Yargıtay’dan Tasarruf Finansman Sözleşmeleri İçin Önemli Karar: Organizasyon Ücreti İade Edilmeyecek
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, tasarruf finansman sözleşmesinin feshedilmesi halinde organizasyon ücretinin kısmen dahi iade edilemeyeceğine ve organizasyon ücreti dışındaki birikimin iadesi için öngörülen azami altı aylık sürenin haksız şart sayılamayacağına karar verdi.
Kararda ayrıca, altı aylık iade süresi dolmadan Tüketici Hakem Heyetine başvurulması halinde henüz muaccel hale gelmiş bir alacak bulunmadığına dikkat çekildi.
Uyuşmazlık Tasarruf Finansman Sözleşmesinden Kaynaklandı
Taraflar arasında 30 Eylül 2023 tarihinde 300.000 TL finansman tutarlı bir tasarruf finansman sözleşmesi imzalandı.
Sözleşme kapsamında tüketici;
- 33.000 TL organizasyon ücreti,
- 24.000 TL taksit bedeli
olmak üzere toplam 57.000 TL ödeme yaptı.
Tüketici, 23 Ekim 2024 tarihinde Tüketici Hakem Heyetine başvurarak sözleşmenin feshedilmesini ve yaptığı ödemelerin kendisine iade edilmesini talep etti.
Tasarruf finansman şirketi ise sözleşmenin feshi halinde organizasyon ücretinin iade edilmeyeceğini, kalan tasarruf tutarının da mevzuatta öngörülen altı aylık süre içerisinde ödeneceğini savundu.
Tüketici Hakem Heyeti İade Talebini Kabul Etti
Tüketici Hakem Heyeti tüketicinin başvurusunu kabul etti.
Bunun üzerine tasarruf finansman şirketi, Hakem Heyeti kararının iptali için Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde tüketici mahkemesi sıfatıyla dava açtı.
Şirket, organizasyon ücretinin kanun gereği iade kapsamı dışında bulunduğunu ve diğer birikimlerin iadesi için öngörülen altı aylık sürenin henüz dolmadığını ileri sürdü.
İlk Derece Mahkemesi Altı Aylık Süreyi Haksız Şart Saydı
İlk Derece Mahkemesi, sözleşmenin şirket tarafından matbu olarak hazırlandığını ve ilgili hükümlerin tüketiciyle müzakere edildiğinin ispatlanamadığını değerlendirdi.
Mahkemeye göre, fesih tarihinden itibaren tüketicinin parasının iadesi için altı aylık süre öngörülmesi tüketici aleyhine dengesizlik yaratıyordu.
Mahkeme ayrıca organizasyon ücretinin tamamının iade edilmemesine ilişkin hükmü de haksız şart kapsamında değerlendirdi.
Tüketicinin sözleşmede kaldığı süre esas alınarak organizasyon ücretinden 8.700,61 TL kesinti yapılmasına, toplam 57.000 TL ödemenin kalan 48.299,39 TL'sinin tüketiciye iade edilmesine karar verildi.
Tüketici Hakem Heyeti kararı bu tutar yönünden onandı, kalan kısmı ise iptal edildi.
Karar Kanun Yararına Temyiz Edildi
İlk Derece Mahkemesinin kesin nitelikteki kararı Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz edildi.
Başvuruda, Mahkemenin haksız şart olarak değerlendirdiği hükümlerin doğrudan kanun ve yönetmelik hükümlerine dayandığı belirtildi.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 30 Eylül 2023 tarihinde imzalandığı ve fesih talebinin 23 Ekim 2024 tarihinde yapıldığı dikkate alınarak, bu tarihlerde yürürlükte bulunan 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 39/A maddesinin uygulanması gerektiği savunuldu.
Yargıtay: Altı Aylık İade Süresi Haksız Şart Değil
Dosyayı inceleyen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, tasarruf finansman sözleşmesinde müşterinin fesih hakkını kullanması halinde organizasyon ücreti dışındaki toplam birikimin, yazılı fesih talebinin şirkete ulaşmasından itibaren altı ay içerisinde iade edileceğinin düzenlendiğini belirledi.
Yargıtay, bu hükmün 6361 sayılı Kanun'un 39/A maddesi ile Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleriyle uyumlu olduğuna dikkat çekti.
Yönetmelik uyarınca sözleşmenin feshedilmesi halinde müşterinin organizasyon ücreti dışındaki tasarrufunun, iade talebinden itibaren azami altı ay içerisinde ve tek seferde ödenmesi gerekiyor.
Bu nedenle Yargıtay, doğrudan mevzuata dayanan altı aylık sürenin tüketici sözleşmesindeki bir haksız şart olarak kabul edilemeyeceğine hükmetti.
Organizasyon Ücreti Kısmen Dahi İade Edilemeyecek
Kararın en dikkat çeken bölümlerinden biri organizasyon ücretine ilişkin oldu.
Yargıtay, sözleşmenin imzalandığı ve feshedildiği tarihlerde yürürlükte bulunan 6361 sayılı Kanun'un 39/A maddesinin dördüncü fıkrasına göre, müşterinin sözleşmeyi feshetmesi halinde şirketin iade yükümlülüğünün organizasyon ücreti dışında kalan toplam birikim tutarıyla sınırlı olduğunu belirtti.
Bu nedenle İlk Derece Mahkemesinin tüketicinin sözleşmede kaldığı süreyi dikkate alarak organizasyon ücretinin bir bölümünü iade kapsamına alması hukuka aykırı bulundu.
Yargıtaya göre somut olayda 33.000 TL organizasyon ücretinin kısmen dahi tüketiciye iadesine karar verilemez.
Hakem Heyeti Başvurusunda Alacak Henüz Muaccel Değildi
Tüketici sözleşmenin feshi talebini 23 Ekim 2024 tarihinde Tüketici Hakem Heyetine yaptığı başvuruyla bildirdi.
Yargıtay, bu tarihin aynı zamanda fesih hakkının kullanıldığı tarih olduğunu dikkate aldı.
Organizasyon ücreti dışındaki birikimin iadesi için altı aylık yasal süre bu tarihte henüz başlamıştı.
Dolayısıyla Hakem Heyetine başvurulduğu anda tüketicinin talep edilebilir ve vadesi gelmiş bir tasarruf bedeli alacağı bulunmuyordu.
Yargıtay, muaccel hale gelmemiş bir alacağın tahsili için başvuruda bulunulmasında hukuki yarar bulunmadığını belirtti.
Bu nedenle tasarruf finansman şirketinin açtığı davanın tamamen kabul edilerek Tüketici Hakem Heyeti kararının iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldı.
Cayma ve Fesih Aynı Sonucu Doğurmuyor
Yargıtay kararında tasarruf finansman sözleşmelerinde cayma hakkı ile fesih hakkı arasındaki fark da ortaya konuldu.
Müşteri, sözleşmenin imzalanmasını takip eden 14 gün içerisinde cayma hakkını kullanırsa şirket;
organizasyon ücreti dahil müşteriden aldığı tüm tutarları, cayma bildiriminin kendisine ulaşmasından itibaren 14 gün içerisinde ve herhangi bir kesinti yapmadan iade etmek zorunda.
Ancak 14 günlük cayma süresi geçtikten sonra sözleşmenin feshedilmesi halinde farklı hükümler uygulanıyor.
Bu durumda:
- organizasyon ücreti iade edilmiyor,
- organizasyon ücreti dışındaki tasarruf tutarı iade ediliyor,
- iade süresi talep tarihinden itibaren azami altı ay olabiliyor.
Bu ayrım, tasarruf finansman sözleşmelerinden ayrılmak isteyen tüketiciler açısından önemli sonuçlar doğuruyor.
7 Mart 2021 Öncesindeki Sözleşmeler İçin Farklı Değerlendirme Yapılabiliyor
Yargıtay ayrıca 6361 sayılı Kanun'un 39/A maddesinin 7 Mart 2021 tarihinde yürürlüğe girdiğini hatırlattı.
Dairenin önceki içtihatlarına göre, bu düzenleme yürürlüğe girmeden önce tasarruf finansman sözleşmesinin feshedilmiş olması veya sözleşmenin feshi için mahkemeye başvurulmuş olması halinde organizasyon ücretinin iadesi gündeme gelebiliyor.
Somut uyuşmazlıkta ise sözleşme 30 Eylül 2023 tarihinde imzalandı ve fesih 23 Ekim 2024 tarihinde gerçekleştirildi.
Bu nedenle güncel 6361 sayılı Kanun hükümleri uygulandı ve organizasyon ücretinin iadesinin mümkün olmadığı kabul edildi.
Tüketiciler İçin En Kritik Süre 14 Gün
Karar, tasarruf finansman sistemine dahil olan tüketiciler açısından özellikle sözleşmenin ilk 14 günlük döneminin önemini ortaya koyuyor.
Sözleşmeden 14 günlük cayma süresi içinde ayrılan tüketici organizasyon ücreti dahil tüm ödemelerini geri alabilirken, daha sonra kullanılan fesih hakkında organizasyon ücreti iade kapsamı dışında kalıyor.
Bu nedenle sözleşmeden çıkmayı düşünen tüketicilerin cayma ve fesih kavramları arasındaki hukuki ve mali farkı dikkate almaları gerekiyor.
Karar Kanun Yararına Bozuldu
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz talebini kabul ederek İlk Derece Mahkemesinin kararını kanun yararına bozdu.
Yargıtay, tasarruf finansman şirketinin davasının tamamen kabul edilmesi ve Tüketici Hakem Heyeti kararının iptal edilmesi gerektiği sonucuna vardı.
Ancak kanun yararına bozma niteliği gereği karar, taraflar bakımından daha önce kesinleşmiş olan hükmün sonucunu değiştirmedi.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2026/2876 Esas, 2026/2703 Karar sayılı kararı 4 Mayıs 2026 tarihinde oy birliğiyle verildi. Karar 18 Ağustos 2026 tarihli ve 33344 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.
Karardan Çıkan Başlıca Sonuçlar
- Tasarruf finansman sözleşmesinde 14 günlük cayma süresi ile sonraki fesih hakkının sonuçları farklı.
- 14 gün içinde cayılırsa organizasyon ücreti dahil bütün ödemeler iade ediliyor.
- Cayma süresinden sonra sözleşme feshedilirse organizasyon ücreti iade edilmiyor.
- Organizasyon ücretinin tüketicinin sözleşmede kaldığı süreye göre kısmen iadesi de mümkün değil.
- Organizasyon ücreti dışındaki birikimin iadesi için öngörülen azami altı aylık süre mevzuata uygun.
- Altı aylık süre dolmadan birikim alacağının muaccel olduğu kabul edilemiyor.
- Henüz vadesi gelmemiş bir alacağın tahsili amacıyla Hakem Heyetine başvurulması hukuki yarar yönünden sorun oluşturuyor.
Sonuç
Yargıtay kararı, tasarruf finansman sözleşmelerinin sona erdirilmesinde organizasyon ücretinin hukuki durumunu ve birikimlerin iade süresini net biçimde ortaya koydu.
Buna göre 7 Mart 2021 sonrasında imzalanan ve 14 günlük cayma süresi geçtikten sonra feshedilen tasarruf finansman sözleşmelerinde organizasyon ücreti iade edilmeyecek; kalan birikim ise mevzuatta öngörülen azami altı aylık süre içerisinde ödenecek.
Dolayısıyla tasarruf finansman sistemine dahil olan tüketicilerin sözleşmeden ayrılma kararı verirken özellikle 14 günlük cayma süresini, organizasyon ücretini ve birikimlerin iade vadesini birlikte değerlendirmesi önem taşıyor.