Şirketlerin Coğrafi Veri Kullanımına Yeni Düzenleme: İzin, Ücret ve Ceza Kuralları Değişti

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, coğrafi verilerin ticari amaçlarla toplanması, üretilmesi, paylaşılması ve satılmasına ilişkin yeni kuralları yürürlüğe koydu. 14 Ekim 2026 tarihli ve 33400 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği ile izin başvuruları, ücretlendirme, personel yeterliliği, veri paylaşımı ve idari yaptırımlara ilişkin usul ve esaslar yeniden belirlendi. Düzenlemeye göre işletmelerin kendi merkez, şube ve acentelerinin adres ve konumlarını internet sitelerinde veya sosyal medya hesaplarında paylaşmaları izin yükümlülüğünden muaf olacak. Buna karşılık kapsam dahilindeki ticari coğrafi veri faaliyetleri için Bakanlıktan izin alınması gerekecek.

Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği Yayımlandı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği, 14 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

Düzenleme, Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi kapsamında yer alan verilerle gerçekleştirilen ticari faaliyetleri kapsıyor.

Gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri ile yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yönetmelikte belirtilen koşullarda coğrafi veri toplamak, üretmek, paylaşmak veya satmak için Bakanlıktan izin almak zorunda olacak.

Yeni düzenlemeyle daha önce yürürlükte bulunan 2021 tarihli Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği ve Coğrafi Veri Lisans Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldı.

Ancak önceki düzenlemeler kapsamında verilmiş izin ve lisans belgelerinin geçerlilik süreleri sona erene kadar kullanılabilmesi öngörüldü.

Bu nedenle mevcut belge sahiplerinin durumlarıyla ilk defa izin başvurusu yapacak işletmelerin durumlarının ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

Coğrafi Veri Nedir?

Coğrafi veri, belirli bir konuma veya coğrafi alana ilişkin bilgileri ifade ediyor.

Bu veriler; haritalama, konum analizi, altyapı planlaması, taşınmaz değerlendirmeleri ve çeşitli bilgi sistemlerinde kullanılabiliyor.

Ancak yeni yönetmeliğin kapsamı, coğrafi konumla bağlantılı bütün bilgilerin ayrım yapılmaksızın izne tabi tutulduğu anlamına gelmiyor.

Düzenleme, Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi kapsamındaki verilerle yürütülen ticari faaliyetleri esas alıyor.

Bu nedenle bir işletmenin izin yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı belirlenirken hangi verinin kullanıldığı ve bu veri üzerinde hangi ticari faaliyetin gerçekleştirildiği önem taşıyor.

Şirketlerin Adres Paylaşmasına İzin Gerekmeyecek

Yeni yönetmeliğin en dikkat çekici hükümlerinden biri, işletmelerin kendi adres ve konum bilgilerini paylaşmasına ilişkin muafiyet oldu.

Yönetmeliğin 6'ncı maddesine göre gerçek kişiler ve şirketlerin faaliyet gösterdikleri merkez, şube ve acentelerine ait adres ve konum verilerini kendi internet sitelerinde veya sosyal medya hesaplarında paylaşmaları izin yükümlülüğünden muaf tutuldu.

Böylece işletmelerin müşterilerine faaliyet adreslerini ve konum bilgilerini duyurması, bu hüküm kapsamında ayrıca coğrafi veri izni alınmasını gerektirmeyecek.

Ayrıca fatura düzenlemek amacıyla talep edilen adres bilgileri de izin yükümlülüğü dışında bırakıldı.

Ancak bu muafiyetlerin, coğrafi veri toplayan ve ticari amaçla satan bütün şirketleri kapsadığı düşünülmemeli.

İşletmenin kendi adresini paylaşması ile farklı konum verilerini ticari ürün veya hizmet olarak sunması farklı faaliyetlerdir.

Hangi Faaliyetlerde İzin Alınması Gerekiyor?

Yönetmeliğe göre Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi kapsamında yer alan verilerin ticari amaçlarla toplanması, üretilmesi, paylaşılması veya satılması izin yükümlülüğüne tabi bulunuyor.

Bu kapsamda faaliyet gösteren işletmelerin, çalışmalarına başlamadan önce Bakanlığın elektronik altyapısı üzerinden başvuru yapması gerekiyor.

Başvuruda faaliyet konusu, kullanılacak veri teması ve çalışma bölgesine ilişkin bilgiler sunulacak.

İzin değerlendirmesinde işletmenin gerçekleştireceği faaliyet ve coğrafi kapsam önem taşıyacak.

Ancak yalnızca harita kullanan veya müşterilerine adres bilgisi gösteren her işletmenin otomatik olarak izin almak zorunda olduğu söylenemez.

Yükümlülük, yönetmelikte tanımlanan ticari coğrafi veri faaliyetinin mevcut olup olmadığına göre belirlenecek.

İlk Faaliyet Yılında İzin Bedeli Alınmayacak

Yeni yönetmelikte ilk defa ticari faaliyete başlayan Türk vatandaşı gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri için önemli bir hüküm yer aldı.

Buna göre ilk kez ticari faaliyete başlanan yıl içerisinde, kapsam dahilindeki coğrafi veri faaliyetleri için izin bedeli alınmayacak.

Ancak bedel alınmaması, izin alma yükümlülüğünün ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

Söz konusu kişi ve şirketlerin faaliyetlerine başlamadan önce gerekli izin başvurusunu yapması gerekiyor.

Böylece düzenleme, yeni faaliyete başlayan işletmelere ilk yıl bakımından mali kolaylık sağlarken izin ve kayıt sistemini uygulamaya devam ediyor.

İzin Süresi Bir ile Beş Yıl Arasında Olacak

Coğrafi veri izinleri belirli süreler için verilecek.

Yönetmeliğe göre izin belgesinin geçerlilik süresi, başvuru sahibinin talebi ve Bakanlığın onayı doğrultusunda bir yıldan az, beş yıldan fazla olmayacak.

Başvurular elektronik ortamda değerlendirilecek ve sonuç başvuru sahibine 30 gün içerisinde bildirilecek.

Başvurusu onaylanan işletmelerin ödemesi gereken izin bedelini 15 gün içerisinde yatırması gerekecek.

Belirlenen sürede ödeme yapılmaması halinde başvuru geçersiz sayılacak.

Ayrıca izne konu verilerin, çalışma bölgesinin veya izin süresinin değişmesi durumunda yeniden başvuru yapılması öngörülüyor.

Bu nedenle işletmelerin faaliyet kapsamındaki değişiklikleri izin belgeleriyle birlikte değerlendirmesi önem taşıyor.

Coğrafi Veri Faaliyetlerinde Personel Yeterliliği Aranacak

Yeni düzenleme, şirketlerin coğrafi veri faaliyetlerinde çalıştıracakları personele ilişkin yeterlilik koşullarını da belirledi.

Personel şartları, faaliyet gösterilecek coğrafi alanın büyüklüğüne göre farklılaşıyor.

CBS, Coğrafi Bilgi Sistemi anlamına geliyor.

Yönetmelikte mesleki yeterlilik belgesine alternatif olarak Coğrafi Bilgi Sistemleri alanında ön lisans, lisans veya yüksek lisans mezuniyetine de yer verildi.

Bu nedenle belirtilen personel şartının yalnızca mesleki yeterlilik belgesiyle karşılanabileceği düşünülmemeli.

İşletmelerin çalışma bölgesi ve personel niteliklerini başvurudan önce kontrol etmesi gerekiyor.

İzin Ücretleri Nasıl Hesaplanacak?

Coğrafi veri faaliyetleri için uygulanacak izin bedelleri, işletmenin faaliyet kapsamına göre farklılaşacak.

Türk vatandaşı gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri açısından ücret hesaplamasında veri teması sayısı, çalışma bölgesi, izin süresi ve son hesap dönemindeki net satış veya satış hasılatı gibi unsurlar dikkate alınacak.

Yönetmelikte izin katsayısı bedelinin 2024 yılı için 1.750 TL olarak belirlendiği ifade ediliyor.

Ancak bu tutar, 2026 yılında bütün işletmelerin ödeyeceği sabit izin ücreti değil.

İlgili katsayı ve hasılat dilimleri yeniden değerleme oranına göre güncellenecek.

Güncel tutarlar Bakanlığın yıllık birim fiyat listesinde yayımlanacak.

Dolayısıyla işletmelerin ödeme tutarını belirlerken faaliyet kapsamına ilişkin hesaplama hükümlerini ve güncel fiyat listesini dikkate alması gerekiyor.

Başvurularda Vergi Beyannamesi de İstenecek

Yönetmelikte şirketlerin izin başvurularında sunacağı bilgi ve belgeler de düzenlendi.

Buna göre başvuru sahibi tüzel kişilerden son hesap dönemine ait yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin elektronik sisteme yüklenmesi istenecek.

Ayrıca ticaret siciline ilişkin bilgiler, faaliyet alanı, kullanılacak veri temaları, personel ve ekipman bilgileri ile elektronik tebligat adresi gibi bilgiler de başvuru kapsamında yer alacak.

Bu düzenleme, şirketlerin mali kayıtlarının coğrafi veri izin bedelinin belirlenmesinde önem taşıyabileceğini gösteriyor.

Ancak vergi beyannamesinin izin başvurusunda istenmesi, şirketlere yeni bir vergi beyannamesi türü getirildiği anlamına gelmiyor.

İlgili hesap dönemine ait mevcut beyanname, başvuru belgesi olarak kullanılacak.

Kamu Kurumları İçin Yapılan Çalışmalarda Bedelsiz İzin

Yeni yönetmelikte kamu kurumları ve kamu tüzel kişileri için yürütülen bazı coğrafi veri faaliyetlerine ilişkin özel bir düzenleme bulunuyor.

Bu kapsamda gerçekleştirilen coğrafi veri toplama, üretme veya paylaşma faaliyetleri için bedelsiz izin alınabilecek.

Ancak bu faaliyetler sonucunda elde edilen verilerin ayrıca ticarete konu edilmesi, satılması veya paylaşılması halinde izin bedeli yükümlülüğü doğabilecek.

Dolayısıyla kamu kurumuna hizmet verilmesi, bütün ticari coğrafi veri işlemlerini sınırsız şekilde ücret muafiyetine dahil etmiyor.

Faaliyetin hangi amaçla gerçekleştirildiği ve verilerin daha sonra nasıl kullanıldığı önem taşıyor.

Elektrik ve Doğal Gaz Dağıtım Şirketlerine Muafiyet

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından elektrik veya doğal gaz dağıtım lisansı verilen şirketler için de özel bir hüküm getirildi.

Bu şirketler, dağıtım lisansları kapsamındaki faaliyetleri nedeniyle yürüttükleri coğrafi veri işlemlerinde Bakanlığın elektronik altyapısına kayıt olmak koşuluyla izin ve ücret yükümlülüğünden muaf tutuldu.

Ancak söz konusu verilerin dağıtım lisansı kapsamı dışındaki ticari faaliyetlerde kullanılması halinde izin ve ücret yükümlülüğü uygulanabilecek.

Bu nedenle lisans kapsamındaki faaliyetlerle lisans dışındaki ticari kullanımların birbirinden ayrılması gerekiyor.

Coğrafi Veri Sahiplerine Düzenli Raporlama Yükümlülüğü

Yönetmelik kapsamında izin alan kişi ve şirketlerin faaliyetlerine ilişkin raporlama yükümlülükleri de bulunuyor.

Buna göre izin sahipleri, faaliyet raporlarını ve meta veri kayıtlarını her 12 ayda bir Bakanlığın elektronik altyapısına sunacak.

Meta veri, coğrafi veriye ilişkin tanımlayıcı ve açıklayıcı bilgileri ifade ediyor.

Bu kayıtlar, yürütülen coğrafi veri faaliyetlerinin izlenmesi ve ilgili bilgilerin düzenli tutulması açısından önem taşıyor.

İşletmelerin izin aldıktan sonra bütün yükümlülüklerinin sona erdiği düşünülmemeli.

İzin süresi boyunca kayıt, raporlama ve diğer mevzuata uyum sorumlulukları devam edecek.

Afet ve Acil Durumlarda Veri Paylaşımı

Yeni düzenleme, afet ve acil durum yönetiminde kullanılabilecek coğrafi verilerin Bakanlıkla paylaşılmasına ilişkin hükümler de içeriyor.

İzin sahiplerinin Bakanlık tarafından talep edilen ilgili verileri belirlenen standartlarda bedelsiz paylaşması öngörülüyor.

Bu yükümlülük, izin süresi sona erdikten sonra da devam edebilecek.

Afet ve acil durumlarda coğrafi verilerin kullanılabilmesi, ilgili kamu faaliyetlerinin yürütülmesi açısından önem taşıyor.

Ancak veri paylaşımının kişisel veri güvenliği ve gizlilik yükümlülüklerini ortadan kaldırdığı düşünülmemeli.

Yönetmelikte Bakanlığın kişisel verilerin korunması, gizlilik ve güvenlik önlemleriyle ilgili sorumluluklarına da yer verildi.

İzinsiz Faaliyette Bulunanlara Yaptırım Uygulanacak

Coğrafi veri izin yükümlülüğüne aykırılık halinde uygulanacak süreçler de yeniden belirlendi.

Yönetmeliğe göre izinsiz faaliyette bulunulduğunun tespit edilmesi halinde ilgili kişi veya şirkete başvuru yapması için 15 gün süre verilecek.

Bu sürede başvuru yapılmaması halinde idari para cezası gündeme gelecek.

Türk vatandaşı gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri bakımından ceza tutarı, tespit yılındaki bir yıllık en yüksek izin bedeli esas alınarak belirlenecek.

Yabancı gerçek ve tüzel kişiler açısından ise bir yıllık izin bedelinin iki katı tutarında yaptırım öngörüldü.

Belirtilen ödeme süresi içerisinde ödenen idari para cezalarında yüzde 25 indirim uygulanacak.

Ancak idari para cezasının ödenmesi, gerekli izin belgesinin alınması yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacak.

Ceza tahakkukundan itibaren 60 gün içerisinde başvuru yapılmaması halinde sonraki ilk başvuruda izin bedelinin iki kat uygulanması da düzenlendi.

AB Dijital Ürün Pasaportu: Bakanlıktan Yeni Anket

İçeriği Görüntüle

Muhasebeciler ve Mali Müşavirler Açısından Önemi

Coğrafi veri faaliyetlerinde bulunan işletmelerin izin ücretleri, yeni yönetmelikle birlikte mali işler ve muhasebe birimlerinin takip etmesi gereken konular arasında yer alıyor.

Özellikle izin bedelinin hesaplanmasında son hesap dönemine ait net satış veya satış hasılatının dikkate alınması, muhasebe kayıtlarının doğruluğunu önemli hale getiriyor.

Başvurularda gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin talep edilmesi de ilgili şirketlerin mali müşavirleriyle birlikte çalışmasını gerektirebilir.

Bununla birlikte izin bedellerinin muhasebeleştirilmesi, ödemenin niteliğine ve işletmenin tabi olduğu finansal raporlama ve vergi mevzuatına göre değerlendirilmelidir.

İzin bedeli ile idari para cezası aynı ekonomik işlem olarak kabul edilmemeli.

Özellikle idari para cezalarının vergisel değerlendirmesinde ilgili vergi kanunlarındaki hükümler dikkate alınmalıdır.

Yönetmeliğin yayımlanması, doğrudan kurumlar vergisi veya KDV oranlarında değişiklik yapıldığı anlamına gelmiyor.

Şirketler Hangi Kontrolleri Yapmalı?

Yeni düzenleme kapsamında coğrafi veri faaliyetleri yürüten işletmelerin öncelikle kullandıkları verilerin Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi'nde bulunup bulunmadığını değerlendirmesi gerekiyor.

Ardından yapılan işlemin toplama, üretme, paylaşma veya satma faaliyetlerinden hangisine karşılık geldiği belirlenmeli.

Ticari faaliyetin yönetmelik kapsamına girmesi halinde izin süreci, personel yeterliliği ve ücretlendirme koşulları incelenmeli.

Özellikle faaliyet alanı birden fazla ili kapsayan işletmelerin daha yüksek personel yeterliliği şartlarını dikkate alması gerekiyor.

Mevcut izin ve lisans sahipleri ise belgelerinin geçerlilik tarihlerini kontrol edebilir.

Ancak işletmelerin kendi adreslerini internet sitelerinde paylaşması gibi açıkça muaf tutulan işlemler için ayrıca izin gerektiği sonucuna varılmamalı.

Coğrafi Veri Kullanımında Yeni Kurallar Yürürlüğe Girdi

14 Ekim 2026 tarihli Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği, Türkiye'de ticari coğrafi veri faaliyetlerinin izin ve denetim çerçevesini yeniden belirledi.

Yeni sistemde izinler bir ile beş yıl arasında verilecek, başvurular elektronik ortamda yapılacak ve ücretler faaliyet kapsamına göre hesaplanacak.

İlk kez ticari faaliyete başlayan belirli kişi ve şirketlerden ilk faaliyet yılında izin bedeli alınmayacak.

Şirketlerin kendi adres ve konumlarını internet sitelerinde veya sosyal medya hesaplarında paylaşması ise izin yükümlülüğünden muaf tutulacak.

Buna karşılık kapsam dahilinde ticari coğrafi veri toplayan, üreten, paylaşan veya satan işletmeler için başvuru, personel yeterliliği ve düzenli raporlama yükümlülükleri önemini koruyacak.

Yeni düzenleme, özellikle coğrafi bilgi sistemleri, haritalama, konum verisi hizmetleri ve ilgili teknoloji alanlarında faaliyet gösteren şirketlerin mevzuata uyum süreçlerini doğrudan ilgilendiriyor.