İşverenlerin kadın çalışanlar için kreş ve gündüz bakımevi hizmeti sağlaması, istihdamı destekleyen önemli sosyal haklar arasında yer alıyor. Ancak bu ödemelerin bordro ve vergisel kayıtlara nasıl yansıtılacağı, ödeme şekli ve fatura düzeni gibi ayrıntılara bağlı olarak değişiyor. Kocaeli Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 31.08.2022 tarihli özelgesinde; fatura muhatabı, KDV indirimi ve bordro uygulaması gibi başlıklar üzerinden dikkat edilmesi gereken noktalar hatırlatılıyor.
Kreş Ödemesi Ücret Sayılır mı
Gelir Vergisi Kanunu’ndaki ücret tanımı kapsamında, işverenin çalışan adına sağladığı parasal menfaatler kural olarak ücret niteliği taşıyor. Kreş ve gündüz bakımevi desteği de bu kapsamda değerlendirilmekle birlikte, kadın çalışanlar için belirli şartlarla gelir vergisi istisnası uygulanabiliyor.
Gelir Vergisi İstisnası Hangi Şartlarla Uygulanır
Kadın çalışanlara sağlanan kreş desteğinde istisna için temel koşullar öne çıkıyor.
Ödemenin, işveren tarafından doğrudan kreş veya gündüz bakımevi işletmecisine yapılması gerekiyor. Çalışana nakit ödeme yapılması halinde istisna uygulanmıyor.
İstisna tutarı, her bir çocuk için ilgili ayda geçerli brüt asgari ücretin %50’siyle sınırlı. Ödeme bu sınırı aşarsa, aşan kısım ücret olarak değerlendirilerek vergilendirme gündeme geliyor.
İstisna Sınırını Aşan Tutar Nasıl Vergilendirilir
İstisna limitini aşan bölüm, çalışana sağlanan net menfaat kabul edilerek brütleştirme yapıldıktan sonra gelir vergisi tevkifatına tabi tutuluyor. Bu nedenle, ödeme tutarı belirlenirken aylık limitin ayrıca izlenmesi önem taşıyor.
Fatura Kimin Adına Düzenlenmeli
Özelgede, kreş hizmetine ilişkin faturanın işveren adına değil, hizmeti fiilen alan kişi olan kadın çalışan adına düzenlenmesi gerektiği yönünde değerlendirme yer alıyor. Bu uygulama, muhasebe kayıtlarında KDV indirimi ve giderleştirme biçimini doğrudan etkiliyor.
KDV İndirimi Yapılabilir mi
Fatura çalışan adına düzenlendiğinde, işverenin bu faturadaki KDV’yi indirim konusu yapması mümkün olmuyor. Bu durumda KDV dahil toplam tutar, bordro üzerinden ücret gideri olarak dikkate alınıyor.
Bordroda Gösterilecek mi
Kreş ve gündüz bakımevi desteği, istisna kapsamında kalsa da aşsa da bordroda menfaat olarak yer almalı. Bordroda gösterilen toplam tutar, kurum kazancının tespitinde personel gideri olarak dikkate alınabiliyor. Uygulamada bu kayıt düzeni, hem gelir vergisi istisnasının doğru uygulanması hem de olası denetimlerde izah kolaylığı sağlıyor.
Kimler Yararlanabilir, Erkek Çalışanlar İçin Durum Ne
Gelir vergisi istisnası, kadın çalışanlara yönelik düzenleme kapsamında uygulanıyor. Erkek çalışanlara sağlanan benzer ödemeler ise istisna kapsamında değerlendirilmeyip genel kural gereği ücret olarak vergilendirilebiliyor.
Toplu Ödemelerde Nasıl Uygulanır
Kreş ödemesi birden fazla aya ilişkin toplu yapılırsa, tutarın aylara dağıtılarak her ay için ayrı istisna sınırıyla ilişkilendirilmesi gerekiyor. Böylece, hangi ayda ne kadar istisna uygulanacağı ve varsa aşılan kısmın nasıl vergilendirileceği netleşiyor.