Finansal Kiralama Sonunda Araç Devri Noter Harcından İstisna Değil

Gaziantep Defterdarlığı, finansal kiralama yoluyla edinilen araçların kira süresi sonunda kiracı şirkete devredilmesinde noter harcı istisnası uygulanıp uygulanamayacağına ilişkin önemli bir özelge verdi.

29 Temmuz 2026 tarihli özelgeye göre, finansal kiralama sözleşmesinin kendisine yönelik harç istisnası, sözleşme süresi sonunda aracın mülkiyetinin kiracıya geçirilmesi işlemine genişletilemiyor. Bu nedenle araç devrinde, 2026 yılında yürürlüğe giren düzenleme uyarınca binde 2 oranında noter harcı alınması gerekiyor.

Uyuşmazlık nasıl ortaya çıktı?

Özelge talebinde bulunan şirket, 2022 yılında düzenlenen finansal kiralama sözleşmesi kapsamında araç kiraladığını, 2026 yılında kira süresinin sona ermesi üzerine araçların mülkiyetinin şirkete devredileceğini belirtti.

İlgili noterlik, devir sırasında binde 2 oranında noter harcı tahsil edileceğini bildirdi.

Şirket ise 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 37'nci maddesinde düzenlenen istisnayı gerekçe göstererek araçların devrinin de noter harcından istisna olup olmadığını Gelir İdaresine sordu.

Finansal kiralamadaki harç istisnası hangi işlemleri kapsıyor?

6361 sayılı Kanun'un 37'nci maddesinde finansal kiralama işlemlerine yönelik önemli vergi ve harç avantajları bulunuyor.

Düzenleme kapsamında;

• finansal kiralama sözleşmeleri,
• bu sözleşmelerin devri ve tadiline ilişkin kâğıtlar,
• finansal kiralama konusu malların temini amacıyla kiralayan ile satıcı arasında düzenlenen sözleşmeler,
• bunların teminatı amacıyla düzenlenen kâğıtlar

damga vergisinden istisna tutuluyor.

Bu kâğıtlarla ilgili yapılacak işlemler bakımından da Kanunda belirtilen kapsamda harç istisnası uygulanıyor.

Ancak Defterdarlık, finansal kiralama konusu aracın sözleşme süresi sonunda kiracıya mülkiyet devrinin bu işlemlerden farklı olduğuna dikkat çekti.

Araçların kiracıya devri neden istisna kapsamında değil?

Özelgedeki temel gerekçe, 6361 sayılı Kanun'un 37'nci maddesinde araçların kira süresi sonunda kiracıya devredilmesini açıkça harçtan istisna eden bir hüküm bulunmaması.

Kanun koyucu bazı sözleşme ve işlemleri açıkça istisna kapsamına alırken, finansal kiralama konusu motorlu taşıtların sözleşme sonunda kiracıya mülkiyet devrine ilişkin özel bir harç istisnası düzenlememiş durumda.

Defterdarlık bu nedenle mevcut istisnanın araç mülkiyetinin devrine genişletilemeyeceği sonucuna vardı.

2026 yılında araç devirlerinde noter harcı değişti

Konunun önem kazanmasının temel nedenlerinden biri de 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni noter harcı düzenlemesi.

7566 sayılı Kanun ile 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (2) sayılı tarifenin ilgili bölümü yeniden düzenlendi.

Buna göre 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamındaki;

• araçların ilk tescil işlemlerinde,
• tescil edilmiş araçların satışında,
• tescil edilmiş araçların devrinde

1.000 TL'den az olmamak üzere satış veya devir bedelinin binde 2'si oranında noter harcı alınıyor.

Tescil edilmiş araçların ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesine sahip kişilere yapılan satış ve devirleri ise düzenlemede ayrıca harç dışında bırakılıyor.

Harç hangi değer üzerinden hesaplanacak?

Özelgede hesaplamaya ilişkin önemli bir ayrıntıya da yer verildi.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 43'üncü maddesi uyarınca motorlu taşıtların alım, satım ve devir işlemlerinde esas alınacak değer, taşıtın işlem tarihindeki kasko sigortasına esas değerinden düşük olamıyor.

Dolayısıyla finansal kiralama sonunda aracın kiracıya devrinde noter harcı;

kasko değerinden düşük olmamak üzere beyan edilen değer × binde 2

formülüyle hesaplanacak.

KDV'li satışlarda ise özelgeye göre hesaplamada KDV hariç bedel dikkate alınacak.

Her durumda hesaplanan noter harcı 1.000 TL'den az olamayacak.

Örnek hesaplama

Finansal kiralama sonunda devredilecek aracın harca esas değerinin 2.000.000 TL olduğunu varsayalım:

2.000.000 TL × 0,002 = 4.000 TL

Bu durumda noter harcı 4.000 TL olacaktır.

Harca esas değerin 400.000 TL olması halinde hesaplanan tutar:

400.000 TL × 0,002 = 800 TL

olmasına rağmen kanundaki asgari tutar nedeniyle 1.000 TL noter harcı alınacaktır.

Sözleşmenin 2022'de yapılmış olması sonucu değiştiriyor mu?

Özelge açısından dikkat çekici noktalardan biri de finansal kiralama sözleşmesinin 2022 yılında, araç devrinin ise 2026 yılında gerçekleştiriliyor olması.

Defterdarlığın değerlendirmesine göre noter harcına konu işlem, aracın mülkiyetinin devredildiği aşamada gerçekleşiyor. Dolayısıyla 2026 yılında yapılacak devir işleminde, 1 Ocak 2026'dan itibaren yürürlükte bulunan noter harcı düzenlemesi esas alınıyor.

Bu nedenle finansal kiralama sözleşmesinin daha önceki bir tarihte düzenlenmiş olması, somut özelge bakımından araç devrini noter harcından istisna hale getirmiyor.

Taşınmazlardaki özel istisnayla karıştırılmamalı

6361 sayılı Kanun'un 37'nci maddesinin ikinci fıkrasında ayrıca satıp geri kiralama işlemlerine yönelik özel bir düzenleme bulunuyor.

Bu düzenlemeye göre satıp geri kiralama yöntemiyle yapılan finansal kiralama sözleşmeleri kapsamında kiralanan taşınmazların, sözleşme süresi sonunda kiracı adına tapuya tescili tapu harcından istisna.

Ancak bu açık istisnanın motorlu taşıtların sözleşme sonunda kiracıya devrine uygulanması mümkün görülmüyor.

Dolayısıyla taşınmazlara ilişkin satıp geri kiralama istisnası ile finansal kiralamaya konu araçların noter nezdindeki mülkiyet devri birbirinden ayrılmalı.

Şirketler açısından sonuç

Özelge özellikle araç filosunu finansal kiralama yöntemiyle oluşturan şirketler açısından önem taşıyor.

Finansal kiralama sözleşmesinin harç istisnasından yararlanıyor olması, kira süresinin sonunda gerçekleştirilecek araç mülkiyeti devrinin de otomatik olarak harçtan istisna olduğu anlamına gelmiyor.

Gaziantep Defterdarlığının görüşüne göre 2026 yılında gerçekleştirilen bu tür devirlerde;

harca esas değer × binde 2

oranında noter harcı hesaplanacak ve tutar 1.000 TL'nin altında olamayacak.

Araç sayısının fazla olduğu filo devirlerinde ise her bir devir nedeniyle ortaya çıkabilecek noter harcı, finansal kiralama sözleşmesinin toplam kapanış maliyeti hesaplanırken ayrıca dikkate alınmalı.