Küresel Piyasalarda Orta Doğu ve Enflasyon Baskısı Artıyor
Küresel piyasalar yeni haftaya jeopolitik risklerin gölgesinde başladı. Orta Doğu’da tansiyonun yeniden yükselebileceğine ilişkin endişeler, Hürmüz Boğazı’nda taşımacılığın normale döneceğine dair henüz net bir anlaşma sağlanamaması ve enerji arzına yönelik kaygılar yatırımcıların risk iştahını zayıflattı.
ABD, İsrail ve İran hattında savaşı sona erdirecek somut bir uzlaşmanın sağlanamaması, piyasalarda güvenli liman arayışını ve enerji fiyatlarına yönelik hassasiyeti artırıyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş ise enflasyon beklentileri ve merkez bankalarının para politikası kararları üzerinde baskı oluşturuyor.
Küresel Piyasalar Neden Baskı Altında?
Piyasalardaki stresin ana nedeni, Orta Doğu’da ateşkes sürecinin kırılgan kalması ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizliğin sürmesi olarak öne çıkıyor.
Bölgeden gelen tehditkar açıklamalar, enerji taşımacılığına dair risklerin yeniden fiyatlanmasına yol açıyor. Hürmüz Boğazı’ndan tanker geçişlerinin sağlıklı şekilde sürdürülememesi ve sigorta maliyetlerinin yükselmesi, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri canlı tutuyor.
Bu tablo, enerji fiyatlarında yukarı yönlü hareketi desteklerken, enflasyonla mücadele eden merkez bankalarının işini zorlaştırıyor.
Petrol Fiyatları Neden Yükseliyor?
Brent petrolün varil fiyatı, Orta Doğu kaynaklı risklerin etkisiyle haftaya yükselişle başladı. Enerji arzında yaşanabilecek kesinti ihtimali ve Hürmüz Boğazı çevresindeki belirsizlik, petrol fiyatlarının yukarı yönlü hareket etmesine neden oluyor.
Petrol fiyatlarındaki artış, özellikle enerji ithalatçısı ülkelerde enflasyon baskısını artırabilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle yatırımcılar, enerji piyasasındaki gelişmeleri yalnızca emtia fiyatı olarak değil, küresel enflasyon ve faiz beklentileri açısından da yakından izliyor.
Fed Faiz Artırabilir mi?
ABD’de açıklanan son veriler, özellikle üretici enflasyonunda güçlü bir ivmeye işaret etti. Bu durum, ABD Merkez Bankasına ilişkin beklentilerin daha şahin bir çizgiye kaymasına yol açtı.
Savaş öncesinde piyasalarda Fed’in yıl içinde faiz indirimi yapabileceği beklentisi öne çıkarken, jeopolitik gerilim ve enflasyon baskısı bu görünümü değiştirdi. Piyasa fiyatlamalarında, Fed’in aralık toplantısında faiz artırımına gidebileceği ihtimali güç kazandı.
Tahvil Piyasasında Ne Oluyor?
Enflasyonun yüksek kalabileceğine yönelik beklentiler ve Fed’in faiz artırabileceği tahminleri, tahvil piyasasında satış baskısını artırdı.
ABD’nin uzun vadeli tahvil faizlerinde dikkat çekici yükselişler görüldü. 10 yıllık tahvil faizi yeni haftada yüzde 4,63 seviyesine çıktı. Uzun vadeli getirilerin kısa vadelilere göre daha hızlı yükselmesi, piyasaların daha uzun süre yüksek enflasyon ve yüksek faiz ortamını fiyatladığı şeklinde yorumlanıyor.
Altın ve Dolar Nasıl Etkilendi?
Orta Doğu’daki gerilimlere rağmen altın fiyatlarında sınırlı bir toparlanma görüldü. Cuma günü düşüş yaşayan altının ons fiyatı, yeni işlem gününde hafif yükselişle 4 bin 545 dolar seviyesinde işlem gördü.
Dolar endeksi ise Fed beklentilerinin şahinleşmesiyle güçlü seyrini koruyor. Cuma günü 99,3 seviyesine çıkan dolar endeksi yeni haftada yatay hareket etti.
ABD-Çin Görüşmelerinde Hangi Başlıklar Öne Çıktı?
Jeopolitik risklerin yanı sıra ABD-Çin ekonomik ilişkileri de piyasaların takip ettiği başlıklar arasında yer aldı.
Beyaz Saray, Çin ile mutabakata varılan bazı ekonomik başlıkları duyurdu. Buna göre Çin’in nadir toprak elementleri ve kritik minerallerin tedarik zincirine ilişkin ABD’nin endişelerini gidermesi bekleniyor.
Ayrıca Çinli havayolu şirketleri adına 200 adet Amerikan yapımı Boeing uçağının alımının onaylandığı ve Çin’in 2026, 2027 ve 2028 yıllarında ABD tarım ürünlerinden yıllık en az 17 milyar dolarlık alım yapacağı açıklandı.
Avrupa Piyasalarında Enflasyon Riski Sürüyor
Avrupa piyasalarında da enerji fiyatları ve enflasyon beklentileri ana gündem maddesi olmayı sürdürüyor.
Orta Doğu gerilimi nedeniyle enerji maliyetlerinin yüksek kalması, Avrupa’da enflasyon endişelerini artırıyor. Piyasalarda Avrupa Merkez Bankasının yıl sonuna kadar faiz artırımlarına devam edebileceği fiyatlanıyor.
Bu hafta Avro Bölgesi ve İngiltere’de açıklanacak enflasyon verileri, piyasa beklentileri açısından kritik olacak. İngiltere’de enflasyonun hızlandığına dair işaretler, tahvil piyasasındaki satış baskısını artırabilir.
Asya Piyasalarında Çin Verileri Baskı Yarattı
Asya borsalarında Güney Kore dışında genel olarak negatif bir seyir izlendi. Çin’de açıklanan sanayi üretimi ve perakende satış verileri beklentilerin altında kaldı.
Sanayi üretimi yıllık bazda artış gösterse de tahminleri karşılayamadı. Perakende satışlardaki zayıf görünüm ise Çin ekonomisinde iç talebe ilişkin endişeleri artırdı.
Japonya’da dolar/yen paritesinin yükselişini sürdürmesi, enflasyon kaygılarını ve tahvil faizlerinde yukarı yönlü hareketi destekledi. Japonya 10 yıllık tahvil faizi, 1995’ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
Borsa İstanbul’da Hangi Veriler İzlenecek?
Yurt içinde Borsa İstanbul’da haftanın son işlem gününde satış ağırlıklı bir seyir görüldü. BIST 100 endeksi günü yüzde 1,89 kayıpla 14.367,60 puandan tamamladı.
Dolar/TL kuru yeni haftaya yükselişle başlarken, yatırımcıların gündeminde tüketici güven endeksi ve işsizlik oranı bulunuyor.
Ayrıca 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı nedeniyle Borsa İstanbul’un kapalı olacağı hatırlatıldı.
Yatırımcılar İçin Pratik Etkisi Ne Olacak?
Küresel piyasalarda ana risk başlıkları Orta Doğu gerilimi, petrol fiyatları, enflasyon beklentileri ve merkez bankalarının faiz politikaları olarak öne çıkıyor.
Enerji fiyatlarındaki yükselişin devam etmesi halinde enflasyon baskısının artması ve merkez bankalarının daha sıkı para politikalarına yönelmesi mümkün olabilir. Bu nedenle yatırımcılar, bu hafta Orta Doğu’dan gelecek haber akışını, Fed tutanaklarını, Nvidia bilançosunu ve Avrupa enflasyon verilerini yakından izleyecek.