TCMB, “2026 Yılı Tüketici Fiyat Endeksindeki Güncellemeler ve Etkileri” başlıklı analizinde, TÜFE hesaplama yönteminde yapılan güncellemelerin enflasyon ölçümüne etkisine ilişkin değerlendirmelerini paylaştı. Merkez Bankası, endeksin ağırlık yapısındaki değişikliğin ocak ayı enflasyonuna etkisinin yaklaşık 0,1 puan düşürücü yönde olduğuna işaret etti.
TÜFE Hesaplama Yönteminde Hangi Değişiklikler Yapıldı
Analizde, TÜİK’in ocak ayı itibarıyla uluslararası kriterlere uyum kapsamında TÜFE hesaplamasında 3 başlıkta metodolojik güncellemeye gittiği belirtildi. Buna göre öne çıkan değişiklikler şöyle sıralandı:
-
Tüketim harcama sınıflandırmasının güncellenmesi
-
TÜFE baz yılının 2025 olarak değiştirilmesi
-
Harcama ağırlıklarının belirlenmesinde “Ulusal Hesaplar Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları” verisinin ana kaynak olarak kullanılmaya başlanması
Yeni TÜFE Sınıflaması Hangi Kalemleri Kapsama Aldı
Yeni sınıflamanın, güncel tüketim yapısını daha iyi yansıtmak amacıyla kategori sayısını artırdığı ve mal-hizmet ayrımını daha net hale getirdiği aktarıldı. Çevrim içi hizmetler ve yeni tüketim kalemlerinin de kapsama dahil edildiği, ana grup sayısının 12’den 13’e çıkarıldığı ifade edildi.
Baz Yılı Güncellemesi Enflasyon Oranlarını Etkiliyor mu
Analizde, baz yılının 2025 olarak güncellenmesinin endeksin ölçeklenmesini değiştirdiği ancak geçmiş aylık ve yıllık enflasyon oranlarını değiştirmediği bilgisi paylaşıldı.
TÜFE Ağırlıkları Neye Göre Belirlenecek
Yeni yaklaşımda, tüketim paylarının hesaplanmasında “Ulusal Hesaplar Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları” verilerinin ana kaynak haline geldiği, “Hanehalkı Bütçe Araştırmaları” verilerinin ise alt sınıf ağırlıklarında tamamlayıcı kaynak olarak kullanılacağı belirtildi. Bu yöntemle tüketim kalıplarındaki değişimlerin daha hızlı yansıtılmasının hedeflendiği kaydedildi.
Hizmet Ağırlığındaki Artış Enflasyonu Nasıl Etkileyebilir
Analize göre, ağırlıklardaki en belirgin değişim hizmet grubunda görüldü ve hizmetlerin payında 7,4 puan artış olduğu ifade edildi. Enerji grubunda 3,2 puan düşüş, temel mallarda ise 3 puan gerileme olduğu aktarılırken, hizmetlerin ağırlığındaki artışın yıllık enflasyon oranını yukarı yönlü etkileme potansiyeli bulunduğu değerlendirildi. Bu etkinin, birlikte değerlendirildiğinde yıllık enflasyona yaklaşık 1 puan yukarı yönlü yansıma oluşturabileceği öngörüsüne yer verildi.
