SGK 2026/3 Genelgesiyle Bina Tamirat ve Tadilat İşlerinde Asgari İşçilik Araştırmasına Yeni Kriterler Geldi

Sosyal Güvenlik Kurumu, bina tamirat, tadilat, tesisat, güçlendirme ve yıkım işlerinde “ilişiksizlik” ve asgari işçilik araştırması uygulamasında yaşanan tereddütleri gidermek amacıyla 2026/3 sayılı Genelgeyi yayımladı. 13.01.2026 tarihli düzenleme ile 2011/13 sayılı “İlişiksizlik Belgesi” konulu genelgenin ilgili bölümüne yeni açıklamalar eklendi ve uygulamada izlenecek yol daha net hale getirildi.

İlave Metrekare Artışı Varsa Süreç Ayrı Yürütülecek

Ruhsata tabi bina işlerinde tamirat, tadilat, tesisat ve güçlendirme işlemleri ilave metrekare artışı içeriyorsa, metrekare artışına ilişkin işlemlerin genelgedeki ilgili hüküm doğrultusunda ayrıca ele alınacağı belirtildi. Bu ayrım, alan artışı bulunan işlerde araştırma ve değerlendirme sürecinin farklı prosedüre tabi olacağına işaret ediyor.

Metrekare Artışı Yoksa Önce İşverenin Niteliği Tespit Edilecek

İlave metrekare artışı içermeyen bina tamirat, tadilat, tesisat, güçlendirme ve yıkım işlerinde asgari işçilik araştırmasına geçilmeden önce, ünitenin bazı kontrolleri yapması gerektiği ifade edildi. Buna göre;

  • İşverenin defter ve belge tutmakla yükümlü olup olmadığı

  • Yapılan işin, defter ve belge tutmakla yükümlü işverenin ticari, zirai veya mesleki faaliyetiyle bağlantılı olup olmadığı

öncelikle tespit edilecek. Bu tespit, asgari işçilik araştırması yapılıp yapılmayacağını doğrudan etkileyen bir eşik olarak konumlandırıldı.

Hangi İşverenler İçin Araştırma Zorunlu Olacak

Genelgede, bazı işveren grupları açısından asgari işçilik araştırmasının zorunlu olduğu açıkça düzenlendi. Buna göre;

  • Tüzel kişi işverenler

  • İşyeri tescilinde defter tipini “Bilanço” veya “Diğer” olarak beyan eden gerçek kişi işverenler

  • Ticari, zirai veya mesleki faaliyetiyle bağlantılı şekilde gerçek kişi veya şahıs şirketi ortaklarınca yaptırılan işler

için bina tamirat, tadilat, tesisat, güçlendirme ve yıkım işlerinde asgari işçilik araştırması yapılması gerektiği belirtildi.

Bazı Gerçek Kişiler İçin Araştırma Dışında Kalma İmkanı

Genelge, belirli nitelikteki gerçek kişi işverenler için, bazı koşulların birlikte sağlanması halinde asgari işçilik araştırması yapılmaması yönünde bir değerlendirme yapılabileceğini ifade ediyor. Buna göre;

işyeri tescilinde defter tipini “Deftere Tabi Değil” olarak beyan ederse; ilgili kamu kurumlarıyla yazışma yapılarak beyanın doğrulanması, ihbar/şüphe/şikâyet bulunmaması şartıyla, bu işler ticari-zirai-mesleki faaliyetle ilgili olmayan işler kapsamında değerlendirilerek araştırmaya tabi tutulmayabilecek.

Faaliyetle İlgisi Olmayan İşlerde İZ Süreci Gündeme Gelebilecek

Defter ve belge tutmakla yükümlü gerçek kişi işverenler tarafından yaptırılan ancak işverenin ticari, zirai veya mesleki faaliyetiyle bağlantılı olmayan işlerde; asgari işçilik araştırmasının yapılmaması, ayrıca Kuruma borç bulunmaması ve ihbar/şüphe/şikâyetin olmaması halinde dosyanın kanun kapsamından çıkarılması ve İZ işlemlerinin yapılması gerektiği belirtildi.

Genelgede Örnek Uygulamalar Paylaşıldı

Düzenlemede, uygulamayı somutlaştırmak amacıyla örneklere yer verildi. Ticari işletme sahibi bir gerçek kişinin işyerindeki tadilatında araştırma yapılması gerekirken, aynı kişinin kişisel konutundaki tadilatında belirli şartlarla araştırma yapılmaması ve dosyanın İZ sürecine alınması gerektiği anlatıldı. Benzer şekilde serbest meslek erbabı bir işverenin ofis tadilatında araştırma zorunluluğu varken, şahsi konut tadilatında şartlar sağlanıyorsa araştırma yapılmaması yaklaşımı örneklendirildi.