Ekonomi Haber

Kıdem Tazminatında Satış Primi Kararı: Yargıtay’dan Emsal Karar

Yargıtay, hedefe bağlı ve değişken satış primlerinin kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücrete dahil edilmesi gerektiğine karar verdi.

Abone Ol

Kıdem Tazminatında Satış Primi Kararı: Değişken Primler Giydirilmiş Ücrete Dahil Edilecek

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, satış hedeflerine bağlı olarak ödenen ve dönemden döneme değişen primlerin kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücretin hesaplanmasında dikkate alınması gerektiğine karar verdi.

Yüksek Mahkeme, satış priminin her ay aynı tutarda ödenmemesinin veya yalnızca hedefin gerçekleştiği dönemlerde kazanılmasının, bu ödemenin kıdem tazminatı hesabı dışında bırakılması için yeterli olmadığı sonucuna ulaştı.

Karar, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 14 Nisan 2026 tarihli, 2026/985 Esas ve 2026/3157 Karar sayılı dosyasında oy birliğiyle verildi.

Yargıtay’ın Satış Primi Kararı Ne Anlama Geliyor?

Karara göre satış rakamı, performans hedefi veya benzeri ölçütlere göre hesaplanan primler değişkenlik gösterse bile kıdem tazminatına esas ücretin belirlenmesinde dikkate alınabilir.

Burada önemli olan, primin her ay aynı tutarda ödenmesi değil, iş ilişkisinin bir parçası olarak işçiye fiilen sağlanan para veya para ile ölçülebilen bir menfaat niteliği taşımasıdır.

Yargıtay, somut olayda işçinin satış hedefini gerçekleştirdiği dönemlerde prim aldığını kabul ederek son bir yılda ödenen primlerin ortalamasının giydirilmiş ücrete eklenmesi gerektiğine hükmetti.

Kısa Sonuç

Hedefe bağlı ve tutarı değişken satış primleri, sırf her ay ödenmediği veya miktarı değiştiği gerekçesiyle kıdem tazminatı hesabından çıkarılamaz.

İşçinin son bir yılda aldığı satış primleri bordrolar üzerinden belirlenmeli, aylık ortalaması hesaplanmalı ve kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücrete eklenmelidir.

Davanın Konusu Neydi?

Davacı işçi, işyerinde takım lideri olarak çalıştığını ve temel ücretinin yanı sıra satış miktarına göre prim aldığını belirtti.

İşçi ayrıca yemek, yol ve özel sağlık sigortası yardımlarından yararlandığını ileri sürdü.

Davacı, iş sözleşmesini şu gerekçelerle haklı nedenle feshettiğini savundu:

  • Ödenmeyen işçilik alacaklarının bulunması
  • Satış hedeflerinin keyfî biçimde belirlenmesi
  • Prim almasının engellenmesi
  • Eşit davranma borcuna aykırı uygulamalar yapılması
  • Üstleri tarafından ağır işler verilmesi
  • Performansı hakkında ağır ithamlarda bulunulması
  • Psikolojik taciz niteliğinde davranışlara maruz kalması

İşçi, haftalık çalışma süresinin yasal sınırı aştığını, sayım, toplantı ve eğitimler nedeniyle ek çalışmalar yaptığını belirterek kıdem tazminatı ile fazla çalışma ücretinin ödenmesini talep etti.

İşverenin Savunması

Davalı işveren, işçinin iş sözleşmesini haklı bir neden olmadan istifa ederek sona erdirdiğini savundu.

İşveren ayrıca şu iddialarda bulundu:

  • İşçilik alacaklarının eksiksiz ödendiği
  • Satış primlerinin hedefe bağlı olduğu
  • İşçinin satış hedeflerini gerçekleştiremediği
  • İşyerinde denkleştirme esasına göre çalışma yapıldığı
  • Fazla çalışma ücretlerinin bordrolara yansıtılarak ödendiği

İşveren bu gerekçelerle davanın reddini istedi.

İlk Derece Mahkemesi Ne Karar Verdi?

İlk Derece Mahkemesi, puantaj kayıtlarının bulunduğu dönemler bakımından bu kayıtları esas aldı.

Mahkeme, işçinin ödenmemiş 19,5 saatlik fazla çalışma ücreti bulunduğunu belirledi.

Puantaj kaydı bulunmayan dönemler için tanık anlatımları ve davacının talebi dikkate alındı.

Buna göre işçinin:

  • Ayda iki hafta 14 saat
  • Ayda iki hafta 6 saat
  • Sayım nedeniyle yılda bir hafta ilave 2 saat

fazla çalışma yaptığı kabul edildi.

Mahkeme, fesih tarihinde ödenmemiş fazla çalışma ücreti bulunması nedeniyle işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğine karar verdi.

Kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücreti talepleri kısmen kabul edildi.

Bölge Adliye Mahkemesi Satış Primini Hesaptan Çıkardı

İşverenin istinaf başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi, işçinin ödenmemiş fazla çalışma ücretinin bulunduğu ve feshin haklı nedene dayandığı yönündeki tespitleri yerinde buldu.

Ancak bordrolarda “ÇPS Bonus” adıyla gösterilen primlerin devamlılık taşımadığı sonucuna ulaştı.

Bölge Adliye Mahkemesi, işçinin 28 Eylül 2021 tarihli ihtarındaki açıklamaların da primlerin sürekli olmadığını gösterdiğini değerlendirdi.

Bu nedenle satış primi kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücretten çıkarıldı.

Günlük ücret hesabına eklenen 11,46 TL’nin mahsup edilmesi gerektiği kabul edilerek İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırıldı ve yeniden hüküm kuruldu.

Yargıtay Değişken Satış Primlerinin Ücrete Eklenmesi Gerektiğini Belirtti

Davacı işçi, çalışma döneminin büyük bölümünde düzenli olarak prim aldığını ve bu ödemelerin kıdem tazminatına esas ücrete eklenmesi gerektiğini ileri sürerek kararı temyiz etti.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işçinin satış primine ilişkin itirazını haklı buldu.

Kararda, kıdem tazminatına esas ücretin hesaplanmasında yalnızca 4857 sayılı İş Kanunu’nun 32’nci maddesinde düzenlenen asıl ücretin dikkate alınamayacağı belirtildi.

İşçiye sağlanan para veya para ile ölçülebilen diğer menfaatlerin de giydirilmiş ücrete dahil edilmesi gerektiği ifade edildi.

Hedefe Bağlı Prim Olması Sonucu Değiştirmedi

Yargıtay, satış rakamları veya başka performans verileri üzerinden hesaplanan primlerin değişken olmasının, bu ödemelerin kıdem tazminatı hesabından çıkarılmasını gerektirmediğini vurguladı.

Dosyadaki taraf açıklamaları, tanık beyanları ve ücret bordroları birlikte değerlendirildiğinde işçinin belirli satış hedeflerini gerçekleştirdiği dönemlerde prim aldığı tespit edildi.

Yüksek Mahkeme, primin yalnızca hedefin gerçekleştiği dönemlerde ödenmesini, ödemenin giydirilmiş ücret dışında tutulması için yeterli görmedi.

Bu nedenle mevcut bordrolar esas alınarak son bir yılda ödenen primlerin aylık ortalamasının hesaplanması ve bulunan tutarın kıdem tazminatına esas ücrete eklenmesi gerektiğine karar verildi.

Satış Primi Kıdem Tazminatına Dahil Edilir mi?

Yargıtay kararına göre satış primi, iş ilişkisinin bir parçası olarak ödeniyorsa ve bordro kayıtlarıyla tespit edilebiliyorsa kıdem tazminatı hesabında dikkate alınabilir.

Primin her ay aynı miktarda ödenmesi şart değildir.

Satış miktarına, performansa veya hedef gerçekleşmesine göre değişen primler de geniş anlamda ücret kapsamında değerlendirilebilir.

Dolayısıyla satış primi:

  • Tutarının değişken olması
  • Her ay ödenmemesi
  • Hedef gerçekleşmesine bağlı olması
  • Belirli dönemlerde kazanılması

gibi nedenlerle tek başına kıdem tazminatı hesabı dışında bırakılamaz.

Giydirilmiş Ücrete Hangi Ödemeler Dahil Edilir?

Kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücret hesaplanırken asıl ücrete ek olarak işçiye sağlanan para ve para ile ölçülebilen menfaatler dikkate alınır.

Yargıtay kararında giydirilmiş ücrete dahil edilebilecek ödemeler arasında şunlar sayıldı:

  • İkramiye
  • Devamlılık gösteren prim
  • Satış primi
  • Performans primi
  • Yakacak yardımı
  • Giyecek yardımı
  • Kira yardımı
  • Aydınlatma yardımı
  • Servis yardımı
  • Yol yardımı
  • Yemek yardımı
  • Özel sağlık sigortası
  • Hayat sigortası prim ödemeleri
  • Benzeri para veya para ile ölçülebilen menfaatler

Kararda özel sağlık sigortası yardımı ile hayat sigortası primlerinin de işçiye sağlanan para ile ölçülebilen menfaatler arasında olduğu belirtildi.

Satış Primi Kıdem Tazminatına Nasıl Yansıtılır?

Yargıtay kararlarında ücret dışındaki para veya para ile ölçülebilen menfaatlerin kıdem tazminatına yansıtılmasında son bir yıllık ödemeler esas alınır.

Genel hesaplama yöntemine göre son bir yılda yapılan ödemelerin toplamı 365’e bölünerek bir günlük tutar bulunur.

Genel Formül

Son bir yılda yapılan toplam ödeme ÷ 365 = Günlük ek menfaat tutarı

Bulunan günlük tutar, işçinin günlük çıplak ücretine eklenir.

Somut dosyada ise Yargıtay, mevcut bordrolardaki son bir yıllık satış primlerinin aylık ortalamasının bulunarak kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücrete eklenmesini istedi.

Yılda Bir veya İki Kez Yapılan Ödemeler Nasıl Hesaplanır?

Dönemsel niteliği bulunmayan para veya para ile ölçülebilen menfaatler de kıdem tazminatı hesabına dahil edilebilir.

Örneğin:

  • Yılda bir kez verilen yakacak yardımı
  • Yılda iki kez ödenen bayram harçlığı
  • Yıllık prim
  • Dönemsel ikramiye

gibi ödemelerin yıllık toplamı 365’e bölünerek günlük ücret hesabına yansıtılır.

Bir ödemenin aylık yapılmaması, tek başına kıdem tazminatı hesabı dışında bırakılmasını gerektirmez.

Fazla Çalışma Ücretinin Ödenmemesi Haklı Fesih Sayıldı

Yargıtay, işverenin işçinin istifa ettiği yönündeki savunmasını kabul etmedi.

Fesih tarihinde işçinin ödenmemiş fazla çalışma alacağının bulunduğu tespit edildiğinden iş sözleşmesinin işçi tarafından haklı nedenle feshedildiği yönündeki değerlendirme korundu.

Böylece işçinin kıdem tazminatına hak kazandığı kabul edilmiş oldu.

İşverenin Temyiz İtirazları Reddedildi

İşveren vekili temyiz başvurusunda şu iddiaları ileri sürdü:

  • İşçinin istifa ettiği
  • Tüm işçilik alacaklarının ödendiği
  • Satış hedeflerine ulaşılamadığı
  • Prim ve yardımların devamlılık taşımadığı
  • Yol ve sağlık sigortası yardımlarının giydirilmiş ücrete eklenemeyeceği
  • Takım lideri olan işçinin fazla çalışma saatlerini kendisinin belirlediği

Yargıtay, işverenin temyiz itirazlarının tamamını yerinde görmedi.

Davacı işçinin ise satış primine ilişkin itirazı dışındaki diğer temyiz itirazları reddedildi.

Usuli Kazanılmış Hak Gözetilecek

Yargıtay, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yalnızca işveren tarafından istinaf başvurusu yapıldığını dikkate aldı.

Bu nedenle yeniden yapılacak kıdem tazminatı hesabında işveren lehine oluşan usuli kazanılmış hakların korunması gerektiği belirtildi.

Son bir yıldaki satış primlerinin aylık ortalaması giydirilmiş ücrete eklenecek ancak yeniden kurulacak hükümde işveren lehine oluşmuş usuli sınırlar aşılamayacak.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararı Bozuldu

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, son bir yılda ödenen satış primlerinin aylık ortalaması bulunarak giydirilmiş ücrete eklenmesi gerekirken primlerin tamamen hesap dışı bırakılmasını hatalı buldu.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı bu nedenle oy birliğiyle bozuldu.

Dosyanın yeniden karar verilmek üzere ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar verildi.

Bozma kararıyla işçiye ödenecek kıdem tazminatının kesin tutarı belirlenmedi.

Tutar, son bir yıllık bordrolardaki satış primleri ve usuli kazanılmış hak sınırı gözetilerek yeniden hesaplanacak.

Kararın İşverenler Açısından Önemi

Karar, satış ve performans primi uygulayan işverenler açısından önemli sonuçlar doğurmaktadır.

İşverenlerin şu konulara dikkat etmesi gerekir:

  • Satış primi ödeme sisteminin yazılı ve açık kurallara bağlanması
  • Hedef ve performans kriterlerinin objektif biçimde belirlenmesi
  • Prim ödemelerinin bordroda doğru gösterilmesi
  • Son bir yıllık prim kayıtlarının eksiksiz tutulması
  • Kıdem tazminatı hesabında değişken primlerin otomatik olarak dışlanmaması
  • Yol, yemek ve özel sağlık sigortası gibi menfaatlerin ayrıca değerlendirilmesi

Prim tutarının değişken olması veya her ay ödenmemesi, bu ödemenin kıdem tazminatı hesabına dahil edilmeyeceği anlamına gelmez.

Kararın İşçiler Açısından Önemi

Satış, performans veya hedef primi alan işçiler bakımından karar şu sonuçları ortaya koymaktadır:

  • Primlerin her ay aynı tutarda olması gerekmez.
  • Hedef gerçekleşmesine bağlı ödemeler kıdem tazminatına dahil edilebilir.
  • Son bir yıllık bordrolar hesaplamada önem taşır.
  • Bordro, banka kaydı ve ücret pusulası gibi belgeler prim ödemesinin ispatında kullanılabilir.
  • İşçiye sağlanan özel sağlık sigortası, yemek ve yol yardımı da giydirilmiş ücret hesabında dikkate alınabilir.

Sık Sorulan Sorular

Satış primi kıdem tazminatına dahil edilir mi?

Evet. Satış primi iş ilişkisinin bir parçası olarak ödeniyor ve bordro kayıtlarıyla tespit edilebiliyorsa kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücrete dahil edilebilir.

Primin her ay ödenmesi gerekir mi?

Hayır. Primin her ay aynı tutarda veya kesintisiz ödenmesi şart değildir. Hedef gerçekleşmesine bağlı olarak değişken biçimde ödenen primler de dikkate alınabilir.

Satış primi nasıl hesaplanır?

Genel olarak son bir yılda yapılan prim ödemeleri esas alınır. Ödemelerin toplamı yıllık veya aylık ortalamaya dönüştürülerek giydirilmiş ücrete eklenir.

Performans primi de kıdem tazminatına dahil edilir mi?

Performans primi düzenli bir ücret unsuru veya işçiye sağlanan para ile ölçülebilen bir menfaat niteliği taşıyorsa kıdem tazminatı hesabında dikkate alınabilir.

Özel sağlık sigortası kıdem tazminatına dahil edilir mi?

Yargıtay kararına göre işveren tarafından karşılanan özel sağlık sigortası primi, para ile ölçülebilen bir menfaat olduğundan giydirilmiş ücrete dahil edilebilir.

Yol ve yemek yardımı kıdem tazminatına eklenir mi?

Evet. İşçiye düzenli biçimde sağlanan yol ve yemek yardımları kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücretin hesaplanmasında dikkate alınabilir.

İş kazası veya fazla çalışma bu kararın konusu mu?

Kararın temel bozma nedeni satış priminin kıdem tazminatı hesabından çıkarılmasıdır. Bununla birlikte somut olayda ödenmemiş fazla çalışma ücreti de işçinin haklı fesih gerekçesi olarak kabul edilmiştir.

Sonuç

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 14 Nisan 2026 tarihli kararı, hedefe bağlı ve tutarı değişken satış primlerinin kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücretin dışında bırakılamayacağını ortaya koydu.

Primin her ay aynı tutarda ödenmemesi veya yalnızca satış hedefinin gerçekleştiği dönemlerde kazanılması sonucu değiştirmiyor.

İşçinin son bir yılda aldığı satış primleri bordrolar üzerinden belirlenmeli, ortalaması hesaplanmalı ve kıdem tazminatına esas ücrete eklenmelidir.

Karar Bilgileri

Mahkeme: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No: 2026/985
Karar No: 2026/3157
Karar Tarihi: 14.04.2026
Karar Sonucu: Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması