Reeskont Kredilerinde Vergi ve Harç İstisnası Genişletildi: Diğer Bankalar da Kapsama Alındı
İhracatın finansmanına yönelik reeskont kredilerinde vergi, resim ve harç istisnasının kapsamı genişletildi. 5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 11723 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) Türk Eximbank'a açtığı kredilere ilişkin mevcut düzenleme değiştirildi. Yeni hükümle, TCMB tarafından Türk Eximbank'ın yanı sıra diğer bankalara açılan senet reeskont kredileri de vergi, resim ve harç istisnası kapsamına alındı. Düzenleme, ihracat finansmanında kullanılan kredi mekanizmalarının vergisel uygulamaları açısından önem taşıyor.
İhracat Finansmanında Yeni Düzenleme Yürürlüğe Girdi
İhracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerde uygulanan vergi, resim ve harç istisnasına ilişkin düzenlemede değişiklik yapıldı.
4 Eylül 2026 tarihinde alınan 11723 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 5 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
Kararla 23 Aralık 1999 tarihli ve 99/13812 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 4'üncü maddesinin birinci fıkrasında değişikliğe gidildi.
Düzenlemenin temel amacı, TCMB tarafından açılan senet reeskont kredilerinin istisna kapsamındaki tanımını genişletmek.
Daha önce Türk Eximbank'a açılan kısa vadeli senet reeskont kredilerine odaklanan hüküm, yeni düzenlemeyle diğer bankaları da kapsayacak biçimde değiştirildi.
Karar, yayımlandığı 5 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Reeskont Kredilerinde Tam Olarak Ne Değişti?
11723 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın birinci maddesi, mevcut düzenlemedeki kredi tanımını değiştiriyor.
Önceki hükümde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca Türk Eximbank'a açılan kısa vadeli senet reeskont kredileri esas alınıyordu.
Yeni hükümde ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca Türk Eximbank'a ve diğer bankalara açılan senet reeskont kredileri ifadesine yer verildi.
Böylece düzenlemenin kapsamı iki açıdan değişti.
İlk olarak yalnızca Türk Eximbank'a yapılan atıf genişletilerek diğer bankalar da ilgili düzenlemeye dahil edildi.
İkinci olarak önceki metinde bulunan kısa vadeli ifadesi yeni düzenlemedeki kredi tanımından çıkarıldı.
Bu değişiklik, istisna kapsamına giren işlemlerin belirlenmesinde önem taşıyor.
Ancak kredi tanımının genişletilmesi, bankalar tarafından kullandırılan bütün ticari kredilerin koşulsuz biçimde vergiden istisna edildiği anlamına gelmiyor.
İstisnanın uygulanabilmesi için kredinin ve ilgili işlemin mevzuattaki şartları karşılaması gerekiyor.
Vergi, Resim ve Harç İstisnası Nedir?
Vergi, resim ve harç istisnası; kanunda ve ilgili düzenlemelerde belirtilen ihracat ve döviz kazandırıcı faaliyetler kapsamında gerçekleştirilen belirli işlemlerin bazı mali yükümlülüklerden istisna tutulmasını sağlayan uygulamadır.
Bu uygulama, ihracat işlemleri ve finansman süreçlerinde ortaya çıkabilecek belirli işlem maliyetlerini etkileyebiliyor.
Ancak vergi, resim ve harç istisnası, ihracatçı işletmelerin bütün vergi yükümlülüklerinin ortadan kaldırılması anlamına gelmiyor.
Özellikle kurumlar vergisi, gelir vergisi ve katma değer vergisi bakımından ayrı mevzuat hükümleri bulunuyor.
11723 sayılı Kararın konusu, belirli senet reeskont kredilerinin mevcut istisna düzenlemesindeki kapsamının genişletilmesi.
Bu nedenle karar, kurumlar vergisi oranında genel bir indirim veya bütün ihracat gelirlerinin vergiden muaf tutulması şeklinde yorumlanmamalı.
Reeskont Kredisi Nedir?
Reeskont kredileri, dış ticaretin finansmanında kullanılabilen kredi mekanizmalarından biri.
Bu sistemde belirli şartları taşıyan senetler ve finansman işlemleri üzerinden bankacılık sistemi aracılığıyla kaynak sağlanabiliyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından uygulanan reeskont kredi mekanizmaları, ilgili para politikası ve dış ticaret finansmanı düzenlemeleri çerçevesinde yürütülüyor.
Özellikle ihracatçı firmaların finansman ihtiyaçlarının karşılanması ve dış ticaret faaliyetlerinin desteklenmesi açısından bu tür krediler önem taşıyor.
Ancak reeskont kredileri ile bankaların kullandırdığı standart ticari krediler aynı ürün değil.
Kredi kullanım koşulları, vadeler, faiz veya iskonto oranları ve diğer yükümlülükler ilgili kredi programının şartlarına göre belirleniyor.
Bu nedenle yeni istisnanın hangi işlemlerde uygulanacağı değerlendirilirken kredinin hukuki niteliğinin doğru belirlenmesi gerekiyor.
Türk Eximbank Dışındaki Bankalar da Kapsama Alındı
Yeni düzenlemenin en önemli yönü, Türk Eximbank dışındaki bankaların da açık biçimde ilgili hükme dahil edilmesi oldu.
Önceki düzenlemede TCMB tarafından Türk Eximbank'a açılan kısa vadeli senet reeskont kredileri belirtiliyordu.
Yeni ifadeyle TCMB'nin diğer bankalara açtığı senet reeskont kredileri de istisna kapsamında değerlendirilebilecek.
Bu değişiklik, ihracat finansmanı sağlayan bankaların ilgili işlemlerinde vergisel maliyetlerin değerlendirilmesi bakımından önem taşıyor.
Ancak bir bankanın Türkiye'de faaliyet göstermesi, o bankanın bütün kredilerinin yeni hükme tabi olduğu anlamına gelmiyor.
İlgili kredinin TCMB tarafından açılan senet reeskont kredisi niteliğinde bulunması gerekiyor.
İşlemin kapsamı belirlenirken ilgili karar ve diğer uygulama düzenlemeleri birlikte incelenmeli.
Kısa Vadeli İfadesinin Kaldırılması Ne Anlama Geliyor?
11723 sayılı Kararla değiştirilen metinde daha önce yer alan kısa vadeli ibaresi yeni ifadede bulunmuyor.
Bu nedenle istisna kapsamındaki kredi tanımının yalnızca önceki metinde belirtilen kısa vadeli işlemlerle sınırlandırılmadığı görülüyor.
Ancak bu değişiklik, TCMB'nin bütün vadelerde sınırsız biçimde reeskont kredisi kullandıracağı anlamına gelmiyor.
Kredilerin vadesi, kullanım koşulları ve diğer finansman özellikleri ilgili kredi düzenlemelerine bağlı olmaya devam ediyor.
Vergisel istisna kapsamındaki tanım ile fiilen kullandırılabilecek kredi ürünlerinin şartları birbirinden farklı konular.
Bu nedenle bankaların ve kredi kullanan şirketlerin güncel TCMB düzenlemelerini ve kredi sözleşmelerini ayrıca incelemesi gerekiyor.
Düzenleme İhracatçı Şirketleri Nasıl Etkileyebilir?
İhracatçı işletmelerin finansman maliyetleri, satış fiyatları ve nakit akışı üzerinde önemli etkilere sahip olabiliyor.
Özellikle ihracat bedellerinin tahsil edilmesine kadar geçen sürede işletme sermayesi ihtiyacı ortaya çıkabiliyor.
Reeskont kredileri, ilgili koşulların sağlanması halinde bu finansman ihtiyacının karşılanmasında kullanılabilen araçlar arasında yer alıyor.
Vergi, resim ve harç istisnasının kapsamının genişletilmesi, ilgili işlemlere ait mali yükümlülükler üzerinde etkili olabilir.
Ancak yeni karar nedeniyle bütün ihracatçıların kredi faizlerinin otomatik olarak düşeceği veya kredi limitlerinin artırılacağı yönünde bir hüküm bulunmuyor.
Faiz, limit, teminat ve kredi tahsis koşulları ilgili bankacılık ve TCMB düzenlemelerine göre belirleniyor.
Bu nedenle şirketlerin olası maliyet avantajlarını değerlendirirken yalnızca istisna hükmüne değil, toplam kredi maliyetine de bakması gerekiyor.
Bankalar Açısından Vergisel Uygulama
Yeni karar, TCMB tarafından bankalara açılan senet reeskont kredilerinin vergi, resim ve harç istisnası kapsamında değerlendirilmesine ilişkin önemli bir değişiklik getiriyor.
Bankaların ilgili işlemlerde uygulanacak mali yükümlülükleri belirlerken güncel karar metnini dikkate alması gerekiyor.
Ancak vergi ve harç istisnasının hangi işlem ve belgelerde uygulanacağı, ilgili kanunlar ve tamamlayıcı düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Özellikle kredi sözleşmeleri, ilgili finansman belgeleri ve senet işlemlerinin niteliği önem taşıyor.
Bu nedenle kararın bütün bankacılık işlemlerine yönelik genel bir vergi muafiyeti oluşturduğu düşünülmemeli.
İstisnanın doğru uygulanması için ilgili reeskont kredi işleminin hukuki çerçevesinin belirlenmesi gerekiyor.
Damga Vergisi ve Harç Uygulamalarında Nelere Dikkat Edilmeli?
Finansman işlemlerinde kullanılan sözleşme ve diğer belgeler, niteliğine göre çeşitli vergisel yükümlülükler doğurabiliyor.
İhracat ve döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin vergi, resim ve harç istisnaları da bu tür işlemler bakımından önem taşıyor.
Ancak her kredi sözleşmesinin veya her finansman belgesinin koşulsuz olarak istisna kapsamında bulunması mümkün değil.
İlgili işlemin mevzuattaki şartları karşılaması gerekiyor.
Bu nedenle finansal kuruluşların ve şirketlerin istisna uygulanacak işlemleri belirlerken sözleşmelerin içeriğini ve kredi türünü birlikte değerlendirmesi önem taşıyor.
11723 sayılı Kararda belirli bir yeni sabit harç oranı veya yeni vergi tarifesi açıklanmıyor.
Karar, mevcut istisna düzenlemesindeki kredi tanımını değiştiriyor.
İstisna Kapsamı ile KDV İstisnası Karıştırılmamalı
Vergi, resim ve harç istisnası kavramı, uygulamada katma değer vergisi istisnasıyla karıştırılabiliyor.
Oysa KDV istisnaları 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nda düzenleniyor.
İhracat işlemleri ve finansman faaliyetleri bakımından KDV uygulaması, ilgili kanuni şartlara göre ayrıca belirleniyor.
11723 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ise 99/13812 sayılı Karardaki senet reeskont kredilerine ilişkin istisna kapsamını güncelliyor.
Bu nedenle düzenlemenin bütün kredi işlemlerinde KDV oranını sıfıra indirdiği veya her türlü verginin kaldırıldığı yönünde değerlendirme yapılmamalı.
Şirketlerin finansman giderlerini ve mali yükümlülüklerini hesaplarken her bir vergi türünün hukuki dayanağını ayrı incelemesi gerekiyor.
Muhasebe ve Finans Birimleri İçin Değerlendirme
İhracatçı şirketlerde kullanılan kredilerin muhasebeleştirilmesi, ilgili muhasebe ve vergi mevzuatı çerçevesinde gerçekleştiriliyor.
Kredinin anapara tutarı, faiz ve diğer finansman giderleri ile varsa ilgili işlem maliyetlerinin doğru sınıflandırılması önem taşıyor.
Vergi, resim ve harç istisnası kapsamında bulunan bir işlemde, istisna nedeniyle doğmayan mali yükümlülüklerin gerçek bir gider gibi kaydedilmemesi gerekiyor.
Bunun yanında kredinin niteliğine göre finansman giderlerinin maliyete eklenmesi veya dönem gideri olarak değerlendirilmesi farklı sonuçlar doğurabiliyor.
Özellikle yatırım finansmanında kullanılan kaynaklarla işletme sermayesi ihtiyacına yönelik kredilerin muhasebe sonuçları aynı olmayabilir.
Bu nedenle mali müşavirlerin ve finans yöneticilerinin kredi belgelerini, banka hesap özetlerini ve ilgili mevzuatı birlikte değerlendirmesi önem taşıyor.
Yeni Düzenleme Geçmiş İşlemleri Kapsıyor Mu?
11723 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 5 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
Kararın ikinci maddesine göre düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Karar metninde geçmiş tarihlerde tamamlanmış bütün işlemlere otomatik olarak uygulanacağına ilişkin açık bir genel hüküm bulunmuyor.
Bu nedenle önceki dönemlerde gerçekleştirilen işlemler bakımından doğrudan geriye dönük istisna uygulanabileceği sonucuna varılmamalı.
Belirli bir kredinin hangi düzenlemeye tabi olduğunun belirlenmesinde işlem tarihi, hukuki niteliği ve ilgili mevzuatın yürürlük hükümleri önem taşıyor.
Şirketlerin geçmiş dönem işlemlerini değerlendirmesi gerektiğinde somut kredi belgeleri üzerinden inceleme yapılmalıdır.
İhracat Finansmanında Yeni İstisna Kapsamı
5 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe giren 11723 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, ihracat finansmanında kullanılan senet reeskont kredilerine ilişkin vergi, resim ve harç istisnasının kapsamını genişletti.
Yeni düzenlemeyle TCMB tarafından Türk Eximbank'a ve diğer bankalara açılan senet reeskont kredileri ilgili hükme dahil edildi.
Ayrıca önceki düzenlemedeki kısa vadeli ifadesi yeni kredi tanımından çıkarıldı.
Ancak karar, bütün ticari kredilere otomatik vergi muafiyeti getirmiyor.
İstisnanın uygulanabilmesi için ilgili finansman işleminin yürürlükteki mevzuatta belirtilen şartları karşılaması gerekiyor.
İhracatçı şirketler, bankalar, mali müşavirler ve finans yöneticileri açısından düzenleme, reeskont kredilerinin toplam işlem maliyetinin ve vergisel şartlarının değerlendirilmesi bakımından önem taşıyor.
İlgili kuruluşların kredi türünü, işlem tarihini ve istisna kapsamını doğru belirleyerek uygulama yapmaları gerekiyor.
