Çevre Danışmanlık Hizmetlerinde Yeni Dönem: Şirketlere Asgari Ücret ve Sözleşme Zorunluluğu

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, çevre yönetimi hizmetlerine ilişkin yükümlülükleri yeniden düzenledi. 6 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle çevre danışmanlık hizmetlerinde asgari ücret tarifesi, aylık hizmet süreleri, personel yeterlilikleri ve denetim esasları güncellendi. Mevcut sözleşmelerin belirli koşullarda 1 Ocak 2027'ye kadar yenilenmesi gerekiyor. Düzenleme, özellikle çevre izni ve lisansına tabi sanayi kuruluşlarını, üretim tesislerini ve çevre danışmanlık firmalarını ilgilendiriyor.

6 Ekim 2026 tarihli ve 33392 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, işletmelerin çevre yönetimi hizmeti alma süreçlerinde önemli değişiklikler getirdi.

Düzenlemeyle çevre danışmanlık firmalarının kuruluş ve faaliyet şartları yeniden belirlenirken hizmet alan işletmelerin sözleşme ve ödeme yükümlülükleri de güncellendi.

Özellikle çevre izin ve lisansına tabi işletmelerin alması gereken asgari hizmet süresi ile danışmanlık ücretlerinin hesaplanma yöntemi açık şekilde düzenlendi.

Yeni uygulama, şirketlerin çevresel yükümlülüklerinin yanı sıra hizmet giderlerini, sözleşme yönetimini ve iç kontrol süreçlerini de etkiliyor.

Çevre Yönetimi Hizmetlerinde Ne Değişti?

Yönetmelik değişikliğiyle çevre yönetimi hizmeti sunan kişi ve kuruluşların taşıması gereken şartlar yeniden düzenlendi.

Çevre danışmanlık firmalarının ortaklık yapısı, personel yeterlilikleri, hizmet sözleşmeleri ve raporlama sorumluluklarına ilişkin hükümler güncellendi.

Ayrıca çevre yönetimi hizmeti alan işletmelerin yükümlülükleri daha ayrıntılı hale getirildi.

Yeni düzenleme kapsamında çevresel uygunsuzlukların ve mevzuata aykırılıkların belirlenmesi, kayıt altına alınması ve yetkili makamlara bildirilmesi süreçleri de önem kazandı.

İşletmeler İçin Aylık Asgari Hizmet Süreleri Belirlendi

Yönetmeliğin 5'inci maddesine eklenen hükümle çevre yönetimi hizmeti alma süreleri açık şekilde belirlendi.

Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği'nin EK-1 listesinde yer alan işletmelerin ayda en az iki iş günü çevre yönetimi hizmeti alması gerekiyor.

EK-2 listesinde yer alan işletmeler ile söz konusu listelerde bulunmamakla birlikte çevre yönetimi hizmeti alan işletmeler için ise ayda en az bir iş günü şartı getirildi.

Böylece işletmelerin çevre yönetimi hizmeti alma süresi, faaliyetlerinin ilgili mevzuat kapsamındaki sınıflandırmasına göre belirlenmiş oldu.

Bakanlık, işletmelerin çevresel riskleri ve kapasitelerini dikkate alarak gerekli gördüğü durumlarda bu sürelerde değişiklik yapabilecek.

Çevre Danışmanlık Ücretlerinde Yeni Hesaplama Yöntemi

Düzenlemenin dikkat çeken bölümlerinden biri, çevre yönetimi hizmetleri için uygulanacak asgari fiyat tarifesi oldu.

Yeni hükme göre aylık asgari danışmanlık bedelinin hesaplanmasında, sözleşmenin imzalandığı tarihte geçerli olan net asgari ücret esas alınacak.

EK-1 kapsamındaki işletmeler için net asgari ücretin dörtte üçü, EK-2 kapsamındaki işletmeler için ise yarısı temel alınacak.

Buna ek olarak işletmenin geçici faaliyet belgesi, çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesinde yer alan her ilgili izin veya lisans konusu için Bakanlıkça belirlenen birim fiyat bedelinin yüzde 5'i hesaplamaya dahil edilecek.

Asgari tutarlar KDV hariç olarak belirlenecek.

Dolayısıyla uygulanacak ücret, işletmenin çevresel izin ve lisans kapsamına göre farklılaşabilecek.

Asgari Danışmanlık Ücretleri Nasıl Hesaplanacak?

Yeni uygulamaya göre asgari fiyatın hesaplanmasında işletmenin hangi çevre izin ve lisans grubunda bulunduğu önem taşıyor.

Bu tutarlara, uygulanabilir izin ve lisans kalemleri için ayrıca hesaplanacak yüzde 5'lik bedeller eklenecek.

Örneğin yalnızca hesaplama yöntemini göstermek amacıyla net asgari ücretin 30.000 TL olduğu varsayıldığında, EK-1 işletmesinde temel tutar 22.500 TL, EK-2 işletmesinde ise 15.000 TL olacaktır.

Bu rakamlar örnektir; 2026 yılı için ilan edilmiş ücret tutarları olarak değerlendirilmemelidir.

Mevcut Sözleşmeler İçin Son Tarih 1 Ocak 2027

Yönetmelikle çevre danışmanlık firmaları ile işletmeler arasında daha önce yapılan sözleşmeler bakımından geçiş hükmü getirildi.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce imzalanmış sözleşmelerin en geç 1 Ocak 2027 tarihine kadar yeni asgari fiyat tarifesine uygun şekilde yenilenmesi gerekiyor.

Ancak mevcut sözleşmede belirlenen ücret yeni asgari fiyat tutarına eşit veya bu tutarın üzerindeyse sözleşmenin yenilenmesi zorunlu olmayacak.

Şirketlerde Yapay Zekâ Kullanımı 2026'da İki Katına Çıktı

İçeriği Görüntüle

Bu nedenle şirketlerin mevcut çevre danışmanlık sözleşmelerini inceleyerek yeni tarife karşısındaki durumlarını belirlemesi önem taşıyor.

Özellikle birden fazla üretim tesisi bulunan işletmelerin sözleşmelerini tesis bazında değerlendirmesi gerekebilir.

Danışmanlık Firmalarına Büro Tescil Belgesi Şartı

Yeni düzenleme, çevre danışmanlık firmalarının yeterlilik koşullarında da değişiklik yaptı.

Çevre danışmanlık firmalarına, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Çevre Mühendisleri Odasından alınmış geçerli büro tescil belgesine sahip olma şartı getirildi.

Bu düzenleme, çevre yönetimi hizmeti sunan firmaların yetkilendirilme ve faaliyet süreçlerini ilgilendiriyor.

Düzenlemeden önce çevre danışmanlık firması yeterlik belgesi almış kuruluşların, büro tescil belgesine ilişkin şartı 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren sağlaması gerekiyor.

Bu nedenle mevcut çevre danışmanlık firmalarının belge ve yetkilendirme durumlarını geçiş süresi içerisinde kontrol etmesi önem taşıyor.

Şirket Ortaklarının Yarısından Fazlası Yeterlik Belgeli Olacak

Yönetmelikte çevre danışmanlık firmalarının ortaklık yapısına ilişkin yeni şartlar da belirlendi.

Yeni yeterlik belgesi başvurularında, ortaklık payı bakımından ortakların yüzde 50'sinden fazlasının çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip olması gerekiyor.

Ayrıca bu ortaklardan en az birinin firmada yönetici veya yetkili olarak belirlenmesi şartı bulunuyor.

Mevcut yeterlik belgesi sahibi firmalar için ise geçiş hükümleri öngörüldü.

Düzenleme öncesinde yetkilendirilmiş firmaların belirli vize, adres veya unvan değişikliği işlemlerinde söz konusu ortaklık şartı aranmayacak.

Ancak yeni dönemde satış yoluyla ortaklık yapısının değiştirilmesi halinde ilgili koşulların sağlanması gerekiyor.

Ortaklık Değişikliklerinde 30 Günlük Bildirim Süresi

Çevre danışmanlık firmalarının ortaklık yapılarında değişiklik olması halinde yeni bir bildirim yükümlülüğü de bulunuyor.

Ortaklık değişikliğinin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlandığı tarihten itibaren en geç 30 gün içinde ilgili ortaklık şartlarının sağlandığının sistem üzerinden bildirilmesi gerekiyor.

Bu düzenleme, şirket pay devirleri ve ortaklık yapısındaki değişikliklerin çevre danışmanlık firmalarının faaliyet yetkilerini etkileyebileceğini gösteriyor.

Bu nedenle şirketlerin pay devri işlemlerinde yalnızca ticaret sicili ve şirketler hukuku hükümlerini değil, faaliyet alanlarına ilişkin özel yetkilendirme şartlarını da dikkate alması önem taşıyor.

Personel Yeterlilik Şartları Yeniden Düzenlendi

Çevre danışmanlık firmalarının istihdam etmesi gereken personelin nitelikleri de yönetmelikte yeniden belirlendi.

Yeni düzenlemeye göre yeterlik belgesi başvurusunda bulunan firmaların tam zamanlı çalışan en az beş personeli bulunması gerekiyor.

Bu personelin beşte dördünün çevre mühendisi olarak belgelendirilmiş olması şartı aranıyor.

Personel içerisinde çevre alanında en az yedi yıllık deneyime sahip bir koordinatör bulunması gerekiyor.

Ayrıca en az bir personelin beş yıllık, bir personelin ise üç yıllık mesleki deneyime sahip olması şartı getirildi.

Diğer personel bakımından yönetmelikte belirtilen koşullar çerçevesinde yeni mezunların da görev alabilmesine imkân tanınıyor.

Çevresel Uygunsuzluklar İçin 90 Günlük Süre

Yönetmelik değişikliğiyle çevre yönetimi hizmeti kapsamında tespit edilen uygunsuzlukların takip edilmesine ilişkin hükümler güncellendi.

Çevre yönetimi hizmetini sunan yetkililerin, işletmede tespit ettikleri uygunsuzlukları aylık faaliyet raporlarına kaydetmesi gerekiyor.

Ayrıca uygunsuzluğun giderilmesine yönelik önerilerin işletme sahibi veya sorumlusuna bildirilmesi öngörülüyor.

Belirlenen uygunsuzluğun 90 gün içerisinde giderilmemesi halinde, bu sürenin sona ermesinden itibaren en geç 10 gün içinde yetkili makama bildirim yapılması gerekiyor.

Bu düzenleme, işletmelerin çevre mevzuatı kapsamındaki eksiklikleri zamanında gidermelerini daha önemli hale getiriyor.

Çevresel Aykırılıklarda 30 Günlük Başvuru Şartı

Yeni düzenleme, belirli çevresel aykırılıklar açısından farklı bir takip süreci de getiriyor.

Çevresel Etki Değerlendirmesi kararları, çevre izinleri ve çevre lisanslarıyla bağlantılı belirli aykırılıkların aylık faaliyet raporuna kaydedilmesi gerekiyor.

Bu aykırılıkların tespit edilmesinden itibaren 30 gün içerisinde giderilmelerine yönelik resmî başvuru sürecinin başlatılması önem taşıyor.

İşletmenin gerekli başvuru sürecini başlatmaması halinde çevre danışmanlık firmalarının yetkili makama bildirimde bulunmasına ilişkin yükümlülükler uygulanacak.

Dolayısıyla yönetmelikte uygunsuzluk ve aykırılık kavramlarının farklı süreçlere tabi tutulduğu görülüyor.

Çevre Yönetimi Hizmeti Almayan İşletmelere Ceza

Yönetmeliğe eklenen idari yaptırım hükmüyle çevre yönetimi hizmeti almakla yükümlü olduğu halde bu hizmeti almayan işletmelere uygulanacak yaptırımın dayanağı açık şekilde düzenlendi.

Bu kapsamda 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20'nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi uyarınca idari para cezası uygulanması öngörülüyor.

Ayrıca çevre yönetimi hizmetine ilişkin bilgi, belge ve raporları sunmayan işletmeler bakımından aynı Kanun'un 20'nci maddesinin (g) bendi kapsamında yaptırım uygulanabilecek.

Cezanın tutarı ve uygulanma koşulları ilgili kanun hükümleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Düzenleme, bütün işletmelere tek ve sabit bir yeni ceza tutarı getirmiyor.

Çevre Danışmanlık Firmalarına da Yaptırım Uygulanabilecek

Yeni hükümler yalnızca çevre yönetimi hizmeti alan şirketleri kapsamıyor.

Çevre danışmanlık firmalarının belirli aykırılıkları aylık faaliyet raporlarında göstermemesi veya ilgili bildirim yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde de idari yaptırımlar söz konusu olabilecek.

Ayrıca yönetmelik kapsamındaki yükümlülüklere aykırılık halinde yeterlik belgesi sahiplerine ceza puanı uygulanabilecek.

Son dört yıl içerisinde toplam 200 ceza puanına ulaşılması durumunda yeterlik belgesinin iki yıl süreyle iptal edilmesi öngörülüyor.

Yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi ya da belge düzenlenmesi de belirli koşullarda yeterlik belgesinin iptaline neden olabilecek.

Aylık Faaliyet Raporlarında Elektronik İmzaya Geçilecek

Düzenlemenin dijitalleşme açısından önemli hükümlerinden biri, çevre yönetimi hizmetlerine ilişkin raporların elektronik ortamda hazırlanmasına yönelik.

Geçiş sürecinde aylık faaliyet raporlarının ıslak imzalı olarak hazırlanmasına devam edilecek.

Ancak Bakanlık tarafından ilgili sistemin aktif hale getirildiği duyurulduktan sonra aylık faaliyet raporlarının ve aylık ziyaret ön değerlendirmelerinin sistem üzerinden kaydedilmesi gerekecek.

Ayrıca raporların işletme sahibi veya sorumlusu ile birlikte elektronik ya da mobil imza kullanılarak imzalanması zorunlu olacak.

Bu nedenle elektronik imzaya ilişkin yükümlülüğün başlangıcında Bakanlığın sistem duyurularının takip edilmesi önem taşıyor.

Muhasebe ve Finans Birimlerine Etkisi

Çevre danışmanlık hizmetlerinde asgari ücret tarifesi belirlenmesi, işletmelerin hizmet alım maliyetlerini doğrudan etkileyebilecek.

Özellikle birden fazla üretim tesisi bulunan veya farklı çevre izin ve lisanslarına sahip şirketlerde toplam danışmanlık giderlerinin yeniden hesaplanması gerekebilir.

Muhasebe birimlerinin yeni ücret tarifesine uygun sözleşmeleri ve hizmet faturalarını takip etmesi önem taşıyor.

Çevre yönetimi hizmetleri için yapılan ödemelerin muhasebeleştirilmesinde işlemin niteliği ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınmalı.

Ayrıca hizmet faturalarındaki KDV uygulaması, sözleşme bedelleri ve ödeme kayıtları arasında tutarlılık sağlanması gerekiyor.

Hizmet Ödemelerinin Belgelendirilmesi Gerekiyor

Yönetmelik değişikliğiyle çevre danışmanlık firmalarının sözleşmelerde belirlenen ücretlere ilişkin ödeme belgelerini takip etmesi de önem kazandı.

Düzenlemeye göre çevre danışmanlık firmalarının, sözleşmede belirtilen bedelin ödendiğini gösteren belgeyi ilgili ay veya sonraki ay için hazırlanan aylık faaliyet raporuna eklemesi gerekiyor.

Yetkili makam tarafından talep edilmesi halinde ilgili faturanın da sunulması öngörülüyor.

Bu nedenle işletmelerin danışmanlık faturaları, ödeme belgeleri ve sözleşme kayıtlarını düzenli saklaması önem taşıyor.

Muhasebe ve çevre yönetimi birimleri arasında gerekli bilgi paylaşımının sağlanması, belge eksikliklerinin önlenmesine yardımcı olabilir.

Bağımsız Denetim Açısından Çevresel Yükümlülükler

Çevre mevzuatı kapsamında oluşan yükümlülükler, bağımsız denetime tabi şirketlerin finansal raporlamalarında da önem taşıyabiliyor.

Özellikle çevresel yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle ortaya çıkabilecek idari yaptırımlar, finansal risk değerlendirmelerinde dikkate alınabilir.

İşletmelerin çevre izinleri, lisansları ve danışmanlık sözleşmelerine ilişkin yükümlülüklerini takip etmesi, iç kontrol sistemlerinin etkinliği açısından önem taşıyor.

Ayrıca gerekli koşulların oluşması halinde çevresel yükümlülüklerden kaynaklanan karşılıklar veya koşullu yükümlülükler ilgili finansal raporlama standartları kapsamında değerlendirilebilir.

Ancak yönetmelik değişikliği, bütün işletmelerin finansal tablolarında otomatik olarak karşılık ayırmasını gerektirmiyor.

Değerlendirmenin somut yükümlülüklere ve işletmenin mevcut durumuna göre yapılması gerekiyor.

Şirketler Ne Yapmalı?

Yeni düzenleme sonrasında çevre yönetimi hizmeti almakla yükümlü işletmelerin mevcut sözleşmelerini ve hizmet süreçlerini kontrol etmesi gerekiyor.

Öncelikle işletmenin Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamında EK-1 veya EK-2 listesinde bulunup bulunmadığı belirlenmeli.

Buna göre aylık asgari hizmet süresi ve uygulanacak danışmanlık bedeli hesaplanmalı.

Mevcut sözleşmelerin yeni asgari fiyat tarifesine uygunluğu kontrol edilmeli; gerektiğinde 1 Ocak 2027 tarihine kadar yenilenmesi sağlanmalı.

Çevre danışmanlık firmalarının yetki ve yeterlilik belgeleri gözden geçirilmeli.

İşletmelerde tespit edilen çevresel uygunsuzlukların ve aykırılıkların giderilmesine ilişkin süreçler düzenli takip edilmeli.

Muhasebe birimleri tarafından hizmet faturaları, sözleşme bedelleri ve ödeme belgeleri arasında mutabakat yapılmalı.

Ayrıca elektronik raporlama ve imza sistemlerine ilişkin Bakanlık duyuruları takip edilmeli.

Çevre Yönetimi Hizmetlerinde Yeni Yükümlülükler Başladı

6 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelik değişikliği, çevre yönetimi hizmeti alan işletmeler ile danışmanlık firmalarının yükümlülüklerinde önemli güncellemeler gerçekleştirdi.

EK-1 kapsamındaki işletmeler için ayda en az iki iş günü, EK-2 kapsamındaki işletmeler için ise en az bir iş günü hizmet alınması öngörüldü.

Asgari danışmanlık ücretleri net asgari ücret üzerinden belirlenen oranlara ve ilgili izin veya lisans bedellerine bağlandı.

Mevcut sözleşmelerin yeni fiyat tarifesine uygun hale getirilmesi için 1 Ocak 2027 tarihi öne çıkarken çevre danışmanlık firmalarının büro tescil belgesine ilişkin yeni şartı da aynı tarihten itibaren sağlaması gerekecek.

Düzenleme, şirketlerin çevresel uyum faaliyetlerini, danışmanlık giderlerini ve sözleşme yönetimini doğrudan etkileyebilecek nitelikte bulunuyor.