AB Dijital Ürün Pasaportu İçin Ticaret Bakanlığından Yeni Adım: Soru Toplama Anketi Yayımlandı
Ticaret Bakanlığı, Avrupa Birliği'nin Dijital Ürün Pasaportu (DPP) uygulamasına ilişkin iş dünyasının sorularını ve açıklığa kavuşturulması gereken konuları belirlemek amacıyla yeni bir anket yayımladı. 15 Ekim 2026 tarihli duyuruda, Avrupa Birliği'nin 2024/1781 sayılı Sürdürülebilir Ürünler için Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklilikleri Tüzüğü kapsamında geliştirilen Dijital Ürün Pasaportu mekanizmasına dikkat çekildi. Bakanlık tarafından hazırlanan anket, uygulamaya ilişkin belirsizliklerin ve bilgi ihtiyaçlarının tespit edilmesini amaçlıyor. Gelişme, özellikle Avrupa Birliği pazarına ürün sunan üreticiler, ihracatçılar ve tedarik zincirinde faaliyet gösteren işletmeler açısından önem taşıyor.
Ticaret Bakanlığı Dijital Ürün Pasaportu İçin Anket Başlattı
Ticaret Bakanlığı, 15 Ekim 2026 tarihinde resmî internet sitesinde “AB Dijital Ürün Pasaportu (DPP) Soru Toplama Anketi” başlıklı duyurusunu yayımladı.
Duyuruda, Avrupa Birliği'nin 2024/1781 sayılı Tüzüğü kapsamında oluşturulan Dijital Ürün Pasaportu uygulamasında açıklığa kavuşturulması gereken hususların tespit edilmesinin amaçlandığı belirtildi.
Bu kapsamda Bakanlık, elektronik ortamda erişilebilen bir anket bağlantısı paylaştı.
Anket, ürün pasaportu uygulamasının gereklilikleri konusunda işletmelerin karşılaştıkları belirsizliklerin belirlenmesi bakımından önem taşıyor.
Ancak anketin yayımlanması, Türkiye'deki bütün işletmelerin 15 Ekim 2026 tarihinde yeni bir ürün pasaportu düzenleme yükümlülüğüne girdiği anlamına gelmiyor.
Duyuru, öncelikle uygulamaya ilişkin soru ve bilgi ihtiyaçlarının toplanmasını konu alıyor.
Dijital Ürün Pasaportu Nedir?
Dijital Ürün Pasaportu, ürünlere ilişkin belirli bilgilerin elektronik ortamda erişilebilir hale getirilmesini öngören bir sistem.
Avrupa Birliği'nin sürdürülebilir ürünler yaklaşımı çerçevesinde geliştirilen bu mekanizma, ürünlerin belirli özelliklerine ilişkin bilgilerin tedarik zincirindeki ilgili taraflarla paylaşılmasını amaçlıyor.
Ürün pasaportlarında, ilgili ürün grubu için belirlenen kurallara bağlı olarak malzeme özellikleri, ürünün sürdürülebilirlik performansı, onarım olanakları, geri dönüştürülebilirlik ve diğer teknik bilgiler gündeme gelebiliyor.
Bu sistemin temel hedeflerinden biri, ürünlere ilişkin bilgilerin daha sistematik ve izlenebilir biçimde sunulması.
Böylece üreticiler, ithalatçılar, yetkili kuruluşlar ve diğer ilgili taraflar, kendilerine erişim yetkisi tanınan bilgilere dijital ortamda ulaşabilecek.
Ancak her ürün için aynı veri alanlarının bulunması veya bütün bilgilerin tüketicilere sınırsız biçimde açık olması öngörülmüyor.
Bilgi kapsamı ve erişim yetkileri, ilgili ürün grubuna ilişkin AB düzenlemelerine göre belirleniyor.
AB'nin 2024/1781 Sayılı Tüzüğü Neleri Düzenliyor?
Dijital Ürün Pasaportu sisteminin temel hukuki dayanaklarından biri, Avrupa Birliği'nin 2024/1781 sayılı Sürdürülebilir Ürünler için Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklilikleri Tüzüğü.
ESPR olarak bilinen bu düzenleme, belirli ürün gruplarında çevreye duyarlı tasarım gerekliliklerinin oluşturulmasına yönelik kapsamlı bir hukuki çerçeve sunuyor.
Tüzük, ürünlerin sürdürülebilirlik özellikleri ve bunlara ilişkin bilgilendirme yükümlülüklerinin belirlenmesine imkân sağlıyor.
Dijital Ürün Pasaportu da bu çerçevede geliştirilen araçlardan biri.
Ancak ESPR'nin yürürlükte bulunması, bütün ürün grupları için aynı tarihte aynı dijital pasaport yükümlülüğünün başladığı anlamına gelmiyor.
Ürünlere uygulanacak somut gereklilikler ve geçiş takvimleri, ilgili AB düzenlemeleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.
Dijital Ürün Pasaportunda Hangi Bilgiler Yer Alabilecek?
Ürün pasaportlarının içeriği, ürünün türüne ve ilgili AB düzenlemelerine bağlı olarak farklılaşabilecek.
Uygulanabilir kurallara göre ürünün kimlik bilgileri, teknik özellikleri, üretimle ilgili belirli veriler ve sürdürülebilirlik göstergeleri önem taşıyabiliyor.
Bazı ürün gruplarında dayanıklılık, onarılabilirlik veya malzeme bileşimi gibi verilerin paylaşılması gündeme gelebilir.
Benzer şekilde geri dönüşüm ve ürünün kullanım ömrü sonunda işlenmesine ilişkin bilgiler de ilgili gereklilikler kapsamında değerlendirilebilir.
Ancak bugün itibarıyla Türkiye'deki bütün şirketlerden belirli ve ortak bir DPP veri dosyası hazırlamaları istendiği yönünde bir Bakanlık açıklaması bulunmuyor.
İşletmelerin ürün grubuna özel kuralları ve AB'nin uygulama takvimini takip etmesi gerekiyor.
QR Kod ile Dijital Ürün Pasaportu Aynı Şey Mi?
Dijital Ürün Pasaportu, ürün bilgilerinin elektronik ortamda erişilebilir olmasına dayanan bir sistem.
Bu nedenle ürünlerin üzerinde yer alabilecek veri taşıyıcıları, dijital bilgiye erişim bakımından önem taşıyor.
QR kodlar bu amaçla kullanılabilecek teknolojiler arasında değerlendirilebilse de yalnızca bir QR kod oluşturmak, ürünün ilgili mevzuatta öngörülen bütün pasaport yükümlülüklerini yerine getirdiği anlamına gelmiyor.
Ürün pasaportunun içeriği, kullanılan tanımlayıcılar, veri erişimi ve teknik gereklilikler ilgili kurallara göre belirleniyor.
Dolayısıyla işletmelerin yalnızca ambalajlarına dijital bağlantı ekleyerek otomatik uyum sağladıklarını varsaymamaları gerekiyor.
Türk İhracatçıları Açısından Neden Önemli?
Avrupa Birliği, Türkiye'nin önemli ihracat pazarlarından biri.
Bu nedenle AB'nin ürünlere yönelik teknik ve çevresel düzenlemeleri, Türkiye'deki üreticiler ve ihracatçılar açısından önem taşıyor.
Özellikle belirli sanayi ürünlerinde üretim süreçlerine, ürünün bileşimine ve teknik özelliklerine ilişkin bilgilerin doğru biçimde hazırlanması gerekebilir.
Dijital Ürün Pasaportu uygulaması, kapsamına alınan ürün grupları bakımından bu bilgilerin elektronik ortamda yönetilmesini daha önemli hale getirebilir.
Ancak AB'ye ihracat yapan bütün şirketlerin aynı gün ve aynı kapsamda ürün pasaportu hazırlamak zorunda olduğu düşünülmemeli.
Ürün grubuna, ilgili düzenlemeye ve uygulama takvimine göre farklı koşullar söz konusu olabilir.
Üreticilerin Tedarik Zinciri Verileri Önem Kazanabilir
Dijital Ürün Pasaportu uygulaması, yalnızca nihai ürünü piyasaya sunan şirketleri ilgilendirmeyebilir.
Belirli ürün bilgilerinin oluşturulmasında ham madde tedarikçileri, ara malı üreticileri ve diğer tedarik zinciri paydaşları da rol üstlenebilir.
Örneğin nihai ürünün belirli malzeme özelliklerinin doğrulanabilmesi için tedarikçilerden teknik veri alınması gerekebilir.
Bu nedenle ürün ve tedarikçi bilgilerinin düzenli biçimde kayıt altına alınması, işletmeler açısından önem taşıyabilir.
Ancak yeni anket duyurusu, Türkiye'deki bütün tedarikçilerin anında ortak bir raporlama sistemine dahil edilmesi gerektiği anlamına gelmiyor.
Gerekli veri alanları ve bildirim sorumlulukları, ilgili ürün grubuna yönelik uygulama kurallarına göre belirlenecek.
Sanayi Şirketlerinde Dijital Veri Yönetimi Gündemde
Ürün pasaportu uygulamalarına hazırlık, işletmelerin üretim ve bilgi yönetimi süreçlerini de ilgilendiriyor.
Ürünlerin teknik özellikleri, bileşen bilgileri ve tedarik kayıtları farklı sistemlerde tutulabiliyor.
Bu nedenle ilgili verilerin doğru, güncel ve gerektiğinde erişilebilir olması önem taşıyor.
Özellikle birden fazla tedarikçiden malzeme temin eden işletmelerde veri tutarlılığı önemli bir konu olabilir.
Ancak işletmelerin yeni düzenlemeler nedeniyle belirli bir yazılımı satın almak zorunda olduğu veya Ticaret Bakanlığının tek bir özel yazılım sağlayıcısını zorunlu tuttuğu yönünde bir açıklama bulunmuyor.
Şirketlerin teknik hazırlıklarını kendi faaliyetlerine ve yürürlüğe girecek ürün bazlı gerekliliklere göre planlaması gerekiyor.
Anketin Amacı Nedir?
Ticaret Bakanlığının 15 Ekim 2026 tarihli duyurusu, Dijital Ürün Pasaportu mekanizması kapsamında açıklığa kavuşturulmasına ihtiyaç duyulan hususların belirlenmesini amaçlıyor.
Bu nedenle anket, doğrudan zorunlu ürün kaydı veya dijital pasaport düzenleme işlemi olarak değerlendirilmemeli.
Duyuruda anketin uygulanmasına ilişkin ayrıntılı bir zorunlu katılım hükmü veya başvuru yapmayan işletmeler için özel bir ceza tarifesi açıklanmıyor.
Ayrıca bütün firmalar için ortak bir son başvuru tarihi de belirtilmiyor.
Ankete erişmek isteyen ilgili işletmeler, Bakanlığın resmî bağlantısı üzerinden sorularını iletebilecek.
DPP ile Çevreci Reklam Kuralları Birbirinden Farklı
Avrupa Birliği'nin son dönemdeki çevresel düzenlemeleri, uygulamada birbirine karıştırılabiliyor.
Örneğin çevresel reklam iddialarına ilişkin düzenlemeler, ürünlerin tüketicilere hangi ifadelerle tanıtılabileceğiyle ilgileniyor.
Dijital Ürün Pasaportu ise belirli ürün bilgilerinin elektronik ortamda sunulması ve izlenebilirliğinin sağlanmasına odaklanıyor.
Bu nedenle bir ürünün reklamında “çevre dostu” ifadesinin kullanılmasına ilişkin kurallarla ürünün dijital pasaportunda bulunması gereken veri alanları aynı yükümlülük değil.
Şirketlerin ilgili AB düzenlemelerini ürün grubu ve faaliyet konusu bakımından ayrı ayrı değerlendirmesi önem taşıyor.
Bakanlığın Anketi Nereden Doldurulabilecek?
Ticaret Bakanlığı, hazırladığı ankete resmî internet sitesi üzerinden erişim sağlıyor.
İlgili bağlantı:
https://anketler.ticaret.gov.tr/anket-cevapla/405
Duyuruda, anketin Dijital Ürün Pasaportu mekanizmasına ilişkin açıklanması gereken konuların tespiti için hazırlandığı belirtiliyor.
Bu nedenle uygulamaya yönelik soruları bulunan işletmelerin resmî anketi incelemesi yararlı olabilir.
Ancak anketin doldurulması, bir şirketin gelecekteki bütün DPP yükümlülüklerini yerine getirdiği veya herhangi bir AB ürün uygunluk belgesi aldığı anlamına gelmiyor.
Dijital Ürün Pasaportu İçin Hazırlık Süreci Önem Kazanıyor
Ticaret Bakanlığının 15 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı yeni duyuru, Avrupa Birliği'nin Dijital Ürün Pasaportu sistemine ilişkin bilgi ihtiyaçlarının belirlenmesine yönelik bir adım oluşturuyor.
Bakanlık, 2024/1781 sayılı AB Tüzüğü kapsamında geliştirilen mekanizmayla ilgili soruların toplanması amacıyla elektronik bir anket erişime açtı.
Dijital Ürün Pasaportu, ilgili ürün gruplarında teknik ve sürdürülebilirlik bilgilerinin elektronik ortamda sunulmasına yönelik bir sistem olarak geliştiriliyor.
Türkiye'den AB pazarına ürün sunan işletmeler açısından ürün bazlı gerekliliklerin, veri yönetiminin ve uygulama takviminin takip edilmesi önem taşıyor.
Ancak 15 Ekim 2026 tarihli duyuru, bütün ürünlerde dijital pasaport zorunluluğunun aynı gün başladığı anlamına gelmiyor.
İşletmelerin kendi sektörleriyle bağlantılı güncel düzenlemeleri incelemesi ve açıklığa kavuşturulmasını istedikleri konuları Bakanlığın anketi üzerinden iletmesi mümkün.
