Nitelikli hizmet merkezlerinde istihdam edilen personele sağlanan vergi istisnalarının uygulama esasları netleşti. 7582 sayılı Kanun ile oluşturulan Nitelikli Hizmet Merkezi modeli kapsamında, Türkiye’nin uluslararası şirketlerin bölgesel yönetim ve destek fonksiyonlarını çekmesi hedeflenirken, bu merkezlerde çalışan nitelikli personele gelir vergisi ve damga vergisi avantajı sağlandı.
Yeni model, çok uluslu şirketlerin finans, hukuk, insan kaynakları, teknoloji, veri analizi, stratejik yönetim, risk yönetimi, raporlama, dijital dönüşüm ve benzeri destek hizmetlerini Türkiye’den yürütmesini teşvik ediyor. Bu kapsamda nitelikli hizmet merkezi; en az üç farklı ülkede faaliyet gösteren ilişkili şirketlere hizmet sunan ve yıllık hasılatının en az yüzde 80’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlere verilen hizmetlerden elde eden sermaye şirketlerini ifade ediyor.
334 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan personele uygulanacak ücret istisnasının ayrıntıları açıklandı. Buna göre, standart nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan nitelikli hizmet personelinin ücretlerinin brüt asgari ücretin üç katına kadar olan kısmı gelir vergisinden istisna edilecek. Cumhurbaşkanınca uygun bulunan endüstri bölgelerinde veya İstanbul Finans Merkezi’nde katılımcı belgesiyle faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezlerinde ise bu sınır brüt asgari ücretin beş katı olarak uygulanacak.
İstisna yalnızca nitelikli hizmet personeli için geçerli olacak. İdari, yardımcı veya dolaylı hizmetlerde çalışan destek personeli bu kapsamda değerlendirilmeyecek. Çalışanın hem nitelikli hizmet faaliyetlerinde hem de destek faaliyetlerinde görev alması halinde ise istisnanın yalnızca nitelikli hizmete isabet eden ücret kısmı için uygulanması gündeme gelebilecek.
Gelir vergisinden istisna edilen ücret kısmına ilişkin düzenlenen bordro ve benzeri kâğıtlar için damga vergisi istisnası da uygulanacak. Ancak belirlenen sınırları aşan ücret kısmı genel hükümler çerçevesinde gelir vergisine ve damga vergisine tabi olacak.
Nitelikli hizmet merkezi modelinde kurumlar vergisi yönünden de önemli avantajlar bulunuyor. Bu merkezlerin yurt dışındaki ilişkili şirketlere sundukları hizmetlerden elde ettikleri kazançların yüzde 95’i kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek. Endüstri bölgeleri ve İstanbul Finans Merkezi’nde belirli şartlarla faaliyet gösteren merkezlerde ise bu oran yüzde 100 olarak uygulanabilecek. Ancak bu indirimden yararlanılabilmesi için kazancın yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi gerekiyor.
Düzenleme, Türkiye’nin yüksek katma değerli hizmet ihracatını artırmayı ve nitelikli iş gücü istihdamını desteklemeyi amaçlıyor. Bununla birlikte, nitelikli hizmet merkezi statüsünün tespiti, nitelikli hizmet personeli ile destek personelinin ayrımı ve uygulamadaki teknik konular bakımından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yapılacak ikincil düzenlemeler önem taşıyor.
Nitelikli hizmet merkezi teşviki, uluslararası şirketlerin bölgesel operasyonlarını Türkiye’ye taşıması açısından önemli bir vergi avantajı sunarken, uygulamada personel sınıflandırmasının doğru yapılması, ücret istisnası sınırlarının dikkatle takip edilmesi ve kazanç transfer şartının zamanında yerine getirilmesi gerekiyor.