Yeni Kanun Teklifi TBMM’de Kabul Edildi: Emekli Aylığından Aday Sürücülüğe Yeni Düzenlemeler
En düşük emekli aylığının artırılması, aday sürücülük kurallarının yeniden belirlenmesi, turizm işletmelerine prim desteği verilmesi ve sivil havacılık cezalarının ağırlaştırılmasını içeren kanun teklifi TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. Düzenlemeler, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmelerinin ardından emeklileri, yeni ehliyet alanları, konaklama işletmelerini ve havacılık şirketlerini doğrudan etkileyecek.
En Düşük Emekli Aylığı 23.552 TL’ye Yükseltiliyor
Düzenlemeyle yaşlılık, malullük ve ölüm aylığı alanlar ile hak sahiplerine dosya bazında yapılan en düşük ödeme 23.552 TL’ye çıkarılıyor.
Bu tutar, emeklinin prim günleri ve prime esas kazançları üzerinden hesaplanan kök aylığı değil, aylık ödeme döneminde hesabına yatırılacak en düşük toplam tutarı ifade ediyor.
Kök aylığı 23.552 TL’nin altında kalan emeklilere aradaki fark Hazine tarafından tamamlanacak. Kök aylığı bu tutarın üzerinde olanların ödemeleri ise kendi aylık hesapları üzerinden devam edecek.
Örnek
Bir emeklinin zam sonrasında hesaplanan kök aylığının 21.000 TL olduğunu varsayalım.
Yeni taban ödeme 23.552 TL olduğundan, aradaki 2.552 TL tamamlanacak ve emeklinin hesabına toplam 23.552 TL yatırılacak.
Ancak bu tamamlama kök aylığı 23.552 TL’ye yükseltildiği anlamına gelmeyecek. Gelecekteki zamlar öncelikle kök aylık üzerinden hesaplanmaya devam edecek.
Düzenlemenin 2026 yılı Temmuz ödeme döneminden itibaren uygulanması öngörülüyor.
Aday Sürücülük Süresi İki Yıl Olacak
İlk defa sürücü belgesi alanlar, ehliyetlerini aldıkları tarihten itibaren iki yıl boyunca aday sürücü kabul edilecek.
Sürücü belgesi herhangi bir nedenle iptal edilen ve gerekli işlemleri tamamlayarak yeniden ehliyet alan kişiler de iki yıl süreyle aday sürücü statüsüne tabi olacak.
Aday sürücülük döneminde belirli trafik ihlallerinin gerçekleştirilmesi halinde ehliyet geçici olarak geri alınmak yerine doğrudan iptal edilebilecek.
Aday Sürücü Belgesi Hangi Durumlarda İptal Edilecek?
İki yıllık aday sürücülük süresi içinde;
- Sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir ihlal yapılması,
- Toplam 75 ceza puanının aşılması,
- Araç türüne bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanılması,
- Dönüş kurallarının üç kez ihlal edilmesi,
- Yayalara ilk geçiş hakkı verilmemesi kuralının üç kez ihlal edilmesi,
- Emniyet kemeri, kask ve diğer koruyucu sistemlerin kullanımına ilişkin kuralların üç kez ihlal edilmesi
halinde aday sürücü belgesi iptal edilecek.
Örnek
Ehliyetini altı ay önce alan bir sürücünün kontrolde 0,25 promil alkollü olduğu tespit edilirse aday sürücü belgesi iptal edilecek.
İptal işlemi için ayrıca 75 ceza puanının aşılması veya başka bir ihlalin gerçekleştirilmiş olması aranmayacak.
Ehliyeti İptal Edilenler Yeniden Sürücü Kursuna Gidecek
Aday sürücü belgesi iptal edilenlerin yeniden ehliyet alabilmeleri için yalnızca belirli bir sürenin geçmesini beklemeleri yeterli olmayacak.
Bu kişilerin;
- İdari para cezalarının tamamını ödemesi,
- Varsa bekleme veya geri alma süresini tamamlaması,
- Psikoteknik değerlendirmeden geçmesi,
- Psikiyatri uzmanı tarafından muayene edilmesi,
- Sürücülüğe engel bir durum bulunmadığını belgelemesi,
- Sürücü kursuna yeniden kaydolması,
- Eğitim ve sınavları başarıyla tamamlaması
gerekecek.
Dolayısıyla aday sürücülük döneminde ehliyetin iptal edilmesi, sürüş hakkının kısa süreli durdurulmasından daha ağır sonuçlar doğuracak.
İmalat Sektöründeki İstihdam Desteği 2028’e Uzatılıyor
İmalat sektöründe istihdamın korunmasına yönelik teşvik ve destek programlarının İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanma süresi uzatılıyor.
Mevcut düzenlemede 31 Aralık 2026 olarak belirlenen süre, yeni düzenlemeyle 31 Aralık 2028’e çıkarılacak.
Programların Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile ilgili ve bağlı kuruluşlar tarafından yürütülmesi öngörülüyor. Düzenleme özellikle üretim işletmelerinin çalışan sayısını korumasını ve kayıtlı istihdamın devamını desteklemeyi amaçlıyor.
Konaklama Tesislerine Çalışan Başına Prim Desteği
Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm işletmesi belgesi bulunan özel sektöre ait konaklama tesislerine 2026 yılı Mayıs-Aralık dönemleri için sigorta primi desteği sağlanacak.
Destek yalnızca tesisin fiilen faaliyette bulunduğu aylar için uygulanacak.
Uzun vadeli sigorta kollarına tabi çalışanların toplam prim ödeme gün sayısı 116,67 TL ile çarpılacak. Bulunan tutar, işletmenin SGK’ye ödemesi gereken sigorta priminden mahsup edilecek ve İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanacak.
Örnek
Turizm işletmesi belgeli bir otelde çalışan personel için bir ayda 30 prim günü bildirildiğini varsayalım:
30 gün × 116,67 TL = 3.500,10 TL
Bu çalışan nedeniyle hesaplanan 3.500,10 TL, otelin ilgili ay için SGK’ye ödeyeceği primlerden mahsup edilecek.
Otelde aynı şartları taşıyan 20 çalışanın bulunması halinde teorik destek tutarı:
20 çalışan × 3.500,10 TL = 70.002 TL
olabilecek. Ancak destek, diğer teşvikler uygulandıktan sonra işletmenin ilgili ayda ödemesi gereken sigorta primi tutarını aşamayacak.
Turizm Desteğinde Borçsuzluk ve Süresinde Bildirim Şartı
Konaklama tesislerinin destekten yararlanabilmesi için muhtasar ve prim hizmet beyannamelerini yasal süresi içinde vermesi ve sigorta primlerini zamanında ödemesi gerekecek.
SGK’ye prim, idari para cezası, gecikme cezası veya gecikme zammı borcu bulunan işverenler kural olarak destekten yararlanamayacak.
Bununla birlikte borçlarını tecil ettiren, taksitlendiren veya yapılandıran işverenler, yükümlülüklerini düzenli yerine getirdikleri sürece destekten faydalanabilecek.
Kayıt dışı işçi çalıştırdığı, fiilen çalışmayan kişileri sigortalı bildirdiği veya prime esas kazancı eksik gösterdiği belirlenen işletmelerden sağlanan destek gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınacak.
Sivil Hava Araçları Önleme ve İniş Talimatlarına Uymak Zorunda Olacak
Türk hava sahasında uçuş yapan sivil hava araçlarının trafik kurallarını ihlal etmesi veya izin verilmeyen bir hava sahasına girmesi halinde verilen önleme talimatlarına uyması zorunlu hale getiriliyor.
İlgili hava trafik kontrol ünitesinin talebi üzerine yetkilendirilen hava araçlarınca verilen yönlendirme ve iniş talimatlarına uyulması gerekecek.
Gerekli görülmesi halinde sivil hava aracının belirtilen havalimanına iniş yapması zorunlu olacak.
Türk Sivil Hava Aracı Siciline kayıtlı veya Türk işletmeleri tarafından kullanılan hava araçları da Türkiye’nin tanıdığı yabancı devletlerin yetkili makamlarınca verilen önleme ve iniş talimatlarına uymakla yükümlü olacak.
Örnek
Bir kargo uçağının belirlenen rotadan çıkarak uçuşa kapalı bir hava sahasına girdiğini varsayalım.
Hava trafik kontrol birimi veya yetkilendirilmiş önleme uçağı, kargo uçağına belirli bir rotayı takip etmesi ve en yakın uygun havalimanına inmesi yönünde talimat verebilecek. Uçağın bu talimatlara uyması zorunlu olacak.
Havacılık Şirketlerinin Para Cezaları Beş Kat Uygulanacak
Türk Sivil Havacılık Kanunu’nda kabahat olarak düzenlenen fiiller için tüzel kişilere uygulanacak idari para cezalarının alt ve üst sınırları beş kat artırımlı uygulanacak.
Bu düzenleme, her havacılık cezasının otomatik olarak beş katına çıkacağı anlamına gelmiyor. Artırım, ilgili hüküm kapsamındaki kabahatler nedeniyle tüzel kişilere verilen cezalar bakımından geçerli olacak.
Örnek
İlgili kabahat için gerçek kişiye veya genel hükümlere göre 200.000 TL idari para cezası uygulanması öngörülüyorsa, aynı fiilin muhatabının bir havacılık şirketi olması halinde ceza sınırı 1.000.000 TL üzerinden değerlendirilebilecek.
Düzenlemeler Ne Zaman Uygulanacak?
Kanun teklifinin TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi, yasama sürecinin Meclis aşamasının tamamlandığı anlamına geliyor.
Ancak düzenlemelerin uygulanabilmesi için Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanmak üzere Resmî Gazete’ye gönderilmesi gerekiyor. Her hüküm, kanunda belirtilen özel yürürlük tarihinde; özel bir tarih bulunmaması halinde yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek.
En düşük emekli aylığına ilişkin hükmün 2026 yılı Temmuz ödeme döneminden, turizm primi desteğinin ise 2026 yılı Mayıs döneminden itibaren uygulanması öngörülüyor.
Düzenleme Farklı Kesimleri Doğrudan Etkileyecek
Kabul edilen teklif, tek bir alanla sınırlı olmayan sonuçlar doğuruyor.
En düşük aylık düzenlemesi düşük kök aylıklı emeklilerin banka hesaplarına yatırılacak tutarı artırırken, aday sürücülük hükümleri yeni ehliyet alanlar için daha ağır bir sorumluluk dönemi oluşturacak.
Turizm işletmelerine sağlanacak günlük prim desteği, sezonluk istihdam maliyetlerinin azaltılmasına katkı sağlayacak. Sivil havacılık alanındaki yeni yükümlülükler ve ağırlaştırılan cezalar ise uçuş emniyeti kurallarına uyumu güçlendirecek.
