1. Kanun Amacı ve Kapsamı
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun amacı, çalışanların iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı korunmasını sağlamaktır. Kanun, tüm işyerlerini; kamu-özel farkı gözetmeksizin kapsamakta, işveren, çalışan ve diğer ilgili tarafların görevlerini düzenlemektedir.
2. İşverenin Temel Yükümlülükleri
-
Risk değerlendirmesi yapmak: İşveren, işyerinde sağlık ve güvenlik risklerini belirleyerek belgelemekle yükümlüdür.
-
Koruyucu önlemler almak: Tespit edilen risklere uygun önleyici ve koruyucu tedbirlerin uygulanması sağlanmalıdır.
-
Eğitim sağlamak: Çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri verilmeli; bu eğitimler kayıt altına alınmalıdır.
-
İSG hizmet birimi oluşturmak: Çalışma ortamında yeterli sağlık personeli ve sağlık gözetimi sağlayarak İSG birimi oluşturmalı ya da hizmet alımı yapmalıdır.
-
İş kazası/mh bildirimi: Olası kaza ve meslek hastalıklarını SGK’ya ve ilgili kurumlara zamanında bildirmek zorundadır.
3. Çalışanın Hakları ve İşyeri Ortamı
Çalışanlar, iş sağlığı güvenliği kapsamında gerekli araç-gereçleri talep edebilir ve eğitime katılabilirler. Ayrıca sağlık gözetimi ve destek sistemlerinden yararlanma hakkına sahiptir. İşveren; güvenli çalışma ortamı sunmak ve çalışanların katılımını teşvik etmekle yükümlüdür.
4. Denetim ve Yaptırımlar
Kanun gereği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı denetimleriyle işyerleri izlenir. İşveren yükümlülüklerini yerine getirmediğinde para cezaları, durdurma tedbirleri veya idari işlemlerle karşılaşabilir.
5. Sonuç ve Değerlendirme
6331 sayılı Kanun, iş güvenliği konusunda hem işverene hem de çalışanlara açık sorumluluklar yükleyerek "güvenli çalışma ortamı" niteliğini tesis etmeyi hedeflemektedir. İşverenin risk analizi, eğitim, koruyucu önlem ve kayıt düzeni sağlama yükümlülüklerini düzenli olarak yerine getirmesi, hem işyerlerinin hem de çalışanların güvenliğini artıracaktır.
