Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde Fon, İstisna ve Asgari Vergi Düzenlemesi
Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde değişiklik yapan Seri No: 25 Tebliği, 24 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan Tebliğ ile yatırım fonları ve yatırım ortaklıklarının kazanç istisnası, istisna uygulamalarında kar-zarar değerlendirmesi ve yurt içi asgari kurumlar vergisinden indirilecek yatırıma katkı tutarının hesabına ilişkin yeni açıklamalar yapıldı.
Düzenleme, 7524 sayılı Kanun ve 7566 sayılı Kanun ile Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişikliklerin uygulamasına yönelik hükümleri içeriyor.
Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Seri No: 25 Ne Getiriyor?
Tebliğ, 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde bazı bölümlere yeni açıklamalar ekliyor.
Öne çıkan başlıklar arasında Türkiye’de kurulu yatırım fonları ve yatırım ortaklıklarının kazanç istisnası, taşınmaz kazançlarında kar dağıtımı şartı, istisna kazançlarda kar ve zararların nasıl dikkate alınacağı ile yurt içi asgari kurumlar vergisinde yatırıma katkı tutarı hesabı bulunuyor.
Yatırım Fonları ve Ortaklıklarında Kar Dağıtımı Şartı Nasıl Uygulanacak?
Türkiye’de kurulu fonlar ile yatırım ortaklıklarının kazanç istisnasında kar dağıtımı şartına ilişkin açıklamalar netleştirildi.
Buna göre, 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara ilişkin avans kar payları da kar dağıtımı hesabında dikkate alınacak.
Taşınmazlardan elde edilen kazançlarda ise dağıtıma esas tutar, taşınmaz hasılatından bu faaliyet nedeniyle yüklenilen gider ve maliyetlerin düşülmesiyle bulunacak.
Taşınmaz Faaliyetlerinde Zarar Varsa Kar Dağıtımı Şartı Aranacak mı?
Tebliğe göre, taşınmaz faaliyetleri veya toplam faaliyetler zararla sonuçlanırsa istisna için kar dağıtımı şartı aranmayacak.
Ancak taşınmaz faaliyetleri karla, diğer faaliyetler zararla sonuçlanırsa ve toplam kazanç taşınmaz kazancından düşük kalırsa, toplam kazancın yarısının dağıtılması istisna uygulaması için yeterli olacak.
Müşterek Giderler Nasıl Dağıtılacak?
Taşınmaz faaliyetleri ile diğer faaliyetlerin birlikte yürütülmesi halinde müşterek genel giderler, cari yılda oluşan maliyetlerin birbirine oranı esas alınarak dağıtılacak.
Ortak kullanılan tesisat, makine ve taşıtlara ilişkin amortismanlar ise bu kıymetlerin hangi faaliyette kaç gün kullanıldığına göre ayrılacak. Kullanım süresi belirlenemiyorsa amortismanlar müşterek genel giderlerle birlikte dağıtıma tabi tutulacak.
Taşınmaz Geliri Olmayan Fonlar İçin Şart Var mı?
Faaliyet alanı gereği portföyüne veya aktifine taşınmaz alamayan ve inşaat projesi yapamayan fon ve ortaklıklarda kar dağıtımı şartı aranmayacak.
Ancak bu fon veya ortaklıklar herhangi bir şekilde taşınmaz kazancı elde ederse, söz konusu kazançlar bakımından istisnadan yararlanmak için kar dağıtımı şartını yerine getirmeleri gerekecek.
Kanuni Yedek Akçeler Dağıtılacak Kazançta Dikkate Alınacak mı?
Dağıtılması gereken kazancın hesabında, Türk Ticaret Kanunu uyarınca ayrılması zorunlu kanuni yedek akçeler dikkate alınabilecek.
Taşınmaz gelirlerine isabet eden kanuni yedek akçe düşüldükten sonra kalan tutarın yüzde 50’si dağıtıma konu edilecek.
Tebliğde ayrıca karın sermayeye eklenmesinin kar dağıtımı sayılmayacağı açıkça belirtildi. Bu nedenle kar paylarının sermayeye ilavesi, kar dağıtımı şartının yerine getirilmesi için yeterli olmayacak.
İstisna Uygulamalarında Kar ve Zarar Nasıl Değerlendirilecek?
Tebliğe eklenen yeni bölümle, kurumlar vergisi istisnalarında kar ve zararların değerlendirilme yöntemi iki ayrı başlık altında açıklandı.
Buna göre istisnalar faaliyet esaslı ve işlem esaslı olmak üzere iki grupta ele alınacak.
Faaliyet Esaslı İstisna Nedir?
Faaliyet esaslı istisnalarda, aynı istisna kapsamındaki faaliyetler bir bütün olarak değerlendirilecek.
Aynı istisna konusuna giren bir faaliyetten kazanç, başka bir faaliyetten zarar doğarsa, bu tutarlar birlikte dikkate alınacak ve net sonuç üzerinden istisna uygulanacak.
Bu gruba; yatırım fon ve ortaklıklarının kazanç istisnası, yurt dışı şube kazançları, yurt dışı inşaat ve teknik hizmet kazançları, eğitim ve öğretim kazanç istisnası, serbest bölge kazançları ve teknoloji geliştirme bölgelerinde elde edilen kazançlar örnek gösterildi.
Teknokent Kazançlarında Zarar Mahsup Edilecek mi?
Evet. Örneğin bir şirket teknoloji geliştirme bölgesinde yürüttüğü bir projeden kazanç, başka bir projeden zarar elde ederse, bu sonuçlar birlikte değerlendirilecek.
Net kazanç bulunması halinde bu tutar istisna kapsamında kurumlar vergisinden istisna edilecek.
İşlem Esaslı İstisna Nedir?
İşlem esaslı istisnalarda her işlem ayrı ayrı değerlendirilecek.
Bir işlemden doğan kazanç istisna kapsamında olsa bile, başka bir işlemden doğan zarar bu kazançtan düşülemeyecek. Her işlemin sonucu kendi içinde dikkate alınacak.
Bu gruba; iştirak kazançları, yurt dışı iştirak kazançları, emisyon primi kazancı, taşınmaz ve iştirak hissesi satış kazancı, sat-kirala-geri al işlemleri ve varlık kiralama işlemlerinden doğan kazanç istisnaları örnek verildi.
Taşınmaz Satışlarında Zarar Nasıl Dikkate Alınacak?
Tebliğde verilen örneğe göre, bir şirket bankaya olan borcuna karşılık iki ayrı taşınmazını satarsa, her satış ayrı işlem olarak değerlendirilecek.
Bir taşınmaz satışından kazanç doğarsa bu kazanç istisna edilecek. Diğer taşınmaz satışından zarar doğarsa, bu zarar istisna kazançtan mahsup edilmeyecek ve kanunen kabul edilmeyen gider olarak beyannameye yansıtılacak.
Dördüncü Geçici Vergilendirme Dönemi İçin Ne Değişti?
Tebliğin ilgili bölümünde yapılan değişiklikle metne “dördüncü geçici vergilendirme dönemi” ifadesi eklendi.
Bu değişiklik, Tebliğin 10.6.5.1 numaralı bölümündeki uygulama açıklamalarının kapsamını netleştirmeye yönelik olarak yapıldı.
Asgari Kurumlar Vergisinde Yatırıma Katkı Tutarı Nasıl Hesaplanacak?
Tebliğ ile yurt içi asgari kurumlar vergisi uygulamasında, asgari kurumlar vergisinden indirilecek yatırıma katkı tutarının tespitine ilişkin yeni açıklamalar yapıldı.
Buna göre, 2 Ağustos 2024 tarihinden önce mevcut yatırım teşvik belgelerinde kayıtlı yatırım tutarı dikkate alınacak. Bu tarihten sonra yatırım teşvik belgesinde yapılan revizeler sonucu ortaya çıkan yatırım tutarı artışları, asgari kurumlar vergisinden indirilecek yatırıma katkı tutarı hesabına dahil edilmeyecek.
Revize Edilen Yatırım Teşvik Belgelerinde Hangi Yöntemler Kullanılacak?
Yatırım teşvik belgesini 2 Ağustos 2024 tarihinden önce alan ve bu tarihten sonra revize ettiren mükellefler için iki yöntem öngörülüyor.
Birinci yöntemde, alınmayan verginin tamamı 2 Ağustos 2024 öncesi belgede kayıtlı yatırım tutarına göre hesaplanan yatırıma katkı tutarından düşülebilecek.
İkinci yöntemde ise alınmayan vergi, 2 Ağustos 2024 öncesi ve sonrası yatırım tutarlarına göre oranlanarak dikkate alınabilecek. Ancak revize sonrası artışa isabet eden yatırıma katkı tutarı, asgari kurumlar vergisinden indirilemeyecek.
Tebliğ Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?
Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Seri No: 25, 24 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.
Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütecek.
Şirketler İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?
Yeni Tebliğ, özellikle fonlar, yatırım ortaklıkları, gayrimenkul yatırım ortaklıkları, teknoloji geliştirme bölgesinde faaliyet gösteren şirketler, serbest bölge kazancı bulunan mükellefler ve yatırım teşvik belgesi kapsamında indirimli kurumlar vergisi uygulayan şirketler için önemli sonuçlar doğuruyor.
Şirketlerin, istisna kazançlarını faaliyet esaslı veya işlem esaslı olarak doğru sınıflandırması, taşınmaz kazançlarında kar dağıtımı şartını net kazanç üzerinden değerlendirmesi ve asgari kurumlar vergisi hesabında 2 Ağustos 2024 öncesi yatırım tutarlarını ayrıca takip etmesi gerekiyor.
