Alanya'da Yapay Zekâ Araştırma Merkezi Ne Yapacak?
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesinde (ALKÜ) yapay zekâ ve veri bilimi alanında faaliyet gösterecek araştırma merkezinin çalışma esasları belirlendi. 19 Kasım 2026 tarihli ve 33435 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle Yapay Zeka ve Simülasyon Uygulama ve Araştırma Merkezinin amaçları, görevleri ve yönetim yapısı düzenlendi. Merkez bünyesinde yapay zekâ araştırmaları, yazılım geliştirme projeleri, üniversite-sanayi iş birlikleri, öğrencilere mesleki rehberlik ve sertifika programları yürütülebilecek. Düzenleme, üniversite öğrencilerinin yanı sıra araştırmacılar, kamu kurumları ve teknoloji sektöründe faaliyet gösteren işletmeler açısından da önem taşıyor.
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Yapay Zekâ Merkezi Nedir?
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Yapay Zeka ve Simülasyon Uygulama ve Araştırma Merkezi, yapay zekâ ve veri bilimi alanlarında bilimsel çalışmaların geliştirilmesini amaçlayan bir üniversite araştırma birimidir.
Merkezin faaliyetleri yalnızca bilgisayar mühendisliği veya yazılım alanlarıyla sınırlı olarak tanımlanmıyor.
Yönetmelik, üniversite bünyesindeki farklı fakültelerin ve akademik birimlerin disiplinler arası çalışmalar yürütmesini de öngörüyor.
Ayrıca kamu kurumları, sanayi kuruluşları ve uluslararası araştırma ortaklarıyla iş birliklerinin geliştirilmesi merkezin amaçları arasında yer alıyor.
Bu çerçevede bilimsel çalışmaların yazılım ürünlerine dönüştürülmesi ve teknoloji alanındaki dışa bağımlılığın azaltılmasına katkı sağlanması hedefleniyor.
Ancak yönetmeliğin yayımlanması, belirli bir yazılım ürününün tamamlandığı veya ticari kullanıma sunulduğu anlamına gelmiyor.
Düzenleme, merkezin faaliyetlerini yürüteceği idari ve hukuki çerçeveyi belirliyor.
Yapay Zekâ Merkezinin Görevleri Neler?
Yönetmeliğin 5 ve 6'ncı maddelerinde merkezin amaçları ve faaliyet alanları açıklanıyor.
Buna göre merkez, yapay zekâ ve veri bilimi alanlarında ulusal ve uluslararası araştırma projeleri geliştirebilecek.
Üniversitedeki farklı akademik birimler arasında araştırma ve öğretim olanaklarının koordinasyonunu sağlayabilecek.
Bunun yanında üniversite-sanayi iş birliklerini desteklemek, kamu kurumlarının ve işletmelerin ihtiyaç duyduğu teknolojik çözümlere yönelik projeler hazırlamak da faaliyetler arasında bulunuyor.
Merkez ayrıca eğitim, danışmanlık, araştırma ve yayın faaliyetleri gerçekleştirebilecek.
| Faaliyet alanı | Yönetmelikte öngörülen çalışmalar |
|---|---|
| Yapay zekâ araştırmaları | Bilimsel projeler ve uygulamalı araştırmalar |
| Veri bilimi | Veri analitiği ve ilgili teknolojiler |
| Yazılım geliştirme | Araştırma çıktılarının yazılım ürünlerine dönüştürülmesi |
| Öğrenci desteği | Kariyer danışmanlığı ve uygulamalı çalışmalar |
| Eğitim | Kurs, seminer ve sertifika programları |
| Üniversite-sanayi iş birliği | Ortak proje ve danışmanlık faaliyetleri |
Faaliyetlerin gerçekleştirilmesi, merkezin çalışma planlarına ve ilgili mevzuata bağlı olacak.
Hangi Yapay Zekâ Teknolojileri Üzerinde Çalışılacak?
Yeni yönetmeliğin 14'üncü maddesi, merkez bünyesinde oluşturulabilecek çalışma birimlerine ilişkin ayrıntılar içeriyor.
Buna göre farklı uzmanlık alanlarında araştırma yapmak üzere çalışma birimleri kurulabilecek.
Bu birimlerin faaliyet gösterebileceği teknolojiler arasında makine öğrenmesi, doğal dil işleme, bilgisayarlı görü, veri analitiği ve nesnelerin interneti bulunuyor.
Makine öğrenmesi, bilgisayar sistemlerinin verilerdeki örüntülerden yararlanarak tahmin veya sınıflandırma gibi işlemler gerçekleştirmesine yönelik yöntemleri kapsıyor.
Doğal dil işleme ise metin ve konuşma gibi insan diline dayalı verilerin bilgisayar sistemleri tarafından işlenmesiyle ilişkili.
Bilgisayarlı görü teknolojileri görüntülerin ve videoların analiz edilmesinde kullanılabiliyor.
Nesnelerin interneti ise farklı cihazların veri toplama ve iletişim kurma özelliklerinden yararlanan sistemlerle bağlantılı.
Bu alanların yönetmelikte açıkça belirtilmesi, merkezin araştırma çalışmalarında hangi teknolojilere yönelebileceğini gösteriyor.
Ancak söz konusu teknoloji alanlarının tamamında ayrı laboratuvarların açıldığı veya projelerin başladığı yönünde bir duyuru bulunmuyor.
Yapay Zekâ Merkezi Öğrencilere Hangi İmkânları Sunacak?
Merkezin faaliyetleri arasında öğrencilere yönelik destekler de bulunuyor.
Yönetmeliğe göre ön lisans, lisans ve lisansüstü programlarda yer alan yapay zekâ konulu derslerin yürütülmesine katkı sağlanabilecek.
Öğrencilere yapay zekâ alanında mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı hizmeti sunulabilecek.
Ayrıca araştırmacılarla öğrencilerin uygulamalı çalışmalara katılabilmesi için uygun çalışma ortamlarının oluşturulması öngörülüyor.
Bu faaliyetler, öğrencilerin teorik bilgilerini araştırma ve proje çalışmalarıyla desteklemesine yardımcı olabilir.
Bununla birlikte yönetmelik, üniversitedeki bütün öğrencilerin merkeze otomatik olarak kabul edileceğini veya belirli bir eğitim programına kaydolma hakkı kazandığını söylemiyor.
Uygulamalı çalışmaların kapsamı, katılım koşulları ve duyurular ilgili merkez tarafından belirlenecek.
Öğrencilerin açılabilecek programlara ilişkin bilgileri üniversitenin resmî kanallarından takip etmesi gerekiyor.
Yapay Zekâ Sertifika Programları Düzenlenecek mi?
Yeni merkezin faaliyet alanları arasında kısa süreli kurslar, eğitim ve uygulama programları ile ulusal ve uluslararası düzeyde sertifika programları düzenlenmesi bulunuyor.
Ayrıca seminer, konferans, çalıştay niteliğindeki bilimsel etkinlikler ve benzeri organizasyonlar yapılabilecek.
Ancak yönetmeliğin yayımlanmasıyla herhangi bir sertifika programının başvurularının açıldığı açıklanmış değil.
Eğitimlerin başlangıç tarihi, katılımcı sayısı, ücretleri ve kayıt koşulları hakkında da yönetmelikte tek tip bir takvim bulunmuyor.
Bu nedenle ilgilenen kişilerin henüz duyurulmamış eğitimler için kesin başvuru tarihi veya sertifika ücreti varmış gibi hareket etmemesi gerekiyor.
Bir sertifika programı açıldığında belgenin niteliği, programın içeriği ve tamamlanma koşulları ilgili duyurudan öğrenilebilecek.
Ayrıca üniversitenin verebileceği eğitim sertifikaları, her durumda belirli bir mesleği icra etmek için gerekli yasal yetki belgesinin yerine geçmeyebilir.
Şirketler Yapay Zekâ Merkezinden Yararlanabilecek mi?
Merkezin amaçları arasında üniversite-sanayi iş birliği önemli bir yer tutuyor.
Yönetmelik, ulusal ve uluslararası endüstri kuruluşlarıyla ortak çalışmalar yürütülmesini öngörüyor.
Bunun yanında kamu, sanayi ve toplum odaklı veri bilimi ve yapay zekâ projelerine çözümler geliştirilmesi hedefleniyor.
Bu kapsamda işletmelerin yapay zekâ teknolojilerinden yararlanmasına yönelik araştırma ve danışmanlık faaliyetleri gerçekleştirilebilecek.
Ancak her şirketin ücretsiz yazılım geliştirme veya danışmanlık hizmeti alabileceğine ilişkin genel bir hüküm bulunmuyor.
Hizmetlerin kapsamı, iş birliği koşulları ve varsa mali yükümlülükler ilgili mevzuat ve yapılacak uygulama düzenlemeleri çerçevesinde değerlendirilecek.
Üniversite-sanayi ortaklıklarının somut sonuçlarını belirlemek için ileride yapılacak proje ve iş birliği duyurularının incelenmesi gerekecek.
Araştırma Merkezinde Yerli Yazılım Geliştirilecek mi?
Yönetmeliğin 5'inci maddesinde üniversitede oluşan bilgi birikimi ve teknolojilerin yazılım ürünlerine dönüştürülmesi, merkezin temel amaçları arasında sayılıyor.
Bu hedefin, Türkiye'nin teknoloji alanındaki dışa bağımlılığını azaltmaya ve rekabet gücünü geliştirmeye katkı sağlaması öngörülüyor.
Dolayısıyla merkezin yalnızca bilimsel makaleler hazırlaması değil, araştırma sonuçlarının uygulanabilir teknolojilere dönüşmesini desteklemesi de planlanıyor.
Bununla birlikte yönetmelik, geliştirilmiş belirli bir yapay zekâ uygulamasının adını, ticarileşme tarihini veya ürün satış fiyatını açıklamıyor.
Ayrıca yeni bir yazılım ürününün geliştirilmesi için ayrılmış kesin bir bütçe tutarı da belirtilmiyor.
Bu nedenle gelecekteki projelerin kapsamı hakkında resmî olarak duyurulmayan teknik veya mali ayrıntılar üzerinden kesin değerlendirme yapılmamalı.
Yapay Zekâ Merkezinde İşe Alım Yapılacak mı?
Yönetmelikte merkezin akademik, teknik ve idari personel ihtiyacının nasıl karşılanacağı da düzenleniyor.
15'inci maddeye göre personel ihtiyacı, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 13'üncü maddesi kapsamında rektör tarafından görevlendirilen personelle karşılanacak.
Bu hüküm, doğrudan yeni kadrolara personel alım ilanı yayımlandığı anlamına gelmiyor.
Yönetmelikte alınacak personel sayısı, başvuru tarihi veya sınav koşulları açıklanmıyor.
Dolayısıyla 19 Kasım'daki düzenleme, başvuruya açık bir yapay zekâ uzmanı veya yazılım geliştirici iş ilanı olarak değerlendirilmemeli.
Üniversite ilerleyen dönemde ayrıca personel alım ilanı yayımlarsa başvuru koşulları ilgili duyurudan öğrenilebilecek.
Yapay Zekâ Merkezini Kim Yönetecek?
Yeni merkezin yönetim yapısı üç temel organdan oluşuyor.
Bunlar merkez müdürü, Yönetim Kurulu ve Danışma Kurulu.
Merkez müdürü, ilgili alanlarda çalışmaları bulunan üniversite öğretim üyeleri arasından rektör tarafından üç yıl için görevlendirilecek.
Müdüre yardımcı olmak üzere en fazla iki müdür yardımcısı görevlendirilebilecek.
Yönetim Kurulu toplam yedi üyeden oluşacak.
Kurulun yılda en az dört kez toplanması öngörülüyor.
Danışma Kurulu ise en fazla yedi üyeden oluşacak ve yılda en az bir kez toplanacak.
Danışma Kuruluna üniversite personelinin yanında kamu kurumları, sivil toplum temsilcileri ve yapay zekâ alanında deneyimli kişiler de dahil edilebilecek.
Bu kurulun kararları tavsiye niteliğinde olacak.
Yönetim yapısının amacı, akademik çalışmaların ve dış paydaşlarla yürütülecek projelerin koordinasyonunu sağlamak.
Merkezde Simülasyon Çalışmaları Nasıl Yapılacak?
Merkezin adında simülasyon ifadesi bulunmakla birlikte yönetmeliğin faaliyet hükümleri ağırlıklı olarak yapay zekâ, veri bilimi ve ilgili araştırma alanlarına odaklanıyor.
Bu nedenle düzenleme, belirli bir uçuş simülatörü, sağlık simülasyon cihazı veya mühendislik test sisteminin hizmete alındığını doğrudan göstermiyor.
Simülasyon teknolojileri farklı sektörlerde gerçek süreçlerin bilgisayar ortamında modellenmesi için kullanılabiliyor.
Bununla birlikte merkezin hangi simülasyon donanımlarını kullanacağına ilişkin somut bir cihaz listesi yönetmelikte açıklanmıyor.
Bu tür teknik altyapı bilgileri, ilerleyen dönemlerde üniversite tarafından yayımlanacak proje ve laboratuvar duyurularıyla netleşebilir.
Yeni Merkez Ne Zaman Faaliyete Geçecek?
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Yapay Zeka ve Simülasyon Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, 19 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Yönetmeliğin 17'nci maddesinde yürürlük tarihi yayımlandığı gün olarak belirlendi.
18'inci maddede ise düzenlemenin uygulanmasından üniversite rektörünün sorumlu olduğu ifade edildi.
Ancak hukuki yürürlük tarihi, bütün eğitim ve araştırma hizmetlerinin aynı gün başlatıldığı anlamına gelmiyor.
Merkezin programları, çalışma birimleri, projeleri ve uygulama takvimleri ilgili yönetim organlarının kararları doğrultusunda şekillenecek.
Bu nedenle kurs başvurusu, danışmanlık hizmeti veya öğrenci proje katılımı için üniversitenin yapacağı güncel duyurular takip edilmeli.
Yapay Zekâ Araştırma Merkezi Hakkında Bilgiler Nereden Öğrenilebilir?
Merkezin görevleri ve çalışma esasları, 19 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 18 maddelik yönetmelikte bulunuyor.
Yapay zekâ ve veri bilimi alanlarında yürütülebilecek eğitim, araştırma, danışmanlık ve ortak proje faaliyetleri bu yönetmelikte açıklanıyor.
İlerleyen dönemlerde merkezin başlatacağı projeler ve eğitim programları için Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesinin resmî internet sitesi takip edilebilir.
Üniversitenin internet adresi:
Yeni düzenleme, yapay zekâ alanında faaliyet göstermek isteyen bütün şirketlere veya bireylere doğrudan bir zorunluluk getirmiyor.
Ayrıca bütün vatandaşlar için yeni bir sertifika şartı ya da ücretli kayıt sistemi oluşturmuyor.
Yönetmeliğin temel amacı, üniversitedeki yapay zekâ ve simülasyon araştırma merkezinin görevlerini ve kurumsal işleyişini belirlemek.
Merkezin gerçek etkisi, ilerleyen dönemde yürütülecek araştırmalar, öğrenci çalışmaları, eğitim programları ve teknoloji projeleriyle daha somut biçimde değerlendirilebilecek.





