Sahte sigortalılık teşvik hakkını etkiliyor
Bir kişinin gerçekte işyerinde çalışmadığı halde SGK'ya sigortalı olarak bildirilmesi, sosyal güvenlik mevzuatında ciddi sonuçlar doğuruyor.
SGK'nın güncel açıklamalarına göre yapılan denetim ve kontrollerde fiilen çalışmadığı halde sigortalı bildirildiği tespit edilen kişiler, işverenin yararlandığı prim teşvik, destek ve indirimlerini de etkileyebiliyor. Bu uygulamanın temel dayanaklarından biri 5510 sayılı Kanun'un ek 14'üncü maddesi.
İlk tespitte 1 ay teşvik yasağı
Sahte sigortalılık tespitinde teşvik yasağının süresi, tespitin ilk kez veya tekrar yapılmasına göre değişiyor.
SGK'nın güncel uygulamasında gerekli sayı şartlarının da oluşması halinde ilk tespitte 1 ay süreyle belirli prim teşvik, destek ve indirimlerinden yararlanılamıyor.
İlk tespit tarihinden itibaren 3 yıl içinde aynı işyerinde yeniden kayıt dışı veya sahte sigortalılık tespiti yapılması halinde, tekrar eden her tespit için yasak süresi 1 yıl olarak uygulanıyor.
Tespit edilen kişi sayısı da dikkate alınıyor
Genel teşvik yasağının uygulanmasında yalnızca sahte sigortalılık tespiti yapılması değil, tespit edilen kişi sayısı da önem taşıyor.
SGK'ya göre tespit edilen kişilerin işyerindeki toplam sigortalı sayısının yüzde 1'ini aşması halinde yasaklama hükümleri uygulanıyor.
Oran yüzde 1'i aşmasa dahi tespit edilen kişi sayısının 5'ten fazla olması durumunda da işyeri teşviklerden geçici olarak yararlanamıyor.
Yararlanılan teşvikler geri alınabilir
Sahte sigortalılık yalnızca ileriye dönük teşvik kaybı anlamına gelmiyor.
Yersiz yararlanıldığı belirlenen teşvik ve destek tutarlarının gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte işverenden geri alınması söz konusu olabiliyor. Ayrıca gerçeğe aykırı sigortalılık kayıtlarının iptal edilmesi ve buna bağlı hizmetlerin düzeltilmesi de gündeme geliyor.
Özellikle teşvikten yararlanma şartının çalışan sayısına veya ilave istihdama bağlı olduğu uygulamalarda sahte bildirim, diğer çalışanlar için kullanılan teşviklerin uygunluğunu da etkileyebiliyor.
2026 asgari ücret desteğinde özel yaptırım var
2026 yılı asgari ücret desteğinde sahte sigortalılık konusunda ayrıca özel hükümler uygulanıyor.
SGK'nın 2026 teşvik açıklamasına göre çalıştırmadığı kişileri sigortalı olarak bildirdiği tespit edilen işyerlerinde destekten yararlanılmış tutarlar geri alınıyor ve işveren destekten yararlanma hakkını kaybedebiliyor.
Bu nedenle bordro ve SGK bildirimlerinde yalnızca çalışanların ücret ve gün bilgilerinin doğru olması değil, bildirilen kişilerin fiilen işyerinde çalışıyor olması da teşviklerin korunması açısından temel şartlardan biri.
