Yeni Yeşil Mutabakat Eylem Planı Şirketleri Nasıl Etkileyecek?
Türkiye'nin yeşil dönüşüm ve dış ticaret politikalarında yeni dönemi kapsayan Yeşil Mutabakat Eylem Planı güncellendi. 10 Kasım 2026 tarihli ve 33426 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 2026–2030 dönemine yönelik yeni yol haritası duyuruldu.
Ticaret Bakanlığının koordinasyonunda hazırlanan plan, yeşil ve dijital dönüşümün birlikte ele alındığı ikiz dönüşüm yaklaşımına dayanıyor.
Yeni planla Türkiye ekonomisinin yeşil tedarik zincirlerine entegrasyonunun güçlendirilmesi, Avrupa Birliği ile ekonomik bütünleşmenin geliştirilmesi ve sürdürülebilir üretim alanındaki fırsatlardan daha fazla yararlanılması amaçlanıyor.
Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'ne göre planın uygulama süreci kamu kurumları, ilgili bakanlıklar ve Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu tarafından takip edilecek.
Özellikle ihracat yapan şirketler, sanayi işletmeleri, üreticiler ve uluslararası tedarik zincirlerinde faaliyet gösteren kuruluşlar açısından gelişmelerin izlenmesi önem taşıyor.
Ancak yeni genelge, 10 Kasım 2026 itibarıyla bütün şirketlere doğrudan yeni bir karbon vergisi veya sürdürülebilirlik raporu hazırlama yükümlülüğü getirmiyor. İşletmelere yönelik somut yükümlülükler, ilgili mevzuat ve yayımlanacak eylem planının ayrıntıları çerçevesinde değerlendirilecek.
Yeşil Mutabakat Eylem Planı 2026–2030 Nedir?
Yeşil Mutabakat Eylem Planı, Türkiye'nin çevre, sanayi, dış ticaret, enerji ve yatırım politikalarının yeşil dönüşüm hedefleriyle uyumlu geliştirilmesini amaçlayan bir politika belgesidir.
Yeni plan, 2021 yılında yayımlanan Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın güncellenmesiyle hazırlandı.
2026–2030 döneminde küresel ticaretteki değişimler, Avrupa Birliği'nin iklim politikaları, sürdürülebilir üretim uygulamaları ve dijitalleşme gibi alanların birlikte değerlendirilmesi hedefleniyor.
Genelgede Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefine de yer veriliyor.
Bu hedef kapsamında sanayide karbonsuzlaşma, yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması, döngüsel ekonomiye geçiş ve sürdürülebilir üretim gibi başlıklar önem taşıyor.
Ancak genelge bir strateji ve koordinasyon çerçevesi niteliğinde. Yeni dönemin ayrıntılı hedef ve eylemleri, Ticaret Bakanlığının yayımlayacağı plan metniyle değerlendirilecek.
Yeni Yeşil Mutabakat Planı Ne Zaman Yayımlandı?
Yeni döneme ilişkin Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 9 Kasım 2026 tarihinde imzalandı ve 10 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
Genelgenin temel bilgileri şöyle:
| Bilgi | Açıklama |
|---|---|
| Düzenleme | 2026/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi |
| Resmî Gazete tarihi | 10 Kasım 2026 |
| Resmî Gazete sayısı | 33426 |
| Eylem planı dönemi | 2026–2030 |
| Koordinatör kurum | Ticaret Bakanlığı |
| İzleme ve değerlendirme | Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu |
| Raporlama | İlgili kamu kurumlarından yıllık gelişme raporu |
Genelgeye göre yeni eylem planı Ticaret Bakanlığının resmî internet sitesinde yayımlanacak.
Bu nedenle yalnızca genelgeye dayanarak yeni plandaki eylem sayısı, bütçe tutarı veya şirketlere yönelik belirli zorunluluklar hakkında kesin rakam verilmesi doğru değil.
Önceki Yeşil Mutabakat Eylem Planından Ne Değişti?
Türkiye'nin önceki Yeşil Mutabakat Eylem Planı, 16 Temmuz 2021 tarihli ve 2021/15 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yürürlüğe konulmuştu.
2021 planı, dokuz ana başlık altında 32 hedef ve 81 eylem içeriyordu.
Aradan geçen dönemde Avrupa Birliği'nin iklim politikaları, karbon fiyatlandırması, döngüsel ekonomi, yeşil teknolojiler ve sanayinin karbonsuzlaştırılması konularında önemli gelişmeler yaşandı.
Yeni Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, bu küresel ve bölgesel gelişmeler nedeniyle mevcut planın güncellenmesine ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.
Yeni dönemde yeşil dönüşüm yalnızca çevre politikası olarak değil; dış ticaret, sanayi, yatırım ve rekabetçilik politikalarıyla birlikte ele alınıyor.
Ayrıca yeşil dönüşümün dijital dönüşümle birlikte yürütülmesi yeni planın önemli yaklaşımlarından biri.
Bununla birlikte 2021 planındaki 81 eylemin yeni dönemde de aynı şekilde devam ettiği veya yeni planın belirli sayıda eylem içerdiği, ayrıntılı belge incelenmeden ileri sürülmemeli.
İkiz Dönüşüm Nedir?
İkiz dönüşüm, yeşil dönüşüm ile dijital dönüşümün birlikte yürütülmesini ifade ediyor.
Yeşil dönüşüm, enerji ve kaynak verimliliğinin artırılması, emisyonların azaltılması ve sürdürülebilir üretim modellerinin geliştirilmesi gibi hedeflerle ilişkili.
Dijital dönüşüm ise işletmelerin veri toplama, üretim süreçlerini izleme, otomasyon ve teknolojik altyapılarını geliştirme çalışmalarını kapsıyor.
Bu iki alanın birlikte ele alınması, özellikle üretim ve tedarik zinciri yönetiminde önemli fırsatlar oluşturabiliyor.
Örneğin bir sanayi işletmesinin üretim tesisindeki enerji tüketimini dijital sistemlerle takip etmesi, verimsiz süreçleri daha kolay belirlemesine yardımcı olabilir.
Benzer şekilde üretim süreçlerinden elde edilen veriler, kaynak kullanımının ve emisyon bilgilerinin daha düzenli izlenmesini sağlayabilir.
Ancak bu örnekler, genelgenin her işletmeye belirli bir yazılım veya otomasyon sistemi satın alma zorunluluğu getirdiği anlamına gelmiyor.
Yeni Plan İhracatçı Şirketleri Nasıl Etkileyecek?
Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın en önemli hedeflerinden biri Türkiye ekonomisinin yeşil tedarik zincirlerine entegrasyonunu güçlendirmek.
Bu hedef özellikle Avrupa Birliği ülkelerine ihracat yapan şirketler açısından önem taşıyor.
Avrupa Birliği'nin iklim ve sürdürülebilirlik politikaları, belirli ürünlerin üretimi ve tedarik zincirlerinde bilgi taleplerini ve ticari koşulları etkileyebiliyor.
Bu nedenle ihracatçıların enerji tüketimi, üretim süreçleri, karbon emisyonları ve tedarik zinciri verileri konusunda hazırlık yapması yararlı olabilir.
Özellikle uluslararası müşterilerle çalışan işletmeler, kendi ürünlerine ilişkin çevresel bilgileri daha düzenli şekilde sunma ihtiyacıyla karşılaşabilir.
Ancak yeni genelgenin yayımlanması, Türkiye'deki bütün ihracatçıların aynı tarihten itibaren aynı kapsamda karbon raporu sunmak zorunda olduğu anlamına gelmiyor.
İhracatçıların yükümlülükleri; ürün grubu, ihracat yapılan pazar, ilgili Avrupa Birliği düzenlemeleri ve Türkiye'deki yürürlükteki mevzuata göre değişebilir.
Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenlemesiyle Bağlantısı Nedir?
Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması, belirli ürün gruplarının ithalatında gömülü emisyonlar ve ilgili karbon maliyetleriyle bağlantılı kurallar içeriyor.
Bu mekanizma, Avrupa Birliği'nin iklim politikalarının uluslararası ticarete etkisini gösteren önemli uygulamalardan biri.
Türkiye'deki ihracatçılar açısından Avrupa Birliği müşterilerinin ürünlerin karbon ayak izi ve üretim süreçleri hakkında bilgi talep etmesi önem taşıyabilir.
Ancak Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın kapsamı ve yükümlülükleri, Avrupa Birliği mevzuatıyla belirleniyor.
Türkiye'nin 2026/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, bu mekanizmanın kapsamına giren bütün ürünlere yeni ve bağımsız bir Türkiye kaynaklı vergi getirmiyor.
Yeni planın amacı, Türkiye'nin uluslararası yeşil dönüşüm sürecine uyumunu ve rekabet gücünü desteklemek.
Şirketlerin doğrudan yükümlülüklerini değerlendirirken ilgili sektörel düzenlemeleri ayrıca incelemesi gerekiyor.
Türkiye'deki Şirketlere Yeni Karbon Vergisi Geldi mi?
10 Kasım 2026 tarihli Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde bütün işletmeler için yeni bir karbon vergisi oranı veya ödeme tutarı belirlenmiyor.
Genelgede karbon fiyatlandırma altyapısının geliştirilmesi, Türkiye'nin yeşil dönüşüm alanında yürüttüğü çalışmalar arasında sayılıyor.
Ancak karbon fiyatlandırma altyapısının geliştirilmesiyle yeni bir verginin doğrudan yürürlüğe girmesi aynı işlem değil.
Herhangi bir vergi, harç veya benzeri mali yükümlülüğün uygulanabilmesi için ilgili hukuki düzenlemelerin bulunması gerekiyor.
Dolayısıyla yeni Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın duyurulması, tüm şirketlerin 10 Kasım 2026 tarihinden itibaren karbon vergisi ödemeye başladığı şeklinde yorumlanmamalı.
Aynı şekilde genelgede işletmelere yönelik yeni bir karbon vergisi beyannamesi veya ödeme takvimi de açıklanmıyor.
Bu alandaki güncel yükümlülüklerin ilgili mevzuat üzerinden takip edilmesi gerekiyor.
Sanayi İşletmeleri İçin Hangi Alanlar Öne Çıkıyor?
Yeni genelgede sanayide yeşil dönüşüm ve sürdürülebilir üretim uygulamalarına özel vurgu yapılıyor.
Bu kapsamda sanayi işletmelerinin enerji verimliliği, kaynak kullanımı, üretim teknolojileri ve karbon emisyonları gibi alanları değerlendirmesi önem kazanıyor.
Örneğin bir üretim tesisinin enerji tüketimini azaltmaya yönelik yatırım planlaması, uzun vadeli maliyet yönetimi ve sürdürülebilirlik hedefleri bakımından yararlı olabilir.
Benzer şekilde atıkların azaltılması, ham madde kullanımının iyileştirilmesi ve üretim süreçlerinin verimli hale getirilmesi de döngüsel ekonomi yaklaşımıyla ilişkili.
Ancak bu başlıklar, genelgenin doğrudan bütün fabrikalara belirli bir makine yenileme tarihi veya zorunlu yatırım tutarı belirlediği anlamına gelmiyor.
İşletmelere uygulanacak somut teknik koşullar, ilgili çevre, enerji ve sanayi mevzuatında yer alan düzenlemelere göre belirlenecek.
Yeşil Tedarik Zinciri Ne Anlama Geliyor?
Yeşil tedarik zinciri, ürünün ham madde temininden üretimine, taşınmasından dağıtımına kadar farklı aşamalarda çevresel etkilerin dikkate alınmasını ifade ediyor.
Bu yaklaşımda yalnızca üretici işletmenin kendi faaliyetleri değil, tedarikçiler ve lojistik süreçleri de önem kazanabiliyor.
Örneğin uluslararası bir üretici, tedarikçisinden ürünün enerji tüketimi veya karbon emisyonları hakkında bilgi isteyebilir.
Bu tür talepler, şirketlerin çevresel verilerini daha düzenli toplamasını gerektirebilir.
Türkiye'nin yeni planında yeşil tedarik zincirlerine entegrasyonun güçlendirilmesi temel amaçlardan biri olarak açıklanıyor.
Ancak bu hedef, bütün ticari sözleşmelerin kendiliğinden değiştiği veya şirketlerin aynı formatta çevresel veri raporu hazırlamasının zorunlu olduğu anlamına gelmiyor.
Uygulamadaki ihtiyaçlar sektöre, müşteri koşullarına ve ilgili mevzuata göre farklılaşabilir.
Yeşil Finansman ve Yatırımlar Açısından Ne Değişebilir?
Yeşil dönüşüm yatırımları, işletmelerin finansman ihtiyaçlarını da etkileyebiliyor.
Enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, temiz üretim ve teknolojik modernizasyon gibi yatırımlar farklı finansman modelleriyle gerçekleştirilebiliyor.
Bu alanlarda kamu destekleri, kalkınma finansmanı, banka kredileri veya uluslararası finansman kaynakları gündeme gelebiliyor.
Ancak 2026/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde bütün şirketlere belirli tutarda yeni bir hibe veya faizsiz kredi hakkı tanımlanmıyor.
Bu nedenle yeni planın duyurulmasıyla otomatik olarak yeni bir destek başvuru süresinin başladığı düşünülmemeli.
İşletmelerin mevcut ve ileride açıklanabilecek destekleri ilgili kurumların resmî çağrı ve başvuru rehberleri üzerinden takip etmesi gerekiyor.
Yeşil Mutabakat Çalışma Grubunda Kimler Yer Alacak?
Yeni Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'ne göre 2021 yılında oluşturulan Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu faaliyetlerine devam edecek.
Çalışma Grubuna Ticaret Bakanı veya görevlendireceği bir bakan yardımcısı başkanlık edecek.
Grupta 11 bakanlığın ilgili bakan yardımcıları bulunacak.
Bu bakanlıklar arasında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı da yer alıyor.
Ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Dışişleri, İçişleri, Kültür ve Turizm ile Millî Eğitim Bakanlıkları temsil edilecek.
Strateji ve Bütçe Başkan Yardımcısı, Yatırım ve Finans Ofisi Başkan Yardımcısı ve Yükseköğretim Kurulu Başkan Vekili de çalışma grubunun bileşiminde bulunuyor.
Bu yapı, yeşil dönüşümün yalnızca çevre politikaları üzerinden değil, ekonomi, eğitim, yatırım, üretim ve dış ticaret gibi alanlarla birlikte ele alınacağını gösteriyor.
Kamu Kurumları Yıllık Rapor Hazırlayacak mı?
Yeni genelgede kamu kurum ve kuruluşlarına yönelik açık bir raporlama hükmü bulunuyor.
Buna göre eylem planında sorumlu veya ilgili oldukları faaliyetler bulunan kamu kurumları, yıllık gelişme raporlarını Ticaret Bakanlığına gönderecek.
Hazırlanan raporlar, eylemlerin izlenmesi ve uygulamadaki gelişmelerin değerlendirilmesi için kullanılacak.
Bu süreçte Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu gerekli koordinasyonu sağlayacak.
Ancak genelgede açıklanan yıllık gelişme raporu yükümlülüğü doğrudan bütün özel şirketlere yöneltilmiş bir raporlama zorunluluğu değil.
Özel sektör işletmelerinin mevcut sürdürülebilirlik raporlaması yükümlülükleri, tabi oldukları standartlar ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde ayrıca değerlendirilmeli.
Yeni Plan KGK Sürdürülebilirlik Raporlamasını Değiştiriyor mu?
Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları kapsamında finansal sürdürülebilirlik açıklamalarının hazırlanmasına ilişkin kurallar, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun ilgili düzenlemeleriyle belirleniyor.
2026–2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planı ise daha geniş bir kamu politikası ve koordinasyon çerçevesini kapsıyor.
Bu nedenle iki konu birbirine karıştırılmamalı.
Yeni Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, tek başına bütün şirketleri TSRS kapsamında zorunlu sürdürülebilirlik raporlamasına tabi hale getirmiyor.
Aynı şekilde KGK tarafından daha önce belirlenen raporlama eşikleri veya geçiş muafiyetlerinin bu genelgeyle doğrudan kaldırıldığı yönünde bir hüküm de bulunmuyor.
İşletmelerin TSRS yükümlülüklerini KGK düzenlemelerine, çevre ve dış ticaretle ilgili yükümlülüklerini ise kendi mevzuatlarına göre takip etmesi gerekiyor.
Şirketler Yeni Eylem Planına Nasıl Hazırlanabilir?
2026–2030 dönemine yönelik yeni plan, özellikle ihracat ve sanayi alanında faaliyet gösteren işletmeler açısından uzun vadeli hazırlık ihtiyacını gündeme getiriyor.
Şirketler, kendi faaliyetlerinin çevresel etkilerini ve uluslararası müşterilerinin sürdürülebilirlik beklentilerini değerlendirebilir.
Bu süreçte aşağıdaki çalışmalar yararlı olabilir:
-
İhracat yapılan ülkelerdeki güncel çevre ve karbon düzenlemelerinin incelenmesi.
-
İşletmenin enerji tüketimi ve üretim verilerinin düzenli takip edilmesi.
-
Tedarikçilerden istenebilecek sürdürülebilirlik bilgilerinin değerlendirilmesi.
-
Karbon emisyonu hesaplaması gerektiren faaliyetlerin belirlenmesi.
-
Enerji verimliliği ve kaynak tasarrufu fırsatlarının araştırılması.
-
Üretim süreçlerinde dijital veri toplama altyapısının gözden geçirilmesi.
-
Sektöre yönelik yeşil dönüşüm desteklerinin takip edilmesi.
-
Ticaret Bakanlığının yayımlayacağı ayrıntılı 2026–2030 Eylem Planı'nın incelenmesi.
Bu adımlar, bütün şirketlere getirilen yeni zorunlulukların listesi değil; işletmelerin kendi durumlarına göre değerlendirebileceği hazırlık alanlarıdır.
Özellikle yeni eylem planının ayrıntılı metni yayımlandığında sektörlere ilişkin hedeflerin ve sorumlu kurumların daha net değerlendirilmesi mümkün olacak.
Yeni Yeşil Mutabakat Eylem Planı Nereden İndirilecek?
10 Kasım 2026 tarihli Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın Ticaret Bakanlığının resmî internet sitesinde yayımlanacağı açıkça belirtiliyor.
Resmî internet adresi www.ticaret.gov.tr.
Genelgede planın hazırlanma ve yürütülme çerçevesi anlatılıyor; ancak ayrıntılı eylem planının bütün hedefleri, eylem sayısı ve sektörel uygulama takvimi genelge metninde yer almıyor.
Bu nedenle henüz yayımlandığı teyit edilmemiş ayrıntılı plan hükümlerinin yürürlükteki zorunluluklar gibi sunulmaması gerekiyor.
Şirketlerin ilerleyen dönemde Ticaret Bakanlığının duyurularını ve ilgili kurumların uygulama düzenlemelerini takip etmesi önem taşıyor.
Yeşil Dönüşümde 2030'a Kadar Yeni Yol Haritası
10 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Türkiye'nin Yeşil Mutabakat Eylem Planı 2026–2030 dönemi için güncellendi.
Yeni plan, Türkiye ekonomisinin yeşil tedarik zincirlerine entegrasyonunu güçlendirmeyi, Avrupa Birliği ile ekonomik ilişkilerde rekabet gücünü artırmayı ve yeşil ile dijital dönüşümü birlikte ilerletmeyi amaçlıyor.
Uygulama Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda yürütülecek. Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu eylemleri izleyecek, sorumlu kamu kurumları yıllık gelişme raporlarını Bakanlığa gönderecek.
Düzenleme özellikle ihracat, sanayi, enerji ve sürdürülebilir üretim alanındaki gelişmeler açısından önem taşıyor.
Bununla birlikte genelge, bütün işletmelere doğrudan yeni bir karbon vergisi, zorunlu yatırım tutarı veya ilave finansal raporlama yükümlülüğü getirmiyor.
Şirketlere yönelik somut etkiler, ayrıntılı eylem planının yayımlanması ve ilgili sektör mevzuatındaki uygulamalarla birlikte daha net ortaya çıkacak.




