HÜRJET’in İspanya’ya yönelik ihracat anlaşması, Türkiye’nin savunma sanayii ihracatında yeni bir eşiğe işaret ederken, iş birliğinin yalnızca uçak teslimatıyla sınırlı kalmayacağı vurgulandı. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, anlaşmanın yer sistemleri, simülasyon, bakım-idame ve iş birliği modeli gibi unsurları da içeren kapsamlı bir paket niteliği taşıdığını belirtti.
TUSAŞ Tesislerinde Anlaşmanın Detayları Paylaşıldı
Görgün, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tesislerinde yaptığı değerlendirmede, bu adımın Türkiye’nin son yıllarda yüksek teknoloji üretim kapasitesi ve savunma sanayisindeki yetkinliğini gösteren önemli bir örnek olduğunu ifade etti. Türkiye’nin kendi ihtiyaçlarını karşılamaya dönük üretim kabiliyetiyle birlikte, geliştirdiği teknolojileri dost ve müttefik ülkelerle paylaşan bir konuma geldiğini dile getirdi.
Yerlilik Oranı ve Tedarik Ekosistemi Öne Çıktı
Türkiye’nin savunma sanayiinde yerlilik oranının yüzde 82-83 bandına yükseldiğine dikkat çeken Görgün, HÜRJET’in özgün tasarım ve geliştirme sürecinde geniş bir tedarik zincirinin görev aldığını söyledi. HÜRJET’in ortaya çıkmasında yaklaşık 200 şirketin katkısı bulunduğunu, bu ekosistemin küresel ölçekte ihtiyaç duyulan bir muharip eğitim uçağının geliştirilmesini mümkün kıldığını kaydetti.
İspanya İle NATO ve AB Zemininde Yeni İş Birliği
Görgün’e göre süreç; teknik incelemeler, Türk ve İspanyol Hava Kuvvetleri ile yürütülen değerlendirmeler, fabrika ziyaretleri ve olası ortak üretim/entegrasyon seçeneklerinin ele alınmasıyla ilerledi. İmzaların tamamlanmasıyla birlikte, NATO ve Avrupa Birliği üyesi bir ülkeye bu ölçekte bir yüksek teknoloji ürününün ihraç edilmesinden duyulan memnuniyet ifade edildi.
Paket Anlaşma Yer Sistemleri ve Simülasyonu da Kapsıyor
Açıklamalarda, anlaşmanın yalnızca bir jet eğitim uçağı satışından ibaret olmadığı özellikle vurgulandı. HÜRJET ile birlikte yer sistemleri, simülasyon altyapısı, bakım-idame düzeni ve uzun vadeli iş birliği modelini içeren bir çerçevenin oluşturulduğu belirtildi. Bu yaklaşımın, iki ülke arasında savunma sanayii ve havacılık alanındaki ortak projeleri büyütebileceği değerlendirildi.
Üçüncü Ülkelere Açılabilecek Yeni Kapılar
Görgün, savunma sanayii ihracatında “kazan-kazan” modelinin önemine işaret ederek, bu paketin ilerleyen dönemde ortak geliştirme ve üçüncü ülkelere farklı konfigürasyonlarla ihracat imkânı doğurabileceğini söyledi. İspanya’nın ihtiyaçlarına göre “İspanyollaştırılmış” bir versiyonun da süreç içinde gündeme gelebileceği aktarılırken, havacılıkta farklı alt sistem ve faydalı yüklerin entegrasyonu için de alan oluşabileceği kaydedildi.
Büyüklük ve Teslimat Perspektifi
Paylaşılan bilgilere göre ilk aşamada 30 uçak üzerinden anlaşmaya varıldı ve paketin bütçesel büyüklüğü 2,6 milyar avro seviyesinde ifade edildi. Görgün ayrıca, savunma sanayii sektörünün yaklaşık 185 ülkeye 230 farklı ürün üreten bir yapıya ulaştığını belirterek, bu tür büyük sözleşmelerin alt yüklenici firmaların da önünü açtığını vurguladı.
