yıllık net satış hasılatı
- Çalışan sayısı
Birbirini takip eden iki hesap döneminde aşılan ölçütlerin aynı olması şartı aranmayacak. Örneğin bir yıl aktif toplamı ve çalışan sayısı, diğer yıl aktif toplamı ve net satış hasılatı eşikleri aşılırsa şirket denetim kapsamına girebilecek.
Eşik Değerler Nasıl Değerlendirilecek?
Eşik değerlerde değişiklik yapılması halinde, şirketlerin denetime tabi olup olmadığı değerlendirilirken ilgili hesap döneminde geçerli olan eşikler esas alınacak.
Başka bir ifadeyle, yeni eşik değerler geçmiş dönemlere otomatik olarak uygulanmayacak. Şirketler, hangi hesap dönemi için denetim değerlendirmesi yapıyorsa, o dönemde yürürlükte olan eşiklere göre kontrol gerçekleştirecek.
Şirketler Denetim Kapsamından Nasıl Çıkacak?
Daha önce bağımsız denetime tabi olan şirketler, belirlenen üç ölçütten en az ikisinin eşik değerlerinin art arda iki hesap döneminde altında kalmaları halinde takip eden hesap döneminden itibaren denetim kapsamından çıkabilecek.
Bu durumda da altında kalınan iki ölçütün her iki yılda aynı olması gerekmeyecek.
Enflasyon Muhasebesinde Hangi Tablolar Esas Alınacak?
Düzenlemede enflasyon muhasebesi uygulamasına ilişkin geçici madde de güncellendi.
Buna göre 2024 yılında denetim kapsamında olunup olunmadığının belirlenmesinde, 2022 yılına ait enflasyon etkisine göre düzeltilmemiş finansal tablolar esas alınacak.
2025 yılı ve enflasyon muhasebesinin sürdüğü hesap dönemlerinde ise aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı açısından genel kurulda onaylanan finansal tablolardaki tutarlar dikkate alınacak.
Değişiklik Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu tarafından yayımlanan usul ve esaslar, Resmi Gazete’de yayımlandığı 7 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girdi.
Ayrıca önceki düzenlemede yer alan Geçici 2, Geçici 3 ve Geçici 4’üncü maddeler yürürlükten kaldırıldı.
Şirketler İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?
Yeni düzenleme özellikle bağımsız denetime girip girmeyeceğini hesaplayan şirketler açısından önem taşıyor. Şirketlerin artık geçmiş iki hesap dönemindeki aktif toplamı, net satış hasılatı ve çalışan sayısı verilerini daha dikkatli analiz etmesi gerekiyor.
Muhasebe ve finans birimlerinin;
- Hangi dönemde hangi eşik değerin geçerli olduğunu,
- Enflasyon muhasebesi uygulanıp uygulanmadığını,
- Genel kurulda onaylanan finansal tabloları,
- Bağlı ortaklık ve iştiraklerle birlikte değerlendirme gerekip gerekmediğini
kontrol etmesi büyük önem taşıyor.
