Ticaret Bakanlığı, son dönemde artan tüketici şikayetleri ve piyasalarda yaşanan fiyat belirsizliklerine karşı harekete geçti. Bakanlık tarafından hazırlanan yeni yönetmelik taslağı ile birlikte, hem hizmet sektöründe hem de perakende satış noktalarında dijitalleşme ve şeffaflık esaslı yeni uygulamalar devreye giriyor.
Yiyecek ve içecek sektörüne karekodlu menü zorunluluğu geliyor
Taslağa göre, başta restoran, kafe, pastane ve benzeri işletmeler olmak üzere tüm yiyecek-içecek hizmeti veren işletmeler, artık menülerini sadece basılı olarak değil, masa üzerinde yer alan karekodlar aracılığıyla dijital ortamda da sunmak zorunda olacak. Bu uygulamayla birlikte, müşterilerin fiyatları önceden görebilmesi, ürün içeriklerine kolayca erişebilmesi ve fiyat kıyaslaması yapabilmesi hedefleniyor.
Tüketiciler, karekodu telefonlarıyla okutarak güncel menüye anında ulaşabilecek. Böylece “sipariş verdikten sonra sürpriz fiyat” gibi durumların önüne geçilecek. Bakanlık yetkilileri, bu uygulamanın özellikle turistik bölgelerde sıkça yaşanan fahiş fiyat uygulamalarının önüne geçmek adına kritik olduğunu vurguluyor.
Tartılı ürünlerde 'dara' zorunluluğu: Vatandaş artık ambalaj değil, ürünü ödeyecek
Bir diğer dikkat çeken düzenleme ise tartılarak satılan ürünlerde yapılacak. Market ve pazarlarda satılan ürünlerin fiyatlandırılmasında artık ambalaj ağırlığının (dara) düşülmesi zorunlu olacak. Böylece vatandaş, sadece aldığı ürünün bedelini ödeyecek, plastik veya karton kutu gibi ambalajlara fazladan para vermek zorunda kalmayacak.
Bakanlık, bu uygulamanın özellikle büyük zincir marketlerde sıkça karşılaşılan ambalajlı ürünlerdeki ağırlık oyunlarına karşı caydırıcı olmasını bekliyor.
Kitapçılara elektronik etiket desteği
Yönetmelikte yer alan bir diğer yenilik ise kitap, dergi ve gazete satan işletmeleri ilgilendiriyor. Artık bu işletmeler, fiyat etiketlerini raflara tek tek yapıştırmak yerine, dijital ekranlar veya barkod okuyucular ("fiyat gör" cihazları) gibi teknolojik çözümlerle fiyat bilgilerini tüketiciye sunabilecek. Bu uygulama, özellikle sık fiyat değişikliği yaşanan kitap ve dergi gibi ürünlerde iş gücü maliyetini azaltırken tüketiciye daha güncel bilgi sunmayı amaçlıyor.
Ahilik kültüründen modern ticaret anlayışına
Bakanlık yetkilileri, tüm bu düzenlemelerin özünde “dürüst ticaret” anlayışı olduğunu ve Ahilik geleneğinden ilham alındığını belirtiyor. "Ölçüde, tartıda doğruluk" ilkesinin modern versiyonlarını hayata geçirmek istediklerini ifade eden yetkililer, tüketici memnuniyetini artırmanın aynı zamanda esnaf için de bir güven unsuru olacağını vurguluyor.
Ne zaman yürürlüğe girecek?
Yönetmelik taslağı şu an için ilgili sektör temsilcileriyle paylaşılmış durumda. Kamuoyundan da görüş alınarak son hali verilecek. Yapılan değerlendirmelerin ardından Resmî Gazete’de yayımlanarak yakın bir tarihte yürürlüğe girmesi bekleniyor.
